Trafik zabıtası nedir?

Trafik zabıtası, trafik görevi sırasında acil ve zorunlu bir hâlle karşılaşırsa genel zabıta görevi yapabilir. Ölçüt, görevin trafik görevinin doğal uzantısı olarak ortaya çıkmasıdır.

Genel zabıta, sorumluluk bölgesi içinde trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevlidir. Burada yetki, trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerle bağlantılıdır.

Trafik zabıtasının genel zabıta yetkisi istisnaidir ve acil zorunlu hâllerle sınırlıdır; genel zabıtanın yetkisi ise mevzuata uygun şekilde asli olarak trafik alanını kapsar.

Otoyollardan sorumlu birimde görevli trafik zabıtası, İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta olarak görevlendirilebilir. Bu görevlendirme sorumluluk sahasıyla sınırlıdır.

Diğer trafik zabıtası birimleri için maddede İçişleri Bakanı onayına bağlı ayrı bir genel zabıta görevlendirme hükmü bulunmamaktadır; onlar için acil ve zorunlu hâl kuralı geçerlidir.

Otoyol birimindeki görevli, bakan takdiriyle ve sorumluluk sahasıyla sınırlı biçimde genel zabıta olarak görevlendirilebilir.

Trafik zabıtasının görevli olduğu ve bulunduğu karayolunda kaza tespit tutanağını trafik zabıtası düzenler.

Trafik zabıtasının görevli olmadığı veya bulunmadığı karayolunda tutanağı genel zabıta düzenler.

Tutanağı düzenleyen zabıta birimi değişir; genel zabıtanın düzenlediği tutanağın bir örneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir.

Karayolu kullanım bedeli, özel yük taşınmasıyla yolda oluşan aşınma ve kullanım yükü karşılığında yolun işletmecisine ödenir.

Hizmet bedeli, trafik zabıtası desteği alındığında gün esasına göre ödenir ve genel bütçeye gelir kaydedilir.

Kullanım bedeli yıllık ilan edilen tutarla belirlenirken, hizmet bedeli 16.000 Türk lirası taban tutarı üzerinden yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; ikisi ayrı bedellerdir ve birbirinin yerine geçmez.

Trafik zabıtası ve özel kıyafetli veya işaret taşıyan yetkili kişilerin uyarı ve işaretleri (a bendi) sıralamada ilk sıradadır.

Trafik ışıkları (b bendi) ikinci sıradadır ve bu ışıklar kendi içinde ayrı bir yaptırım kademesine bağlanmıştır.

Zabıta uyarısına uymamanın cezası 3.000 Türk lirası, trafik ışığına uymamanın cezası 5.000 Türk lirası olarak ayrı belirlenmiştir.