TTK Madde 139d) Sermayenin kaybı veya borca batıklık hâlinde birleşmeye katılma

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 26.06.2012

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

TTK m.139, sermayesi ve kanuni yedek akçeleri toplamının yarısı zararla kaybolmuş veya borca batık durumdaki bir şirketin, kaybolan sermayeyi ya da gerektiğinde borca batıklık durumunu karşılayabilecek serbest özvarlığa sahip bir şirketle birleşmesinin koşullarını ve bu birleşmenin ispatına ilişkin belge sunumunu düzenler. Hüküm, birleşmeye katılan şirketlerden hangisinin devralan veya devrolunan olduğuna bakılmaksızın, ticaret şirketleri arasındaki birleşmeler bakımından uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Sermayesiyle kanuni yedek akçeleri toplamının yarısı zararlarla kaybolan veya borca batık durumda bulunan bir şirket, kaybolan sermayeyi veya gerekiyorsa borca batıklık durumunu karşılayabilecek tutarda serbestçe, tasarruf edilebilen özvarlığa sahip bulunan bir şirket ile birleşebilir.

(2)(Değişik: 26/6/2012-6335/11 md.) Birinci fıkradaki şartın gerçekleşmiş olduğunu ispatlayan belgelerin, devralan şirketin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicili müdürlüğüne sunulması şarttır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.

Birleşme öğretisinde tartışılan sermayesini belli bir oranda yitirmiş veya borca batık olan bir şirketin birleşmeye katılıp katılamayacağına ilişkin soru 139 uncu maddede olumlu cevaplanmıştır. Bu sorun, olumlu bir şekilde çözülmekte, bu suretle sağlığa kavuşturucu (iyileştiri ci) birleşmeye cevaz verilmektedir. Hüküm 376 ve 633 üncü maddeler ile uyum içindedir. Sermaye ile kanunî yedek akçeler toplamının yarısı bilanço zararlarıyla yitirilmişse eksi bilanço; zararlar bunun üstündeyse borca batıklık durumu, teknik terimle kırmızı bilanço vardır. Bu tür bir birleşmeye karar verilmiş olması yönetim organını 376 nci maddede öngörülen yükümlülük lerinden kurtarmaz. Ancak birleşme, mahkemeyi feshi ertelemeye ikna edebilir. Birinci fıkra: Eksi veya borca batık bilançonun varlığı bir şirketin birleşmesini engellemez; yeter ki, devralan veya devralınan şirket bu açığı kapatabilecek tutarda serbestçe tasarruf edebile ceği özvarlığa sahip olsun. Batık şirket devralan veya devrolunan olabilir. "Serbestçe tasarruf edi lebilir özvarlık" ile, sermaye + belli bir harcanma amacına bağlanmamış yedek akçeler anlaşılır. Başka bir deyişle, toplam özvarlıktan sermaye, müstahdem ve işçiler için ayrılmış yedek akçeler (Tasarının 522 nci maddesi) gibi bir amaca bağlı ihtiyarî yedek akçeler ve genel kanunî yedek ak çenin harcamalar için kanunen tahsisli kısmı çıktıktan sonra kalan özvarlık üzerinde serbestçe ta sarruf edilebilir. Ancak ihtiyari bir yedek akçenin tahsis amacı genel kurulca kaldırılırsa, o yedek akçe de serbest özvarlığa eklenir. Sermaye sözcüğü esas veya çıkarılmış sermaye anlamına gelir. Eksi veya borca batık bilançonun devralan veya devrolunan şirkette bulunması önemli değildir. Ancak serbestçe kullanabilecek özvarlığını başka bir şirketi kurtarmaya tahsis eden şirketin azınlık ta kalan ortaklarının menfaatlerinin dikkate alınması gerekir. Aksi halde, birleşme kararı iptal edile bilir. Konu, şirketler topluluğunda özel bir boyut kazanabilir. Birleşmenin caiz olması başka, yapıl masına ortaklarca karar verilmesi veya hukuken sakat bulunması veya bulunmaması başkadır. İkinci fıkra: Bu fıkra birinci fıkradaki şartların varlıklarının nasıl ispatlanacağını göstermektedir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Değişiklik geçmişi(1)
  1. 26.06.20122. fıkra 26.06.2012 tarihinde 6335 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

  • Borca batıklık
  • Eksi bilanço ve kırmızı bilanço
  • İyileştirici birleşme
  • Serbestçe tasarruf edilebilen özvarlık
  • Sermayenin kaybı

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeye özel soru

Ticaret Hukuku

 Aşağıdakilerden hangisi "Sermayenin Korunması İlkesi"nin bir görünümü/sonucu değildir?

  1. A) Kar dağıtımının sadece safi kardan yapılabilmesi.
  2. B) Şirketin kendi paylarını iktisap etmesinin sınırlandırılması.
  3. C) Nominal değerin altında (itibari değerden düşük) pay ihraç yasağı.
  4. D) Pay devrinin serbest olması.
  5. E) Şirkete borçlanma yasağı.