Talimat nedir?
Kısaca
Talimat, 12 kanunda 25 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.459 · belli bir iş: Vesayet makamının kayyıma verdiği, görevin yerine getirilmesine ilişkin bağlayıcı yönergedir.
- TBK m.533 · bildirme ve sigortalama borcu: Vekâlet verenin komisyoncuya verdiği ve işin nasıl yapılacağını belirleyen emirdir.
- TTK m.427 · pay sahibinin temsili a) Genel olarak: Temsil edilenin temsilciye oy kullanımına ilişkin verdiği bağlayıcı yönlendirmedir.
Kanuna göre anlamı
- 5894 s. K. m.2/1-jTürkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
Talimat: Türkiye Futbol Federasyonu Statüsü ve söz konusu Statünün çizdiği çerçevede Yönetim Kurulu tarafından yapılan düzenlemeyi
- 7405 s. K. m.2/1-rSpor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu
Talimat: Spor federasyonu yönetim kurulu tarafından hazırlanan ve Bakanlığın onayına istinaden Bakanlığın internet sitesinde yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleyici işlemi
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
25 maddeden 21'iTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.203 · 2. Tam hâkimiyet hâlinde a) Talimat
Hâkim şirket yönetim kurulunun bağlı şirketin yönlendirilmesine ve yönetimine ilişkin verdiği bağlayıcı emirdir. Talimat, bağlı şirketin organlarını yükümlü kılar.
- TTK m.204 · b) İstisna
Hâkim şirketin bağlı şirketin yönetim kuruluna, şirketler topluluğu menfaatinin gerektirdiği durumlarda verdiği ve bağlı şirketin yönetimini yönlendiren emir niteliğindeki yönlendirmedir.
- TTK m.205 · c) Bağlı şirketin organlarının şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumsuzluğu
Tam hâkimiyet halinde hâkim şirketin yönetim kurulunun, bağlı şirketin yönetim organına topluluk politikaları çerçevesinde verdiği yönlendirici ve yönetime ilişkin emirdir. Talimatın m.203 kapsamında olabilmesi için topluluk politikası çerçevesinde verilmiş olması gerekir.
- TTK m.427 · 3. Pay sahibinin temsili a) Genel olarak
Temsil edilenin temsilciye oy kullanımına ilişkin verdiği bağlayıcı yönlendirmedir. Talimat, temsil ilişkisinin iç ilişkisine ait bir unsurdur ve genel kurul önündeki oyun geçerliliğini etkilemez.
- TTK m.429 · c) Tevdi eden temsilcisi
Tevdi edenin, tevdi edilene genel kurulda katılma ve oy haklarının nasıl kullanılacağını bildirdiği irade beyanıdır. Madde metnine göre her genel kurul toplantısından önce alınması zorunludur; bir kez alınıp sürekli kullanılamaz.
- TTK m.869 · XIV - Taşıma ve teslim engelleri
Tasarruf hakkı sahibinin, taşıyıcıya eşyanın taşınması veya teslimi konusunda verdiği yönergedir. Taşıyıcı, engel çıktığında önce talimat almakla yükümlüdür.
- TTK m.1160 · 2. Eksik yükleme
Taşıtanın, süre dolduktan sonra taşıyana verdiği, beklemeye devam etme ya da eksik yükle yola çıkma yönündeki yönlendirmesidir. Taşıyan talimata birinci fıkra bakımından uymakta serbesttir, ikinci fıkra bakımından uymak zorundadır.
- TTK m.1251 · I- Kaptanın talimatına uyma
Kaptanın gemide düzenin sağlanmasına yönelik olarak verdiği emirdir. Talimatın kapsamı düzen amacıyla sınırlıdır; bu amaçla ilgisi bulunmayan emirler madde kapsamına girmez.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.443 · V. Ticarî ve sınaî işletmeler
Vesayet makamının işletmenin işletilmesinin devamı veya tasfiyesi konusunda vasiye yönelttiği bağlayıcı yönlendirme. Talimatın içeriği, işletmenin durumuna ve kişinin yararına göre belirlenir.
- TMK m.459 · I. Belli bir iş
Vesayet makamının kayyıma verdiği, görevin yerine getirilmesine ilişkin bağlayıcı yönergedir. Kayyım talimata aynen uymakla yükümlüdür; talimatın takdirine kayyım yetkilidir denemez.
- TMK m.951 · II. Ayrık durumlar
Borçlunun teslim sırasında ya da daha önce alacaklıya verdiği, malın nasıl kullanılacağı veya teslim edileceğine ilişkin açık yönlendirmedir. Bu talimatla hapis hakkının kullanılması bağdaşmıyorsa hak kullanılamaz.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.450 · I. Yükümlülükleri
İşverenin pazarlamacıya verdiği, müşteri ziyaretlerinin yapılışını, fiyatları ve diğer işlem koşullarını belirleyen bağlayıcı yönergedir. Talimattan sapma, ancak haklı bir sebebin varlığında mümkündür.
- TBK m.476
İşsahibinin eser sözleşmesi çerçevesinde verdiği bağlayıcı emirlerdir; işin ifasına, usulüne, malzemeye veya alt yükleniciye devrine ilişkin olabilir. Bağlayıcı olmayan görüş ve tavsiyeler talimat sayılmaz.
- TBK m.533 · II. Komisyoncunun borçları — 1. Bildirme ve sigortalama borcu
Vekâlet verenin komisyoncuya verdiği ve işin nasıl yapılacağını belirleyen emirdir. Madde, sigorta yükümünün doğup doğmayacağını talimatın varlığına bağlar.
Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.54 · 4. Mektupla oy verme ve temsilciler toplantısı
Grup içindeki ortakların, temsilcilerinin hangi yönde oy kullanacağını belirleyen kararıdır. Temsilcinin talimata uymaması iç ilişkide sorun doğurabilir, ancak oyun geçerliliğini etkilemez.
- Kooperatifler Kanunu m.90 · E) Teftiş ve denetleme
Denetim sonuçlarına göre ilgili bakanlıkça verilen bağlayıcı emirdir. Birinci fıkradaki teşekküller bu talimata uymak zorundadır.
Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
- Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.2 · Tanım ve kısaltmalar
TFF Statüsü ve bu Statünün çizdiği çerçevede Yönetim Kurulu tarafından yapılan düzenlemedir. Statüye dayanır ve onun sınırları içinde kalır.
- Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.6 · Tahkim Kurulu
TFF'nin yetkili organlarınca çıkarılan ve Tahkim Kurulunun çalışma usulünü ile başvuru ve inceleme usulünü düzenleyen düzenleme türüdür. Başvuru süresinin başlangıcı da talimatın internet sitesinde yayımına bağlıdır.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.149 · İstinabe talimatının yerine getirilmesi
İstinabe eden makamın, istinabe olunan makamdan yapmasını istediği işlemi belirten yazılıdır. Madde, talimatın yerine getirilmesini düzenler; talimatın içeriği ve şekli bu maddenin konusu değildir.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.93 · En az sigorta tutarları
Sigortacılık uygulamasında tarifenin nasıl uygulanacağını gösteren idari düzenlemedir. Tarifeyle birlikte Bakanlıkça tespit edilir.
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu m.5
Kurum içinde üst makamlarca verilen ve uygulamaya ilişkin hükümler içeren düzenleyici metindir. Madde, talimatı da nizam kaynakları arasında sayar.
Terim 4 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Genel şartlar ile tarife ve talimat arasındaki fark nedir?
Genel şartlar, sigorta sözleşmesinin ortak hükümlerini ve teminat tutarlarını kapsar.
Tarife ve talimat, primin hesaplanma yöntemini ve bunun uygulanmasını düzenler.
Her ikisi de aynı Bakanlık tarafından tespit edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır; ancak tarife ve talimatların tespitinde madde ayrıca ölçütler öngörür.
TFF Statüsü ile talimat arasındaki fark nedir?
TFF Statüsü, Genel Kurul tarafından yapılan ve kanunda belirtilen usul ve esasları içeren düzenlemedir.
Talimat, Yönetim Kurulunun Statünün çizdiği çerçevede yaptığı düzenlemedir.
Hiyerarşide önce Statü gelir, talimat onun altında kalır; talimat Statüye aykırı olamaz.
Denetim sonucu talimat ile denetim sırasında yardım ve bilgi yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Birinci fıkrada sayılanlar, denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimatlara uymak zorundadır.
Aynı kişiler denetim sırasında bilgi, belge ve yardım vermekle de yükümlüdür.
Denetim sürecinde verilen bilgi yükümlülüğü ile denetim sonucu verilen talimata uyma yükümlülüğü ayrı yükümlülüklerdir.
Talimattan doğan ayıp ile talimat dışı işsahibi kaynaklı ayıp arasındaki fark nedir?
İşsahibinin verdiği bağlayıcı talimat sonucu ortaya çıkan ayıp; bu durumda yüklenicinin açık ihtarı sorumluluğu kaldırır.
Talimat olmaksızın, işsahibine isnat edilebilen başka bir sebepten doğan ayıp (ör. işsahibinin sağladığı malzeme ya da arsanın ayıplı olması).
Talimattan doğan ayıpta yüklenicinin ihtarı aranır; diğer hâllerde ise yüklenicinin malzemeyi ayıplı olduğunu derhal bildirmesi gerekir. Her iki hâlde de işsahibi ayıba dayanan haklarını kullanamaz.
Bağlayıcı talimat ile bağlayıcı olmayan görüş ve tavsiye arasındaki fark nedir?
İşsahibinin eser sözleşmesi çerçevesinde verdiği, uyulması zorunlu emirlerdir.
İşsahibinin bağlayıcılığı olmayan öneri veya görüşleri.
Yalnız bağlayıcı talimatlar madde kapsamında işsahibinin sorumluluğunu doğurur; tavsiyeye uyulmasından doğan ayıp işsahibine yüklenemez.
Topluluk politikasının gereği talimat ile günlük gereksinime dayalı talimat arasındaki fark nedir?
Topluluğun belirlenmiş ve somut politikalarının gereği olan talimat, kaybına yol açabilecek nitelikte olsa bile bu maddenin kapsamına girer.
Günlük gereksinimlere göre verilen talimat, bu maddenin kapsamı dışındadır.
Günlük talimatlar için bu maddedeki uyma zorunluluğu ve buna bağlı koruma geçerli olmaz; bu talimatlarda hâkim şirketin sorumluluğu ağırlaşır.
İlgili konular
- Sorumluluk, tam hâkimiyet hâlinde ve çeşitli hükümlerTicaret Hukuku
- Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkıTicaret Hukuku
- Tanık ve bilirkişi dinlenmesi, duruşma tutanağıAvukatlık Hukuku
- Eser sözleşmesi ve hükümleriBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Komisyon sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Pazarlamacılık sözleşmesiBorçlar Hukuku Özel Hükümler
Örnek kararlar
3 karar- 2024/75 E., 2025/134 K., 17.06.2025İlgili madde: 5894 s. K. m.2
- 2022/85 E., 2025/131 K., 17.06.2025İlgili madde: 5894 s. K. m.6
- 1985/22 E., 1987/2 K., 13.01.1987İlgili madde: 1581 s. K. m.10
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Teminat tutarı
- Tarife
- Kulüp Lisans Kurulu
- Sorumsuzluk
- Tevdi edilen
- Yan ve Geçici Kurullar
- TFF Statüsü
- Kamu düzenine aykırılık
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.