Mücbir sebep nedir?

Poliçe işlemlerinin kanunda öngörülen sürede yapılmasını aşılamaz bir engelle imkânsız kılan olay; bir devletin mevzuatı ve doğal afet gibi olaylar bu kapsamda sayılmıştır. Hamilin veya ibraz/protesto işlemi için görevlendirdiği kişinin kendi olayları mücbir sebep sayılmaz.

Aşılması imkânsız bir engel niteliğinde olan, hamilin iradesi dışında doğan ve çekin ibrazını ya da protesto işlemini gerçekleştirilemez kılan olaydır. Madde bu engeli bir devletin mevzuatı veya herhangi bir mücbir sebep olarak örneklemektedir.

Taraflardan hiçbirinin kusuru bulunmayan, seferi yapılamaz hale getiren olaylardır. Bent a, bu tür bir olay dolayısıyla seferin yapılamamasını ele alır; tazmin doğmaz ve sözleşme kendiliğinden geçersiz olur.

Yolculuğun öngörülemeyen ve önlenemeyen bir olay yüzünden uzamasıdır. Bu uzama hâlinde şahadetnamenin geçerlilik süresi de uzar.

Dışarıdan gelen, öngörülemeyen ve karşı konulamayan olağanüstü olay. Maddede umulmayan hâl ile birlikte ayrı bir sebep olarak sayılmıştır.

Vergi ödevinin yerine getirilmesini engelleyen, mükellefin iradesi dışında doğan ve madde metninde sayılan türlerden birine girmesi gereken olaydır. Madde sayımı örnekleme niteliğindedir ve sayılanlara benzer hallerin de değerlendirilmesi gerekir.

Maddenin atıf yaptığı 13. maddede sayılan hallerden biridir; maddenin kendisi tanım vermez. Mücbir sebebin varlığı, sürelerin işlememesinin ön koşuludur.

Asil üyenin kendi irade ve kusuru dışında gelmesine engel olan olağanüstü durumdur. Mücbir sebep bulunduğunda üç ardışık toplantı kuralı işlemez.

Borçlunun veya alıcının kusuru dışında, öngörülemeyen ve önlenemeyen dış olayı ifade eder. Maddede beklenmedik hâl ile birlikte sayılmış, satılanın yok olması ya da ağır biçimde zarara uğraması sebebi olarak düzenlenmiştir.

İşletmecinin öngöremeyeceği ve önleyemeyeceği, dışarıdan gelen olaydır. Doğal afet gibi olaylar bu kapsamda değerlendirilir.

Yangın, sel, deprem gibi iradeden bağımsız olayları ifade eder. Bu olaylar nedeniyle ödeme güçlüğüne düşen üyelerin aidat borçlarının affı veya yapılandırılması, mücbir sebep koşuluna bağlıdır.

Yangın, sel, deprem ve benzeri tabiî afetler gibi üyenin iradesi dışında doğan olaylardır. Aidat borcu affı ve yeniden yapılandırma yetkisinin ön koşuludur.

Delilin ilk derece mahkemesinde gösterilmesini engelleyen, tarafın kusuruna dayanmayan olağanüstü bir durumdur. Tarafın kusuru bulunmadığı hallerde delil istinafta incelenebilir.

Ücretin ödenmemesini engelleyen, işverenin öngöremeyeceği ve önleyemeyeceği olağanüstü olaydır. Mücbir sebep varsa yirmi günlük süre işlemez ve işçinin kaçınma hakkı doğmaz.

Başvuru süresinin kaçırılmasına neden olan, ilgilinin kusuru bulunmayan ve dışarıdan gelen engeldir. İkinci fıkra uyarınca bu engelin dilekçede gösterilmesi ve belgelenmesi gerekir.

Kaçınılması ve önlenmesi mümkün olmayan, PTT işletmesinin kusurundan bağımsız olarak ortaya çıkan olaydır. Bu hâllerde zayi veya gecikme nedeniyle yeniden tanzim ve tebliğ masrafı bu madde uyarınca talep edilemez.