Tarife nedir?

Kanunda tanımlı · 4 kanun30 maddede geçiyor · 20 kanun

Diğer yazımlar: Tarifeler

Kısaca

Tarife, 20 kanunda 30 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.522 · ücretin belirlenmesi: Ücret miktarının yetkili kurumlarca önceden belirlenmiş cetvelidir.
  • HMK m.283 · bilirkişi gider ve ücreti: Adalet Bakanlığınca çıkarılan ve her yıl güncellenen, ücret ve giderlerin hesabında esas alınan düzenlemedir.
  • CMK m.61 · tanığa verilecek tazminat ve giderler: Adalet Bakanlığınca her yıl hazırlanan ve tazminatın üst ölçüsünü belirleyen ücret cetvelidir.

Kanuna göre anlamı

  • 4646 s. K. m.3/1Doğal Gaz Piyasası Kanunu

    Tarife: Doğal gazın iletimi, dağıtımı, LNG veya gaz olarak depolanması ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri

  • 5809 s. K. m.3/1-zElektronik Haberleşme Kanunu

    Tarife: İşletmecilerin, elektronik haberleşme hizmetinin sunulması karşılığında kullanıcılardan farklı adlar altında alabilecekleri ücretleri içeren cetveli

  • 6446 s. K. m.3/1-zElektrik Piyasası Kanunu

    Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri

  • 6475 s. K. m.3/1-zPosta Hizmetleri Kanunu

    Tarife: Hizmet sağlayıcılarının, posta hizmetinin sunulması karşılığında kullanıcılardan veya diğer hizmet sağlayıcılarından farklı adlar altında alabilecekleri ücretleri gösteren listeyi

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

30 maddeden 18'i

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu

Elektronik Haberleşme Kanunu

  • Elektronik Haberleşme Kanunu m.13 · Tarifelerin düzenlenmesi

    İşletmecinin elektronik haberleşme hizmeti karşılığında talep ettiği ücretlerin bütününü ifade eder. Tarife, tek bir ücret kalemi olabileceği gibi birden fazla kalemden de oluşabilir.

  • Elektronik Haberleşme Kanunu m.14 · Tarifelerin düzenlenmesine ilişkin ilkeler

    Elektronik haberleşme hizmetinin sunumu karşılığında kullanıcıdan talep edilecek ücretleri gösteren düzenleme olarak kullanılır. Madde, tarifenin hangi ilkelere göre belirleneceğini düzenler.

  • Elektronik Haberleşme Kanunu m.42 · Sahil telsiz istasyonları, deniz ve hava bandı telsiz sistemleri

    Müdürlüğün görevlendirildiği hizmetler karşılığında alınacak bedellerin belirlendiği metindir. Tarife, ilgili yönetim kurulunun onayıyla belirlenir.

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.61 · Tanığa verilecek tazminat ve giderler

    Adalet Bakanlığınca her yıl hazırlanan ve tazminatın üst ölçüsünü belirleyen ücret cetvelidir. Tazminatın tutarı bu tarifeye bağlıdır.

  • CMK m.72 · Bilirkişi gider ve ücreti

    Adalet Bakanlığınca çıkarılan ve her yıl güncellenen, bilirkişi ücretinin hesabında esas alınan düzenlemedir. Tarife, ücretin alt sınırını gösteren asgari ücret tarifesi niteliğindedir ve yıllık olarak yenilenir.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun

Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.41 · 4. Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar:13

    Meslek birliklerinin, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak kullanım ve iletim bedellerini belirlediği ücret cetvelidir. Tarifeler takvim yılı esas alınarak ve takvim yılı başından itibaren geçerli olacak biçimde tespit edilir.

  • Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.43 · 4. Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar:19

    Meslek birliklerince, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletiminden doğan ödemeler için tespit edilen bedel cetvelidir. Sözleşmeler bu tarife bedelleri veya müzakere ile belirlenen bedeller üzerinden yapılır.

Posta Hizmetleri Kanunu

  • Posta Hizmetleri Kanunu m.4 · Görev ve yetkiler

    Posta hizmetlerinin karşılığı olarak alınacak ücretlerin çizelgesidir. Kurum tarafından onaylanır, izlenir ve denetlenir; alt ve üst sınırları ile uygulama usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.

  • Posta Hizmetleri Kanunu m.17 · Tarifeler ve kullanıcıların korunması

    Hizmet sağlayıcının yetki belgesi çerçevesinde sunmaya yetkili olduğu posta hizmetleri için belirlediği ücretlerdir. Tarifenin hazırlanması, yetki belgesinde yer alan hizmetlerle sınırlıdır.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.522 · II. Ücretin belirlenmesi

    Ücret miktarının yetkili kurumlarca önceden belirlenmiş cetvelidir. Madde bakımından sözleşmede ücret yoksa ilk başvurulacak ölçüttür; tarifenin bulunmadığı hallerde teamüle geçilir.

Terim 12 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Genel tarife ile kabotaj ve özel gemiler arasındaki fark nedir?

Genel hal: Türk limanlarına uğrayan 1. madde kapsamındaki gemiler tarifenin tam tutarı üzerinden ödeme yapar.

Kabotaj hakkına sahip gemiler, özel yatlar, yalnız turist taşıyan turist gemileri ve bilimsel araştırma gemileri, tarifede belirlenen özel indirimli tutar üzerinden ödeme yapar.

Aynı net tonajlı iki gemi için ödenecek tutar farklı olur; indirim oranı maddede değil, her yıl yürürlüğe konan tarifede belirlenir.

2548 s. K. m.3

Genel şartlar ile tarife ve talimat arasındaki fark nedir?

Genel şartlar, sigorta sözleşmesinin ortak hükümlerini ve teminat tutarlarını kapsar.

Tarife ve talimat, primin hesaplanma yöntemini ve bunun uygulanmasını düzenler.

Her ikisi de aynı Bakanlık tarafından tespit edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır; ancak tarife ve talimatların tespitinde madde ayrıca ölçütler öngörür.

KTK m.93

Sözleşmenin kendisi ile sözleşmedeki tarife hükümleri arasındaki fark nedir?

Satışın miktar ve şartlarını düzenleyen sözleşmenin yapılması serbesttir.

Sözleşmelere tarifelerle ilgili özel hükümler konulması ayrıca Cumhurbaşkanı Kararı ile mümkündür.

Tarifeye ilişkin özel hüküm içeren sözleşmeler için ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararı gerekir.

3096 s. K. m.9

Yeni tarife ile eski tarife arasındaki fark nedir?

Tasdik edilmiş yeni tarife, hazırlanıp İktisat Vekaletince onaylandığı tarihten itibaren uygulanır.

Yeni tarife henüz tasdik edilmemişse, kanunun neşri tarihinde yürürlükte olan eski tarife uygulanmaya devam eder.

Tasdik süreci tamamlanmadan ücret artışı veya yeni ücret cetveli uygulanamaz; eski tarife esas alınır.

3241 s. K. m.7

Tarife ile istifa edilen bedel ile tarife dışı bedel arasındaki fark nedir?

Maddede sayılan kalemler (liman, kayık, demiryolu ücretleri, gemilere verilecek su bedeli) tarifeye göre tahsil edilir.

Bu kalemler dışında kalan ödemeler maddenin kapsamına girmez.

Yalnız sayılan kalemlerde tasdikli tarife esas alınır; diğer ödemeler bu madde kapsamında değerlendirilemez.

3241 s. K. m.7

Serbest tarife ile etkin piyasa gücü bulunan işletmecinin tarifesi arasındaki fark nedir?

Etkin piyasa gücü tespit edilmemiş işletmeci, tarifelerini mevzuata ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmamak kaydıyla serbestçe belirler.

İlgili pazarda etkin piyasa gücü tespit edilen işletmeci için Kurum; onay, izleme, denetim yöntemleri ile alt ve üst sınır belirleme yetkisine sahiptir.

Yalnızca etkin piyasa gücü tespit edilen işletmeci bakımından tarife onayı ve sınırlandırması gündeme gelir; diğer işletmeciler bakımından tarifeler serbest kalır.

5809 s. K. m.13

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 8. Daire, 2019/6213 E., 2023/1490 K., 28.03.2023
    İlgili madde: 5174 s. K. m.71, 5174 s. K. m.26
  2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/594 E., 2024/850 K., 13.05.2024
    İlgili madde: 5846 s. K. m.41, 5846 s. K. m.43
  3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/46 E., 2024/133 K., 25.01.2024
    İlgili madde: 5846 s. K. m.41, 5846 s. K. m.43

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.