Ölçüler ve Ayar Kanunu Madde 15İdari cezalar

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 19.02.2025Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 15. maddesi, ölçü ve ölçü aletlerine ilişkin aykırılıkları bendler hâlinde idari para cezasına bağlar: uluslararası birimlerin kullanılmaması, imalat defteri, damga ve ayar durumu, yetkisiz muayene ve tamir, yetkili servis faaliyetleri, uygun olmayan ölçü aletlerinin ticareti, damgalanmamış ölçülerin satışı ve tarifeye aykırı ücret ile düzenleyici işlemlere aykırılık.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Değişik: 23/1/2008-5728/461 md.)

a)Bu Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen istisna dışında, resmi ve özel sözleşmelerde, her türlü evrak, belge ve ilanlar ile miktar belirtilen etiketlerde ve kanunlara göre tutulan defterlerde uluslararası birimleri kullanmayan kişiye ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.

b)Yurt içinde ölçü ve ölçü aleti yapan fabrika ve imalathanelerle tamir atölyelerinde, yapılan veya tamir edilen ölçü ve ölçü aletleri için Bakanlıkça tespit edilen esaslar dahilinde ve örneğine uygun, tasdikli imalat defteri tutmayan kişiye beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

c)Damgası kopmuş, bozulmuş, damga süresi geçmiş ölçü aletini kullanan kişiye, ölçü aletinin türüne ve kullanıldığı işin niteliğine göre beşyüz Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca bu ölçü aletlerine el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.12

d)(Değişik:14/2/2019-7164/25 md.) Yetkisiz olduğu halde, bu Kanun kapsamına giren ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarını yapan kişiye, ikibin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

e)(Değişik:21/12/2021-7346/15 md.) Ani muayenelerde veya ölçü aleti sahibi haricindeki kimselerin müracaatı üzerine yapılan şikâyet muayenelerinde ayarı doğru olmayan ölçü aletlerini kullanan kişiye, ölçü aletinin türüne ve kullanıldığı işin niteliğine göre ikiyüzyetmiş Türk Lirasından ikibinyediyüz Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir. Ayrıca bu ölçü aletlerine el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir. Ancak ayarın doğru olmaması durumu ölçü aleti sahibi aleyhine sonuç doğuruyorsa bu kişilere idari para cezası verilmez ve ölçü aletlerine el konulmaz.

f)Ambalajında belirtilen veya yetkili makamlarca tespit edilen miktarlara uymayan bir malı üreten, satışa arzeden veya satan kişiye bin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

g)Bu Kanun hükümleri gereğince Bakanlıkça tespit edilen tarifeler üstünde ücret talep eden veya alanlara beşyüz Türk Lirasından bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

h)(Ek:14/2/2019-7164/25 md.) Ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarını yapmak için Bakanlık tarafından yetkilendirilen servislerin, yetki kapsamındaki hizmetlerde ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı faaliyette bulunması halinde ikibin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

i)(Ek:14/2/2019-7164/25 md.) Uluslararası birimler sistemine göre yapılmamış olan veya bu sisteme göre imal edilmiş olmakla beraber nitelikleri bakımından bu Kanun hükümlerine uygun bulunmayan ölçü ve ölçü aletlerini ticaret maksadıyla imal eden, ithal eden, satan, satışa arz eden, satın alan veya bulunduran kişiye onbin Türk Lirasından ellibin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca bu ölçü aletlerine el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

j)(Ek:14/2/2019-7164/25 md.) Damgalanmamış ölçü ve ölçü aletlerini satan, satışa arz eden veya ticari ilişkide kullanan kişiye bin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca bu ölçü aletlerine el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

k)(Ek:21/12/2021-7346/15 md.) Gaz, elektrik ve su sayaçları için bu maddede yer alan kullanan kişi ifadesi, sayacı dağıtım ağında kullanan dağıtım şirketini veya dağıtımdan sorumlu işletmeyi ifade eder. Bu sayaçlar için; (c) bendinde yer alan damgası kopmuş veya bozulmuş ölçü aleti kullanma fiili ile (e) bendinde yer alan fiil sebebiyle bu bentlerde belirtilen idari para cezaları uygulanmaz; ancak sayacın türüne göre ilgili kanunlar ve alt düzenlemeler kapsamında işlem yapılır.

l)(Ek:19/2/2025-7542/7 md.) Bu maddede sayılan fiiller haricinde, ölçü ve ölçü aletlerinin muayene, tamir ve ayar işlemlerine ilişkin olarak bu Kanuna dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlere aykırı hareket edenlere beşbin Türk Lirasından ellibin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.

Bu idarî yaptırımlara Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürü tarafından karar verilir.

  1. 1.(1. fıkra (c) bendi)Anayasa Mahkemesinin 4/3/2021 tarihli ve E.:2019/47; K.:2021/16 sayılı kararı ile bu bendin birinci cümlesinde yer alan “…damga süresi geçmiş…” ibaresi iptal edilmiştir.
  2. 2.(1. fıkra (c) bendi)21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu bende “Damgası kopmuş, bozulmuş,” ibaresinden sonra gelmek üzere “damga süresi geçmiş” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(8)
  1. 19.02.2025“Bu maddede sayılan fiiller haricinde, ölçü ve ölçü aletlerinin muayene, tamir…” ile başlayan bent 19.02.2025 tarihinde 7542 sayılı Kanunla eklendi
  2. 21.12.2021“Ani muayenelerde veya ölçü aleti sahibi haricindeki kimselerin müracaatı…” ile başlayan bent 21.12.2021 tarihinde 7346 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 21.12.2021“Gaz, elektrik ve su sayaçları için bu maddede yer alan kullanan kişi ifadesi,…” ile başlayan bent 21.12.2021 tarihinde 7346 sayılı Kanunla eklendi
  4. 14.02.2019“Yetkisiz olduğu halde, bu Kanun kapsamına giren ölçü aletlerinin muayenelerini…” ile başlayan bent 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 14.02.2019“Ölçü aletlerinin muayenelerini veya tamir ve ayarını yapmak için Bakanlık…” ile başlayan bent 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla eklendi
  6. 14.02.2019“Uluslararası birimler sistemine göre yapılmamış olan veya bu sisteme göre imal…” ile başlayan bent 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla eklendi
  7. 14.02.2019“Damgalanmamış ölçü ve ölçü aletlerini satan, satışa arz eden veya ticari…” ile başlayan bent 14.02.2019 tarihinde 7164 sayılı Kanunla eklendi
  8. 23.01.2008maddenin tamamı 23.01.2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(4)

Bu maddedeki kavramlar

  • Damga
  • Tarife
  • Ayarı doğru olmayan ölçü aleti
  • Kullanan kişi
  • Uluslararası birimler sistemi
  • Yetkili servis

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

69 karar arasından seçildi
  1. 19. Ceza Dairesi · E. 2015/17828 · K. 2015/9638 · T. 30.12.2015
    Daire kararıRet
    3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na aykırı davranmaktan kabahatli ... hakkında, anılan Kanun'un 15/1-c maddesi uyarınca iki ayrı ölçü aleti için ayrı ayrı iki kez 1.674,00 Türk Lirası İdarî para cezası uygulanmasına dair ...
  2. 19. Ceza Dairesi · E. 2015/7716 · K. 2015/3614 · T. 02.07.2015
    Daire kararıRet
    Petrol Akaryakıt Limited Şirketi hakkında, anılan Kanun'un 15. maddesi uyarınca 32.592,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair, Muğla Valiliği Bilim,

    Madde bu karardan sonra (21.12.2021) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. 7. Ceza Dairesi · E. 2014/3656 · K. 2014/13253 · T. 25.06.2014
    Daire kararıBozma
    A... hakkında, aynı Kanun'un 15. maddesi uyarınca 1.464,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair İstanbul Valiliği Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünün 25/04/2013 tarihli ve 55 sayılı İdarî yaptırım kararına yönelik başvurunun reddine dair Bakırköy 14. Sulh Ceza Mahkemesinin 31/07/2013 tarihli ve 2013/926 değişik iş sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığından verilen 08.01.2014 gün ve 1603 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.01.2014 gün ve KYB.

    Madde bu karardan sonra (21.12.2021) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.