Mülkî idare amiri nedir?
Kısaca
Mülkî idare amiri, 8 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- KTK m.6 · yürütmeye ilişkin yetkisi: Trafik zabıtasına genel zabıta görevi verme yetkisi bulunan idari makamdır.
- 5253 s. K. m.19 · beyanname verme yükümlülüğü ve denetim: Derneklerin beyannamesini alan, denetimi yetki ve gözetiminde yürüten idari makamdır.
- 5188 s. K. m.6 · ek önlemler: Valiler, kaymakamlar ve bu sıfatla yetkili kılınan diğer idari makamlardır.
Kanuni tanım
- 5253 s. K. m.2/1-dDernekler Kanunu
Mülkî idare amiri: Dernek merkezinin bulunduğu yerin vali veya kaymakamını
Kanunda nerede geçiyor
11 maddeDernekler Kanunu
- Dernekler Kanunu m.2 · Tanımlar
Dernek merkezinin bulunduğu yerdeki vali veya kaymakamdır. Merkez ilde valiyi, ilçede kaymakamı ifade eder.
- Dernekler Kanunu m.19 · Beyanname verme yükümlülüğü ve denetim
Derneklerin beyannamesini alan, denetimi yetki ve gözetiminde yürüten idari makamdır. Denetimi bizzat ya da görevlendirdiği kamu görevlileri aracılığıyla yapabilir.
- Dernekler Kanunu m.26 · Derneklerin izinle kurabileceği tesisler
Derneğin tesisini açacağı yerin mahalli idare birimindeki yetkili amirdir. Madde metni bu makamın hangi kademede olduğunu belirtmez; izin başvurusu bu makama yapılır.
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun
- Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.6 · Ek önlemler
Valiler, kaymakamlar ve bu sıfatla yetkili kılınan diğer idari makamlardır. Bu maddede denetleme ve ek önlem yetkisinin sahibi olarak anılır.
- Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.20
Maddenin son fıkrası uyarınca idari para cezalarını veren mercidir. Cezalar mahalli mülki amir tarafından verilir.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.6 · yürütmeye ilişkin yetkisi
Trafik zabıtasına genel zabıta görevi verme yetkisi bulunan idari makamdır. Bu yetki, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen hâllerle sınırlıdır.
Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.52 · Cezai Hükümler
Mahallin en büyük mülki idare amiridir. Madde kapsamında idari para cezası vermek, işyerini mühürlemek ve ruhsat iptali için İdarenin bildiriminde bulunmak yetkisine sahiptir.
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.15 · Sendika üyesi olamayacaklar
Maddenin (e) bendinde ayrıca sayılan, mülki idare teşkilatında amirlik görevi yapan kamu görevlisidir. Bu sıfat, görev yerinden bağımsız olarak kişinin kadrosuna bağlıdır.
Karayolu Taşıma Kanunu
- Karayolu Taşıma Kanunu m.14 · Yasak haller
Sınırın bulunduğu yerdeki yetkili idari makam. Zorunlu hâllerde, yasak kapsamındaki işlemler için izin verme yetkisi bu makama aittir. İzin olmadan yapılan işlem yasağa aykırıdır.
Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.23 · Meclis kararlarının kesinleşmesi
Kararın gönderileceği en büyük mülki idare amiridir. Maddenin metninde vali veya kaymakam ayrımı yapılmamıştır; kararın gönderildiği bu makam kararın yürürlüğe girmesi için şarttır.
Nüfus Hizmetleri Kanunu
- Nüfus Hizmetleri Kanunu m.68 · İdarî para cezaları
Yurt içinde adres değişikliğine ilişkin idari para cezasını veren makamdır. Yurt dışında aynı yetki dış temsilciliklere tanınmıştır.
Karıştırılan kavramlar
Mülki idare amiri kararıyla genel zabıta görevi ile zorunlu hâl dışında verilen görev arasındaki fark nedir?
Emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen hâllerde mülki idare amirleri trafik zabıtasına genel zabıta görevi verebilir.
Bu zorunlu hâller dışında mülki idare amirleri trafik zabıtasına genel zabıta görevi veremez.
Zorunluluk bulunmayan hâlde verilen genel zabıta görevi maddeye aykırı olur.
(c) bendi üst düzey yönetici ile (e) bendi mülki idare amiri arasındaki fark nedir?
(c) bendinde sayılan, görev düzeyi veya üst amirlik niteliği taşıyan kamu görevlileri.
(e) bendinde sayılan mülki idare amirleri.
Her iki grup da yasağa tabidir; ancak (c) bendinde yasak bir görev düzeyine bağlanmış, (e) bendinde ise doğrudan mülki idare amirliği sıfatına bağlanmıştır.
Mülki idare amiri ile genel kolluk amiri emirleri arasındaki fark nedir?
Mülki idare amirinin emri, denetleme ve ek önlem yetkisinin ya da 5442 sayılı Kanun yetkilerinin kullanılmasından doğar.
Genel kolluk amirinin emri, kolluk görevi kapsamında verilir ve maddede ayrıca anılmıştır.
Her iki amirin emirleri özel güvenlik birimi ve personeli bakımından bağlayıcıdır.
İçişleri Bakanı ve mülkî idare amiri ile kamu görevlileri arasındaki fark nedir?
Denetimi Bakan veya mülkî idare amiri doğrudan yürütebilir veya bu yetkisini kullanır.
Kamu görevlileri, Bakan veya mülkî idare amirince denetim için görevlendirilen kişilerdir.
Görevlendirilen kamu görevlileri denetimi yapar; kolluk mensupları ise görevlendirilemez.
Havaalanı mülki idare amiri ile güvenlik Komisyonu (olağan ve acil tedbirler) arasındaki fark nedir?
Olağan güvenlik tedbirleri, yönetmelikle düzenlenir ve havaalanı güvenliği mülki idare amirince yerine getirilir.
Acil durumlarda alınacak ilave tedbirler, İçişleri Bakanlığı temsilcisinin başkanlığındaki Güvenlik Komisyonu tarafından alınır.
Acil ilave tedbirler yönetmelikle değil komisyon kararıyla belirlenir.
Genel kolluk tespiti (mülki idare amiri) ile SHGM yetkisi arasındaki fark nedir?
İzinsiz uçuşlarda yaptırımı genel kolluk kuvvetlerinin tespit ettiği kişiler hakkında mahallin en büyük mülki idare amiri uygular.
İHA sistemlerinin ithali, satışı, tescili, ruhsatlandırılması, uçuşa elverişliliği ve kullanıcı niteliklerine ilişkin düzenlemelere aykırılık Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tespit edilir ve yaptırım uygulanır.
Yaptırım merci ayrıdır; izinsiz uçuşta altmışbin Türk Lirası, düzenleme aykırılığında beşbin ile yüzbin Türk Lirası arasında idari para cezası uygulanır.
Örnek kararlar
3 karar- 2021/28 E., 2024/11 K., 18.01.2024İlgili madde: 5253 s. K. m.19
- 2021/59 E., 2021/90 K., 16.12.2021İlgili madde: 5253 s. K. m.26
- 2018/38 E., 2018/65 K., 31.05.2018İlgili madde: 5188 s. K. m.6
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Derneğin yerleşim yeri
- Dernek
- Dernek merkezi
- Dernekler birimi
- Genel zabıta
- Plâtform
- Sınır kapısı
- Üst düzey yönetici
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.