Maden Kanunu Madde 2Madenler:
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, I. ile VI. gruplar arasındaki sınıflandırmayı ve grupların içerdiği maden türlerini sayar. Kişi bakımından bir ayrım yapmaz; kanunun uygulandığı tüm maden faaliyetlerini kapsar. Madde, maden ruhsatının kime verileceğini (m.6), devrini ve devir bedelini (m.5), arama faaliyetinin usulünü (m.17) ve ruhsat sürelerini düzenlemez; bunlar ayrı maddelerde yer alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 26/5/2004 – 5177/1 md.)
Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna göre madendir.
Madenler aşağıda sıralanan gruplara göre ruhsatlandırılır:
I. Grup madenler
a)İnşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl.
b)Tuğla-kiremit kili, Çimento kili, Marn, Puzolanik kayaç (Tras) ile çimento ve seramik sanayilerinde kullanılan ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar.
II. (Değişik: 10/6/2010-5995/1 md.) Grup madenler
a)(Değişik: 4/2/2015-6592/1 md.) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan agrega, hazır beton ve asfalt yapılarak kullanılan kayaçlar.
b)Mermer, Traverten, Granit, Andezit, Bazalt gibi blok olarak üretilen taşlar ile dekoratif amaçla kullanılan doğal taşlar.
c)(Ek: 4/2/2015-6592/1 md.) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan entegre çimento, kireç ve kalsit öğütme tesisinde kullanılan kayaçlar.
III. Grup madenler
Deniz, göl, kaynak suyundan elde edilecek eriyik halde bulunan tuzlar, karbondioksit (CO2) gazı (jeotermal, doğal gaz ve petrollü alanlar hariç) Hidrojen Sülfür (7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla).
IV. Grup madenler
a)Kaolen, Dikit, Nakrit, Halloysit, Endellit, Anaksit, Bentonit, Montmorillonit, Baydilit, Nontronit, Saponit, Hektorit, İllit, Vermikülit, Allofan, İmalogit, Klorit, Sepiyolit, Paligorskit (Atapuljit), Loglinit ve bunların karışımı killer, Refrakter killer, Jips, Anhidrit, Alünit (Şap), Halit, Sodyum, Potasyum, Lityum, Kalsiyum, Magnezyum, Klor, Nitrat, İyot, Flor, Brom ve diğer tuzlar, Bor tuzları (Kolemanit, Uleksit, Borasit, Tinkal, Pandermit veya bünyesinde en az %10 B2O3 içeren diğer Bor mineralleri), Stronsiyum tuzları (Selestin, Stronsiyanit), Barit, Vollastonit,
Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit, Olivin, Dunit, Sillimanit, Andaluzit, Dumortiorit, Disten (Kyanit), Fosfat, Apatit, Asbest (Amyant), Manyezit, Huntit, Tabiî Soda mineralleri (Trona, Nakolit, Davsonit), Zeolit, Pomza, Pekştayn, Perlit, Obsidyen, Grafit, Kükürt, Flüorit, Kriyolit, Zımpara Taşı, Korundum, Diyasporit, Kuvars, Kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2 ihtiva eden Kuvars kumu, Feldispat (Feldispat ve Feldispatoid grubu mineraller), Mika (Biyotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit, Flogopit), Nefelinli Siyenit, Kalsedon (Sileks, Çört).
b)Turba, Linyit, Taşkömürü, (…)2 Antrasit, Asfaltit, Bitümlü Şist, Bitümlü Şeyl, (…) Kokolit ve Sapropel (Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla).
c)Altın, Gümüş, Platin, Bakır, Kurşun, Çinko, Demir, Pirit, Manganez, Krom, Civa, Antimuan, Kalay, Vanadyum, Arsenik, Molibden, Tungsten (Volframit, Şelit), Kobalt, Nikel, Kadmiyum, Bizmut, Titan (İlmenit, Rutil), Alüminyum (Boksit, Gipsit, Böhmit), Nadir toprak elementleri (Seryum Grubu, Yitriyum Grubu) ve Nadir toprak mineralleri (Bastnazit, Monazit, Ksenotim, Serit, Oyksenit, Samarskit, Fergusonit), Sezyum, Rubidyum, Berilyum, İndiyum, Galyum, Talyum, Zirkonyum, Hafniyum, Germanyum, Niobyum, Tantalyum, Selenyum, Telluryum, Renyum.3
ç)(Ek: 4/2/2015-6592/1 md.) Uranyum, Toryum, Radyum gibi elementleri içeren radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddeler.
V. Grup madenler
Elmas, Safir, Yakut, Beril, Zümrüt, Morganit, Akuvamarin, Heliodor, Aleksandirit, Agat, Oniks, Sardoniks, Jasp, Karnolin, Heliotrop, Kantaşı, Krizopras, Opal (İrize Opal, Kırmızı Opal, Siyah Opal, Ağaç Opal), Kuvars kristalleri (Ametist, Sitrin, Neceftaşı (Dağ kristali), Dumanlı Kuvars, Kedigözü, Avanturin, Venüstaşı, Gül Kuvars), Turmalin (Rubellit, Vardelit, İndigolit), Topaz, Aytaşı, Turkuaz (Firuze), Spodümen, Kehribar, Lazurit (Lapislazuli), Oltutaşı, Diopsit, Amozonit, Lületaşı, Labrodorit, Epidot (Zeosit, Tanzonit), Spinel, Jadeit, Yeşim veya Jad, Rodonit, Rodokrozit, Granat Minarelleri (Spesartin, Grosüllar Hessanit, Dermontoit, Uvarovit, Pirop, Almandin), Diaspor Kristalleri, Kemererit.
VI. (Ek: 10/6/2010-5995/1 md.; Mülga: 4/2/2015-6592/1 md. )
Bu gruplarda yer alan madenlerin özellikleri ile bu maddede yer almayan bir madenin grubunun tespitine ait esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanuna göre verilen ruhsatlar başka amaçla kullanılmaz.
- 1.(madde başlığı)10/6/2010 tarihli ve 5995 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle; bu maddenin (III) numaralı bendinin sonuna “Hidrojen Sülfür (7/3/1954 tarihli ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla)” ibaresi eklenmiş; (IV) numaralı bendinin (b) alt bendine “taşkömürü,” ibaresinden sonra gelmek üzere “kömüre bağlı metan gazı,” ibaresi eklenmiş, alt bendin sonunda yer alan “Radyoaktif Mineraller (Uranyum, Toryum, Radyum)” ibaresi çıkarılmış ve alt bendin sonuna “Kokolit ve Sapropel (Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla)” ibaresi eklenmiştir.
- 2.(8. fıkra (b) bendi)4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “kömüre bağlı metan gazı,” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
- 3.(8. fıkra (c) bendi)19/8/2021 tarihli ve 31573 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4384 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, bu bentte yer alan madenlerden alüminyum, bakır, çinko, demir, krom ve kurşun için belirlenen Devlet hakkı oranlarının %25 artırımlı olarak uygulanmasına karar verilmiştir.
Değişiklik geçmişi(7)
- 04.02.2015“Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan agrega, hazır…” ile başlayan bent 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunla değiştirildi
- 04.02.2015“Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi kayaçlardan entegre…” ile başlayan bent 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunla eklendi
- 04.02.2015“Uranyum, Toryum, Radyum gibi elementleri içeren radyoaktif mineraller ve diğer…” ile başlayan bent 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunla eklendi
- 04.02.2015“Bu gruplarda yer alan madenlerin özellikleri ile bu maddede yer almayan bir…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 04.02.2015 tarihinde 6592 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 10.06.2010“Grup madenler a) Kalsit, Dolomit, Kalker, Granit, Andezit, Bazalt gibi…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 10.06.2010 tarihinde 5995 sayılı Kanunla değiştirildi
- 10.06.2010“Bu gruplarda yer alan madenlerin özellikleri ile bu maddede yer almayan bir…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 10.06.2010 tarihinde 5995 sayılı Kanunla eklendi
- 26.05.2004maddenin tamamı 26.05.2004 tarihinde 5177 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(4)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Devlet hakkı
- Radyoaktif maddeler
- Entegre tesis
- Kayaç
- Maden
- Ruhsatlandırma grubu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
268 karar arasından seçildi- 8. Daire · E. 2022/5872 · K. 2025/9683 · T. 10.12.2025Daire kararıRet
3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madenler" başlıklı 2. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükteki halinde, "Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticari değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna göre madendir.,
- 8. Daire · E. 2021/1470 · K. 2025/5848 · T. 18.06.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
mevzuat hükümleri uyarınca; 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Resmi Gazete'de yayımlandığı 30/03/2013 tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatlarından,
- Hukuk Genel Kurulu E.2017/1474 K.2021/84 T.2021-02-16Hukuk Genel KuruluBozma
müvekkilinin Dicle Nehri kıyısında kaçak kum çıkarıldığı ihbarı üzerine yaptığı incelemeler sonucunda davalılarca kaçak kum çıkarıldığının tespiti ile İl Daimi Encümenliğince 5177 sayılı Kanunla değişik 3213 sayılı Maden Kanununun (3213 sayılı Kanun/Maden Kanunu) 2. ve 16. maddelerine göre davalı şirketlerin İl Özel İdaresinden ruhsat almadan kaçak kum çektikleri gerekçesiyle Maden Kanununun 12. maddesi ile 1(a) Grubu Madenleri İle İlgili Uygulama Yönetmeliğinin 18. maddesi gereğince kaçak çekilen kum ve çakılın ocak başı metreküp satış fiyatın
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.