Ticaret gemisi nedir?
Kısaca
Ticari amaçla kullanılan gemidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.931 · I- Gemi, ticaret gemisi
Suda ekonomik menfaat sağlama amacına tahsis edilen veya fiilen bu amaç için kullanılan gemidir. Gemiyi kimin kullandığı, kimin adına veya hesabına kullanıldığı önemli değildir.
- TTK m.935 · B) Hükümlerin uygulama alanı
Ticari amaçla işletilen gemilerdir. Madde, Beşinci Kitabın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin bu gemiler hakkında uygulanacağını öngörür. Gezinti, spor, eğitim veya kamu hizmeti amacına tahsis edilmiş gemiler bu kavramın kapsamına girse de ikinci fıkra uyarınca belirli kısımların dışında kalır.
- TTK m.949 · 3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek
Ticari amaçla kullanılan gemidir. Maddenin uygulanabilmesi için bayrak yükümlülüğünün bu tür gemiler bakımından doğması gerekir.
- TTK m.956 · III- Tescili caiz gemiler
Ticari amaçla işletilen gemidir. Madde bu kavramı tanımlamaz; 931. maddenin ikinci fıkrasına gönderme ile anlam kazanır.
- TTK m.957 · IV- Tescili zorunlu gemiler
Ticari amaçla işletilen gemi anlamına gelir. Maddenin tescil yükümlülüğü yalnızca ticaret gemileri bakımından doğar; ticari amaç taşımayan gemiler bu yükümlülüğün kapsamı dışındadır.
Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun
- Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.1 · Tarifler ve ticaret gemilerinin teknik nitelikleri
Menfaat sağlamak kastıyla denizde kullanılan her gemidir. Ölçüt, kullanım amacındaki kazanç kastıdır; gemi olma niteliği ayrıca aranır.
- Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun m.20 · Ceza hükümleri
Ticari amaçla işletilen ve bu maddede belirtilen eksik belge ya da izin hâllerine bağlanan gemi türüdür. Gros ton (GT) ölçüsü, idari para cezasının alt ve üst sınırını belirlemede esas alınır.
Karıştırılan kavramlar
Gemi ile ticaret gemisi arasındaki fark nedir?
Gemi, denizde kürekten başka aletle yol alabilen her araçtır ve kullanım amacına bakılmaz.
Ticaret gemisi, menfaat sağlamak kastıyla kullanılan gemidir.
Bir araç gemi olmakla birlikte kâr amacı taşımıyorsa ticaret gemisi tanımına girmez; denize elverişlilik ve küçük deniz aracı hükümleri ticaret gemileri için geçerlidir.
Ticaret gemisi ile küçük deniz aracı arasındaki fark nedir?
Ticaret gemisi, menfaat sağlamak kastıyla kullanılan her gemidir.
Küçük deniz aracı, ticaret gemileri arasından tam boyu 24 metreden küçük olan ve yolcu gemisi olmayanlardır.
Yolcu gemileri boyu ne olursa olsun küçük deniz aracı sayılmaz; 24 metre ve üstü ticaret gemileri de bu kategoriye girmez.
Ticaret gemisi ile gezinti ve eğitim gemisi arasındaki fark nedir?
Ticari amaçla işletilen ticaret gemileri, Beşinci Kitabın deniz ticareti hükümlerinin tamamından yararlanır.
Yat, denizci yetiştirme gemisi gibi yalnız gezinti, spor, eğitim, öğretim veya bilim amacına tahsis edilmiş gemiler, ayrımın ölçütü olarak amaçlarıyla ayrılır.
Bu ikinci grup gemiler bakımından Gemi, Kaptan, Gemi Alacakları, Cebri İcra, Çatma, Kurtarma, sınırlı sorumluluk ve 1062 nci madde hükümleri uygulanmaz.
Ticaret gemisi ile kamu hizmeti gemisi arasındaki fark nedir?
Ticari amaçla işletilen gemiler, (a) bendi kapsamındaki hükümlerin tamamına tabi olur.
Münhasıran kamu hizmetine tahsis edilen Devlet gemileri, donanma harp gemileri ve yardımcı gemiler, (b) bendinde ayrı bir istisna grubu oluşturur.
Kamu hizmeti gemileri bakımından yalnız Çatma, Kurtarma, sınırlı sorumluluk ve 1062 nci madde hükümleri uygulanmaz; (a) bendindeki Gemi, Kaptan, Gemi Alacakları ve Cebri İcra kısımları bu gemilere uygulanmaya devam eder.
Türk bayrağı hakkı taşıyan ticaret gemisi ile 935. madde ikinci fıkra (a) ve (c) bentli gemiler arasındaki fark nedir?
Türk bayrağı çekme hakkına sahip ticaret gemileri, 940. maddedeki koşulları taşıyan gemilerdir.
935. madde ikinci fıkra (a) ve (c) bentli gemiler, bayrak hakkından bağımsız olarak kapsama alınan gemilerdir.
İki grup da sicil kaydına tabidir; kayıt yükümlülüğü her iki grup için ortaktır ve yalnızca grupların dayandığı normlar farklıdır.
Ticaret gemisi ile milli balık ve sünger gemisi arasındaki fark nedir?
Ticaret gemisi için muafiyet, limana mücbir sebeple uğramış olma koşuluna bağlıdır.
Milli balık ve sünger gemisi için muafiyet, av, havuz, depo gibi özel tertibatın bulunması ve avcılıkta kullanılma süresiyle sınırlıdır.
Av gemisi avcılık dışında kullanılırsa muafiyet sona erer; bu süreye bağlı kalınmadan liman çıkış belgesi harçsız verilemez.
Örnek kararlar
3 karar- 2008/36 E., 2009/22 K., 05.02.2009İlgili madde: 4922 s. K. m.1
- 2004/28 E., 2005/34 K., 07.06.2005İlgili madde: 4922 s. K. m.20
- 7. Ceza Dairesi, 2007/14221 E., 2010/6853 K., 05.05.2010İlgili madde: 4922 s. K. m.20
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.