TTK Madde 210H) Gümrük ve Ticaret Bakanlığının düzenleme ve denetleme yetkisi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Gümrük ve Ticaret (Ticaret) Bakanlığının ticaret şirketlerine ilişkin tebliğ yayımlama yetkisini, ticaret sicili müdürlükleri ve şirketlerin bu tebliğlere uymasını, Bakanlık denetimini ve diğer kurumların şirketlere ilişkin düzenleme yetkisinin sınırlarını düzenler. Ayrıca kamu düzenine veya işletme konusuna aykırı işlemler ile muvazaalı iş ve faaliyetler nedeniyle Bakanlığın fesih davası açabilmesini ve bu dava için bir yıllık süreyi düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 26/6/2012-6335/13 md.)
(1)Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu Kanunun ticaret şirketlerine ilişkin hükümlerinin uygulamasıyla ilgili tebliğler yayımlamaya yetkilidir. Ticaret sicili müdürlükleri ve şirketler bu tebliğlere uyarlar. Ticaret şirketlerinin, bu Kanun kapsamındaki işlemleri, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı denetim elemanları tarafından denetlenir. Bu denetimin ilkeleri ve usulü ile denetime tabi işlemler Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.
(2)Diğer bakanlık, kurum, kurul ve kuruluşlar, ancak kendilerine kanunla tanınan yetkinin sınırları içinde kalmak şartıyla ve öngörülen amaç, konu ve şekle tabi olarak şirketlere ilişkin düzenlemeler yapabilir.
(3)Kamu düzenine veya işletme konusuna aykırı işlemlerde veya bu yönde hazırlıklarda ya da muvazaalı iş ve faaliyetlerde bulunduğu belirlenen ticaret şirketleri hakkında, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca, bu tür işlem, hazırlık veya faaliyetlerin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde fesih davası açılabilir.
- 1.(madde başlığı)Bu madde başlığı “H) Sanayi ve Ticaret Bakanlığının düzenleme ve denetleme yetkisi” iken, 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmişitir.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Birinci fıkra: Madde Sanayi ve Ticaret Bakanlığına şirketlere ilişkin düzenleme yetkisini açık ve net bir şekilde vermektedir. SPK ve BDDK gibi özerk kuruluşların kural koyma yetkisini kanunla tanırken, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bu yetkiyi tanımamak hem doğru olmaz hem de yapısal bir çelişki yaratılmış olur. Birinci fıkra geleneğe uygun olarak Bakanlık düzeyinde yapılan ve daha çok mevzuatın doğru uygulanmasına odaklanmış olan denetlemeyi de Sanayi ve Ti caret Bakanlığına vermiştir. İkinci fıkra: Bu fıkra, Türk uygulamasının tedavisi güç bir hastalığına çare bulmaya yönelik tir. Şirketler, özellikle anonim şirketler alanında, birçok bakanlık, kurum ve kuruluş, şirketin işlet me konusuyla veya sermaye piyasasıyla ilgileri dolayısıyla şirketin kuruluşuna ve esas sözleşme de ğişikliklerine izin vermek istemekte, izni esas sözleşmeye madde eklenmesi gibi şartlara bağlamak tadırlar. Hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü ilkeleri ile bağdaşmayan bu tür uygulamalara karşı Tasarıda birçok hükümle önlem alınmaya çalışılmıştır (madde 340 gibi). Bu fıkra da bu hükümler den biridir. Tasarıya, "izin verme"nin denetlemek olmadığı ve "bürokrasi"nin çoğu kez denetleme ye yararı olmayan izinle başladığı görüşü hâkim olmuştur. Nesnel normlar (normatif sistem) hukuk güvenliğini sağlamakta, izin ise önemli bir yarar sağlamamaktadır. Üçüncü fıkra: Üçüncü fıkra 6762 sayılı Kanunun 274 üncü maddesinin ikinci fıkrasından esin lenerek kaleme alınmıştır. Mevcut metinden iki noktada ayrılınmıştır. Bunlardan birincisi fesih dava sının sadece sermaye şirketlerine özgülenmiş olmasıdır. Şahıs şirketlerinde kamu düzenine aykırılık olasılığının çok dar varsayımlarda gerçekleşebileceği düşünülmüştür. Ayrıca, ultra viresin kaldırılmış olması nedeniyle işletme konusuna aykırılığın söz konusu şirketlerde fesih davasına yol açmaması gerekir. İşletme konusuna aykırı işlemlerde fesih davasının sermaye şirketlerinde korunmuş olması önemli ve etkili aykırılıklarda boşluk yaratmamak görüşünden kaynaklanmaktadır. Ancak, mahke melerin bu sebeple fesih davalarını, varolan duruma nazaran daha büyük bir özenle ve yeni ölçekler bağlamında ele alacakları şüphesizdir. İkinci olarak fesih davasının açılabilmesi için bir yıllık bir sü re verilmiştir. Bu sürenin niteliğinin saptanması yargı kararlarına ve öğretiye bırakılmıştır. İKİNCİ KISIM Kollektif Şirket BİRİNCİ BÖLÜM Şirketin Niteliği ve Kuruluşu
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(2)
- 26.06.2012maddenin tamamı 26.06.2012 tarihinde 6335 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.06.2012madde başlığı 26.06.2012 tarihinde 6335 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Denetim
- Fesih davası
- Tebliğ
- İşletme konusuna aykırı işlem
- Kamu düzenine aykırı işlem
- Muvazaalı iş ve faaliyet
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
30 karar arasından seçildi- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi · E. 2022/680 · K. 2023/795 · T. 03.05.2023İstinafRet
Davalı şirket, Türk Ticaret Kanunu'nun ruhuna ve bir sermaye şirketinin temel amaç ve yapısına aykırı olarak ekonomik ve ticari amaçlar ile faaliyet göstermemiş olup bu durum gerekli tüm bilgi ve belgelerle ispatlanmış ve şirketin feshi için 6102 sayılı Kanunun 210 uncu maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında dava ikame edildiğini,
- İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/378 · K. 2026/346 · T. 13.05.2026İlk dereceKabul
akabinde Ticaret Başmüfettişleri ... ve ... tarafından yapılan denetim sonucunda düzenlenen 22.11.2024 tarihli ve 407-C/04 sayılı İnceleme Raporuna istinaden, anılan şirketler hakkında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 210/3 maddesine göre fesih davası açılması gerektiği bildirilmiş olup anılan yazı, Bakanlık Makam Onayı, İnceleme raporu ve ekleri ile iş bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, bu kapsamda,
- İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/354 · K. 2025/563 · T. 25.09.2025İlk dereceKabul
Ticaret Başmüfettişleri ...ve ... tarafından yapılan denetim sonucunda düzenlenen 22.11.2024 tarihli ve ... sayılı İnceleme Raporuna istinaden, anılan şirketler hakkında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 210/3 maddesine göre fesih davası açılması gerektiği bildirildiğini, incelemeye konu kefalet senetlerinin, bu kefalet senetlerini düzenleme yetkisi bulunmayan farklı sigorta şirketleri ile acente şirketler arasında düzenlendiğini,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre, faaliyet alanları yayımlanacak bir tebliğ ile belirlenen anonim şirketlerin kuruluşu için hangi makamın izni gereklidir?
- A) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
- B) İlgili Ticaret Sicili Müdürlüğü
- C) Ticaret Bakanlığı
- D) Hazine ve Maliye Bakanlığı
- E) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği