Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun Madde 23
2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2313 sayılı Kanun m.23, kenevir yetiştiriciliğinin izne bağlanmasını, izin kapsamında yetiştirilen kenevirin amaca göre (lif-tohum-sap, tıbbi/sağlık/kişisel bakım ürünleri) ayrılmasını, izinsiz yetiştirilen kenevirin imhasını, imha masrafının tahsilini ve izinsiz ekimin cezalarını düzenler; esrar elde etmek amacıyla ekim ile münhasıran kendi kullanımı için ekim ayrımını ve bu suça ilişkin iletişimin tespiti ile teknik izleme tedbirlerinin uygulanabilirliğini de kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 23/5/1990-3652/1 md.)
(Değişik:23/3/2023-7442/1 md.) Lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği, Tarım ve Orman Bakanlığının iznine tabidir. Lif, tohum ve sap üretimi amacıyla izinli kenevir yetiştiriciliği Tarım ve Orman Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği (…) Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından yapılır veya yaptırılır. Gerektiğinde ülke arz ve talep durumuna göre Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda, Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü kontrolünde gerçek veya tüzel kişilere yaptırılabilir. Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde, münhasıran esrar elde edilmesini engelleyecek her türlü tedbirin alınması, kenevirin yetiştirilmesi ve hasadına ilişkin usul ve esaslar, İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının görüşleri alınmak suretiyle Tarım ve Orman Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. (Ek cümleler:21/7/2025-7557/9 md.) Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünlerine yönelik ruhsatlandırma ya da takip sistemlerine kayıt işlemleri Sağlık Bakanlığınca gerçekleştirilir. Bu ürünler sadece eczanelerden satılabilir. Bu ürünlerin izin ve satışı ile kenevirin işlenmesi, ihzarı ve ihracına ilişkin usul ve esaslar, İçişleri Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.1
Her ne maksatla olursa olsun izinsiz olarak kenevir yetiştirmek yasaktır. İzinsiz yetiştirilen kenevir bitkisi, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı teşkilatında görevli ziraat mühendislerinin, bunların bulunmadığı yerlerde ziraat teknisyenlerinin vereceği rapor üzerine mahallin en büyük mülki amirinin emriyle zabıta tarafından imha edilir veya ettirilir.
İmhada kullanılacak araç ve gereçler, Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine konulacak ödenekten sağlanır. İmha dolayısıyla ortaya çıkan masraf, sonradan izinsiz ekim yapanlardan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir.
(Değişik dördüncü fıkra: 23/1/2008-5728/77 md.) İzin belgesi almadan ya da izin belgesi almasına rağmen bilerek belgesinde belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde kenevir ekimi yapan kişi, elli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.
(Ek fıkra: 23/1/2008-5728/77 md.; Değişik birinci cümle: 18/6/2014-6545/1 md.) Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi dört yıldan on iki yıla kadar hapis ve beşyüz günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle: 18/6/2014- 6545/1 md.) Münhasıran kendi kullanımı için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu madde kapsamında ekim yapma ibaresinden, tohumun toprağa ekilmesinden ürünün hasadına kadarki süreç anlaşılır.2
(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/10 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/10 md.) Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekmek suçu bakımından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesinde yer alan iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması ile 140 ıncı maddesinde yer alan teknik araçlarla izleme tedbirlerine ilişkin hükümler uygulanabilir.
- 1.(1. fıkra)21/7/2025 tarihli ve 7557 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “ilaç etkin maddesi” ibaresi “tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri” şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan “İlaç etkin maddesi üretimi” ibaresi “Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi” şeklinde değiştirilmiş, “ve/veya işlenmesi” ibaresi madde metninden çıkarılmış, beşinci cümlesinde yer alan “İlaç etkin maddesi üretimi” ibaresi “Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi” şeklinde, “kenevirin hasadı, işlenmesi, ihzarı, ihracı veya satışına” ibaresi “kenevirin yetiştirilmesi ve hasadına” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(5. fıkra)15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “on iki yıla kadar hapis” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve beşyüz günden onbin güne kadar adlî para” ibaresi eklenmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Değişiklik geçmişi(9)
- 21.07.2025“Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri ile kişisel bakım…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.07.2025 tarihinde 7557 sayılı Kanunla eklendi
- 23.03.2023“Lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi…” ile başlayan fıkra 23.03.2023 tarihinde 7442 sayılı Kanunla değiştirildi
- 01.02.2018“Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekmek suçu bakımından 4/12/2004 tarihli ve…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7078 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 15.08.2017“Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekmek suçu bakımından 4/12/2004 tarihli ve…” ile başlayan fıkra 15.08.2017 tarihinde KHK-694 eklendi
- 18.06.2014“Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi dört yıldan on iki yıla…” ile başlayan fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla değiştirildi
- 18.06.2014“Münhasıran kendi kullanımı için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla eklendi
- 23.01.2008“Esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi yapan kişi dört yıldan on iki yıla…” ile başlayan fıkra 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla eklendi
- 23.01.20084. fıkra 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla değiştirildi
- 23.05.1990maddenin tamamı 23.05.1990 tarihinde 3652 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Mülki amir
- Ekim
- Esrar elde etmek amacı
- İzin belgesinde belirtilen alan
- Kenevir yetiştiriciliği izni
- Münhasıran kendi kullanımı için ihtiyaç duyulan esrar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
1.244 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2018/208 K.2020/522 T.2020-12-15Ceza Genel KuruluBozma
Bozyazı Asliye Ceza Mahkemesince 09.09.1997 tarih ve 100-79 sayı ile; sanığın 2313 sayılı Kanun’un 23. maddesinin son fıkrası uyarınca 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, verilen cezanın ağır para cezasına çevrilmesine, para cezasının ise 647 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verildiği,
Madde bu karardan sonra (23.03.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
- 10. Ceza Dairesi · E. 2025/5076 · K. 2025/14369 · T. 29.12.2025Daire kararıOnama
Olayımızdaki eyleme genel kural çerçevesinde bakacak olursak, sanık esrar elde etmek amacıyla izinsiz kenevir ektiği için 2313 sayılı Kanun’un 23/5. maddesi uyarınca cezalandırılmalı, esrar elde etmek amacıyla ektiği kenevirleri bu amacını tamamlamak için kopardığında da TCK’nın 188/3. maddesi gereğince yaptırıma uğramalıdır.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/12242 · K. 2025/1219 · T. 17.02.2025Daire kararıOnama
Giresun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.09.2019 tarihli kararı ile sanık hakkında, sanığın eyleminin münhasıran kendi kullanımı için uyuşturucu madde elde etmek amacıyla kenevir ekmek suçunu oluşturduğu kabulüyle, 2313 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan 2313 sayılı Kanun'un 23/5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hapis cezasından çevrilmek suretiyle 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.