Hakimler ve Savcılar Kanunu Madde 46Özel durumlarda atama
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
2802 sayılı Kanun m.46, hâkim ve savcıların aynı mahkemenin aynı dairesinde birlikte görev yapmasını yasaklayan (birinci fıkra) ve bu yasak nedeniyle veya belirli nedenlerle yer değiştirme gerektiğinde uygulanacak atama usullerini düzenler: aynı dairede birlikte çalışma yasağı, bu yasağa sonradan düşenlerin istekleri ve kıdemlerine göre yeniden atanması, kusursuz olarak bulundukları yerde görevlerini tarafsızlıkla yürütemeyecek olanların istekleri aranmaksızın başka yere atanması ve iş yoğunluğu nedeniyle yeterli sürat ve başarıyı gösteremeyenlerin başka göreve atanması.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Karı - koca, ikinci derece dahil kan ve sıhri hısımlar bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamazlar.
Bu şekilde görev yapmalarına olanak bulunmayanlardan o yere sonradan atanan; daha sonra meydana gelen aynı nedenlerden dolayı birleşemeyeceklerden istekli olanı, istekli olmaması halinde kıdemsiz olanı bulunduğu bölge içinde başka bir daire veya yere atanır.
Bulundukları yerde kendi kusurları olmaksızın; herhangi bir nedenle hakimlik ve savcılık mesleğinin gerekli kıldığı şeref veya tarafsızlıkla görev yapamayacakları veya bulundukları yerde kalmaları mesleğin nüfuz ve itibarını sarsacağı soruşturma veya belgelerle anlaşılanlar, isteklerine bakılmaksızın bulundukları bölge içinde başka bir yere atanırlar.
Görev yerlerindeki işlerin çokluğuna ve çeşidine göre gereken sürat ve başarıyı gösteremedikleri soruşturma veya belgelerle anlaşılanlar, bölge ve meslek kıdemine bakılmaksızın, hizmetlerinden yararlanılabilecek diğer bir göreve atanırlar.
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Hakim
- 1. Adli yargıda: Mahkeme başkan ve üyelerini, hakimleri, Yargıtay tetkik hakimleri ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan hakimleri
- Savcı
- 1. (Değişik: 12/2/l989 – KHK-360/1 md.; Değiştirilerek Kabul: 24/1/1990 – 3611/1 md.) Adli yargıda: İl ve ilçe Cumhuriyet başsavcılarını, Cumhuriyet başsavcı vekillerini, Cumhuriyet savcılarını, Yargıtay Cumhuriyet savcıları ile Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında idari görevlerde çalışan savcıları
Bu maddedeki kavramlar
- Bölge
- Hısımlık
- Kıdem
- Aynı dairede görev yapma
- Sürat ve başarı yetersizliği
- Şeref veya tarafsızlık nedeniyle yer değiştirme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
281 karar arasından seçildi- 7. Ceza Dairesi · E. 2014/12969 · K. 2015/1341 · T. 28.01.2015Daire kararıDüzeltilerek onama
Cumhuriyet Savcısının Yargıç olan eşinin iştirak ettiği mahkemelerde iddia makamını temsil etmesini önleyen bir hüküm usul hukukumuzda mevcut değil ise de; 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 46.madde hükmü gereğince Karı-Koca, İkinci derece dahil kan ve sihri hısımlarının bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamayacakları öngörülmüş olup, C.İ.G.M.nun 21.01.1986/3.2.11.1986-3205 sayılı mütalaalarında da bu maddeye atıfla Cumhuriyet Savcısı ile Yargıç olan eşinin aynı mahkemede görev ifa etmelerinin hakimin reddine mucip olacağı vurgulanmıştır.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2025/1597 · K. 2025/6355 · T. 08.09.2025Daire kararıBozma
n 289. maddesinde yer alan “(1) Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hâllerde hukuka kesin aykırılık var sayılır: a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması. b) Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereğince yasaklanmış hâkimin hükme katılması...” şeklindeki düzenlemesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunun 46. maddesinde karı-koca, ikinci derece dahil kan ve sıhri hısımların bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamayacaklarının öngörülmüş olması nazara alındığında;
- 4. Ceza Dairesi · E. 2016/6449 · K. 2017/11288 · T. 10.04.2017Daire kararıRet
2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 46. maddesinin 1.fıkrasında, “Karı-koca, ikinci derece dahil kan ve sıhri hısımlar bir mahkemenin aynı dairesinde görev yapamazlar” düzenlemesi yer almaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.