Türk vatandaşı nedir?

Türkiye ile vatandaşlık bağı bulunan kişi Türk vatandaşıdır.

Türkiye ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişi yabancıdır.

İki kavram birbirinin karşıtıdır; bir kişi aynı anda hem Türk vatandaşı hem yabancı sayılamaz. Kanunun yabancılara ilişkin hükümleri ile vatandaşlara ilişkin hükümleri bu ayrıma göre uygulanır.

Türkiye'de yerleşmiş gerçek kişi, birinci bent uyarınca dünya geliri üzerinden doğrudan vergilendirilir.

Yabancı memlekette oturan Türk vatandaşı ise yalnızca resmi daire veya merkezi Türkiye'de bulunan kuruluşa bağlı olarak işleri dolayısıyla orada bulunan kişidir; ikinci bent bu kişiyi kapsar.

İkinci bent kapsamındaki kişinin yerleşme durumuna bakılmaksızın vergilendirilmesi, kuruluşa bağlılık ve işin gereği olarak yurt dışında bulunma koşuluna dayanır.

Doğumla veya sonradan Türk vatandaşı olan ve 13 Temmuz 1956 tarihinde Türk vatandaşı bulunan kişiler, tazminattan doğrudan yararlanır.

İskan Kanunu uyarınca göçmen olarak kabul edilenler, 13 Temmuz 1956 tarihinde vatandaş olmasalar da, o tarihte Türkiye'ye gelmiş ve kanunun yürürlük tarihine kadar vatandaşlığa alınmış olmak koşuluyla yararlanır.

Göçmenler için vatandaşlık şartı tarih bakımından esnetilmiş olur; ayrıca Türkiye'ye geliş ve vatandaşlığa alınma koşulları aranır.

Türk vatandaşı olan kişi, vatandaşlık koşulunu taşır.

Yabancı uyruklu kişi bu koşulu taşımaz.

Yabancı uyruklu kişi, diploması olsa bile madde gereğince dişçilik sanatını icra edemez ve diş tabibi unvanını taşıyamaz.

Türkiye'de ikamet eden Türk soylu yabancı, vatandaşlık bağı bulunmayan kişidir.

Türk vatandaşı, Devletle vatandaşlık bağı olan kişidir ve bu Kanunun konusu değildir.

Kanunun serbestlik ve çalıştırılabilme olanakları yalnız Türk soylu yabancılar için sağlanır; vatandaş bu kanuna dayanmaz. Vatandaşlık ilişkisi için 5901 sayılı Kanuna bakılır.

Türk vatandaşları iade veya takas kapsamı dışındadır.

Türk vatandaşı olmayan tutuklu veya hükümlüler iade ya da takas kapsamına girebilir.

Yabancılar için Dışişleri Bakanının talebi, Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile iade veya takas yapılabilir; güvence koşulu aranır.