Kamu düzenine aykırılık nedir?

3 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Kamu düzenine aykırılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.951 · ayrık durumlar: Hapis hakkının kullanılmasının genel ahlak ve toplumun temel düzeni ile bağdaşmaması durumudur.
  • HMK m.355 · incelemenin kapsamı: Re'sen gözetme yetkisini doğuran ölçüttür.
  • TTK m.32 · inceleme görevi ve geçici tescil: Tescili istenen hususun toplumun temel hukuki ve ahlaki değerlerine ya da kamusal düzene aykırı olmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.951 · II. Ayrık durumlar

    Hapis hakkının kullanılmasının genel ahlak ve toplumun temel düzeni ile bağdaşmaması durumudur. Madde bu ölçütü soyut biçimde kullanır, somut hâlin takdiri hâkimdir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.355 · İncelemenin kapsamı

    Re'sen gözetme yetkisini doğuran ölçüttür. Kavram muğlak olduğu için her uyuşmazlık hakkında değil, gerçekten kamu düzenine ilişkin hususlarda uygulanır.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.32 · II - Sicil müdürünün görevleri — 1. İnceleme görevi ve geçici tescil

    Tescili istenen hususun toplumun temel hukuki ve ahlaki değerlerine ya da kamusal düzene aykırı olmasıdır. Sicil müdürü bu ölçütü tescil incelemesinde kendiliğinden uygular.

Karıştırılan kavramlar

Dava şartı ile diğer kamu düzenine aykırılık arasındaki fark nedir?

Dava şartlarına ilişkin hususlar, ilgili kanun maddesi uyarınca her zaman ileri sürülebilir ve kendiliğinden dikkate alınabilir.

Her hukuki hata kamu düzenine aykırılık sayılmaz; yalnızca gerçekten kamu düzenine ilişkin olanlar re'sen gözetilir.

Dava şartı olduğu kabul edilen hususlar, istinaf dilekçesinde yer almasa da bölge adliye mahkemesi tarafından incelenebilir.

HMK m.355

Kamu düzenine aykırılık ile işletme konusuna aykırılık arasındaki fark nedir?

Kamu düzenine aykırı işlem, şirketin kamu düzenini ihlal eden faaliyetlerini ifade eder.

İşletme konusuna aykırılık, şirketin esas sözleşmede belirlenen faaliyet konusu dışına çıkmasını ifade eder.

Fıkra her iki hâlde de fesih davası açılmasına olanak tanır; gerekçe ayrı ayrı ispatlanmalıdır.

TTK m.210

Kamu düzenine aykırılık ile ticari kullanımın yasaklanması arasındaki fark nedir?

Buluşun ticari kullanımının kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması, patent verilmesini engeller.

Ticari kullanımın yalnızca mevzuatla yasaklanmış olması ise tek başına bu aykırılığı oluşturmaz.

Dördüncü fıkraya göre kanunla yasaklanmış olma kendiliğinden patent engeli değildir; aykırılığın ayrıca kamu düzeni veya genel ahlak bakımından değerlendirilmesi gerekir.

SMK m.82

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025
    İlgili madde: HMK m.355
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2024/739 E., 2025/262 K., 30.04.2025
    İlgili madde: HMK m.355
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2023/848 E., 2024/4 K., 24.01.2024
    İlgili madde: HMK m.355

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.