VUK Madde 15Mücbir sebeplerle gecikme
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 15. maddesi, 13. maddede sayılan mücbir sebeplerin varlığı halinde sürelerin işlemeyeceğini ve tarh zamanaşımının bu süre kadar uzayacağını düzenler. Maddenin ispat kuralını ve Hazine ve Maliye Bakanlığının bölge, il, ilçe, mahal ve sektör bazında mücbir sebep hali ilan etme yetkisini, bu yetkinin kullanım şekillerini ve ilan edilen hallerde sürenin bitiş kuralını da kapsar. Madde, mücbir sebebin tanımını yapmaz; bu tanım 13. maddededir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
13 üncü maddede yazılı mücbir sebeplerden her hangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemiyen süreler kadar uzar.
Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malüm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.
(Ek fıkra: 28/12/2001-4731/4 md.; Değişik üçüncü fıkra:25/12/2024-7537/8 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal, organize sanayi bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi, endüstri bölgesi, serbest bölgeler gibi bölgeler veya afete maruz kalanlar itibarıyla; mükellefiyet ve vergi türü, vergilendirme ve defter tutma usulü, faaliyet konusu, iş yerleri, sektörler, aktif toplamı, öz sermaye toplamı, satış hasılatı, çalıştırılan hizmet erbabı sayısını birlikte veya ayrı ayrı dikkate alarak mücbir sebep hali ilân etmeye; bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanları; vergi türü ve vergilendirme dönemi itibarıyla bu fıkra kapsamında belirlenen kriterler ile faaliyete devam edilip edilmediğini birlikte veya ayrı ayrı dikkate alarak belirlemeye yetkilidir. Mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde mücbir sebep, bu durumun vukua geldiği tarihin rastladığı ayı izleyen üçüncü ayın son günü itibarıyla bitmiş sayılır. Bakanlık; bu süreyi mücbir sebep halinin vukua geldiği tarihin rastladığı ayı izleyen on sekizinci ayın sonunu geçmemek kaydıyla uzatabilir, bu fıkra kapsamında yetkisini, vergi türleri ve iş yerleri itibarıyla; beyannamelerin toplulaştırılması, yeni beyanname verme süreleri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluğunun kaldırılması şeklinde de kullanabilir.
Değişiklik geçmişi(2)
- 25.12.2024“Hazine ve Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il,…” ile başlayan fıkra 25.12.2024 tarihinde 7537 sayılı Kanunla değiştirildi
- 28.12.2001“Hazine ve Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il,…” ile başlayan fıkra 28.12.2001 tarihinde 4731 sayılı Kanunla eklendi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(14)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
- VUK m.111
- VUK geç. m.36
- İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.73
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.10
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.3
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.5
- Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.9
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2istisna
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.3
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.9
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.9
- Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.10
- 6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.1
Bu maddedeki kavramlar
- Mücbir sebep
- Mücbir sebep hali ilanı
- Sürenin işlememesi
- Tarh zamanaşımı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
20 karar arasından seçildi- 4. Daire · E. 2020/4431 · K. 2021/11522 · T. 30.12.2021Daire kararıRet
İçişleri Bakanlığınca muhtelif tarihlerde çıkarılan genelgeler doğrultusunda belirlenen sektörler olduğu dikkate alındığında, davacının anılan tebliğin 3/1-c maddesi uyarınca mücbir sebep halinden yararlanmamasında da hukuka aykırılık bulunmadığı, 213 sayılı Kanunun 15. maddesinin üçüncü fıkrasında Hazine ve Maliye Bakanlığının mücbir sebep sayılan haller nedeniyle bölge, il, ilçe,
Madde bu karardan sonra (25.12.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 9. Daire · E. 2019/2850 · K. 2022/999 · T. 24.03.2022Daire kararıOnama
Vergi Mahkemesince mücbir sebep hali gerekçe gösterilerek kabul kararı verilmiş ise de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 15. ve 373. maddelerine göre; mücbir sebeplerden herhangi birinin vukua geldiği malum ise veya tevsik ve ispat olunursa mükellefe vergi cezası kesilmeyeceği ve bu sebep ortadan kalkıncaya kadar sürelerin işlemeyeceği açık olduğun, ortada vergi tarhiyatının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı,
Madde bu karardan sonra (25.12.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 4. Daire · E. 2016/20995 · K. 2021/3467 · T. 22.06.2021Daire kararıOnama
ihale ile satılan malvarlıklarından Bankacılık Kanunu'nun 136. maddesi gereğince öncelikle 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmesi gereken amme alacaklarının tahsili gerekirken TMSF tarafından bu hükme aykırı davranıldığı, 30/03/2007 tarihinden 02/07/2013 tarihine kadar mücbir sebep halinin söz konusu olduğu, bu vergiler için 213 sayılı Kanun'un 13 ve 15. maddeleri uyarınca gecikme zammının hesaplanmaması gerektiği mücbir sebep ve acz halinde bütün borçların durduğu ve bu durumun 2000 yılında başladığı,
Madde bu karardan sonra (25.12.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Vergi Usul Kanunu uyarınca vergi ödevlerinden herhangi birinin yerine getirilmesine engel olacak bir mücbir sebebin meydana gelmesi halinde, sürelerin işleyişi hakkında tesis edilecek hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mücbir sebep hallerinde süreler durmaz, ancak tahakkuk eden verginin vadesi uzar.
- B) Mücbir sebep hali ortadan kalkıncaya kadar vergisel ödevlere ilişkin süreler işlemez ve tarh zamanaşımı durur.
- C) Sadece beyanname verme süreleri 15 gün uzar, tarh zamanaşımı etkilenmez.
- D) Dava açma süreleri mücbir sebep süresince durur ve sonradan kaldığı yerden işlemeye devam eder.
- E) İdarenin takdiri ile süreler en fazla bir ay uzatılabilir.
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl