TTK Madde 197III - Karşılıklı iştirak

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6102 sayılı Kanun'un 197. maddesi, birbirlerinin paylarının en az dörtte birine sahip sermaye şirketlerinin karşılıklı iştirak durumunu tanımlar ve bu durumda bağlı şirket ile hâkim şirket sıfatlarının nasıl doğacağını belirler. Madde, payların yüzdelerinin hesaplanmasında 196. maddenin uygulanacağını da söyler. Maddenin uygulanması sermaye şirketleri arasındaki karşılıklı iştirak ilişkilerine bağlıdır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Birbirlerinin paylarının en az dörtte birine sahip bulunan sermaye şirketleri karşılıklı iştirak durumundadır. Bu payların yüzdelerinin hesaplanmasında 196 ncı madde uygulanır. Anılan şirketlerden biri diğerine hâkimse, ikincisi aynı zamanda bağlı şirket sayılır. Karşılıklı iştirak durumundaki şirketlerin her biri diğerine hâkimse ikisi de bağlı ve hâkim şirket kabul olunur.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Hüküm hukukumuzda yenidir. Sermayenin sulandırılması (köpük sermaye), bilançonun gerçekliğinin tereddüt yaratması gibi sorunları önlemeyi amaçlamaktadır. Bu sebeple 197 nci madde karşılıklı katılmayı geçersiz saymamakta, fakat karşılıklı katılmanın hakimiyet ve çoğu kez karşılıklı hakimiyet ilişkisini kurarak, bu durumdaki şirketlerin hâkim ve bağlı şirketin yü küm ve sorumluluklarına tâbi olacağını açıkça hükme bağlamakta ve sınırlamaları da beraberinde getirmektedir. Sınırlamalardan biri 201 inci maddede yer almaktadır. Bu düzenleme yetersiz gorü- lebilir. Özellikle karşılıklı katılmanın yüksek oranlarda kurulduğu durumlarda (meselâ, iki sermaye şirketinin birbirlerine yüzde yetmiş-seksen oranında katılmaları varsayımında olduğu gibi) geçerli liği kabul etmenin doğru olmadığı düşünülebilir. Uluslararası öğretide bu görüşü ileri sürenler (ço ğunlukta olmasalar bile) mevcuttur. 197 nci madde söz konusu varsayımda karşılıklı katılmayı ge çerli saymakla birlikte, her halde hukuka uygunluk garantisi de sağlamamaktadır. Yüksek karşılık lı katılma, bilanço ilkelerine aykırı düşüyorsa, 197 nci maddenin varlığı böyle bir aykırılığın müey yidesinin uygulanmasına engel olmaz. Bunun gibi, karşılıklı hakimiyet ilişkisinin sorumluluğa et kileri de aynen geçerli olur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(1)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddedeki kavramlar

  • Basit karşılıklı iştirak
  • Hâkim şirket ve bağlı şirket
  • Karşılıklı iştirak
  • Nitelikli karşılıklı iştirak
  • Pay yüzdesinin hesabı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeye özel soru

Ticaret Hukuku

Karşılıklı iştirak durumu hangi oranda pay sahipliği ile oluşur?

  1. A) Birbirlerinin paylarının en az %10'una sahip olmaları.
  2. B) Birbirlerinin paylarının en az dörtte birine (%25) sahip olmaları.
  3. C) Birbirlerinin paylarının çoğunluğuna sahip olmaları.
  4. D) Birbirlerinin yönetim kuruluna üye atamaları.
  5. E) Aralarında sözleşme olması.