Denetim nedir?

Kanunda tanımlı · 2 kanun20 maddede geçiyor · 19 kanun

Kısaca

Denetim, 19 kanunda 20 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TTK m.210 · gümrük ve Ticaret Bakanlığının düzenleme ve denetleme yetkisi: Ticaret şirketlerinin Kanun kapsamındaki işlemlerinin Bakanlık denetim elemanlarınca incelenmesidir.
  • SMK m.49 · kullanımın denetimi: Tescilli coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adını taşıyan ürünlerin üretiminde, piyasaya arzında, dağıtımında veya piyasadayken tescilde belirtilen özelliklere uygunluğunun kontrol edilmesine yönelik her türlü faaliyettir.
  • 5188 s. K. m.2 · kapsam: Özel güvenlik hizmetini yerine getiren kişi ve kuruluşların kanuna uygunluğunun idare tarafından izlenmesidir.

Kanuna göre anlamı

  • 5262 s. K. m.3/1-jOrganik Tarım Kanunu

    Denetim: Organik tarım faaliyetlerinin, bu Kanuna uygun olarak yapılıp yapılmadığını tespit etmek amacıyla yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya Bakanlık tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü denetimini

  • 5996 s. K. m.3/1Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

    Denetim: Yem, gıda, hayvan refahı ve ıslahı, bitki ve hayvan sağlığı ile ilgili faaliyetlerin bu Kanun hükümlerine uygunluğunun tespiti amacıyla Bakanlık tarafından yapılan veya yaptırılan tüm işlemleri

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

20 maddeden 9'i

Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun

  • Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.2 · Kapsam

    Özel güvenlik hizmetini yerine getiren kişi ve kuruluşların kanuna uygunluğunun idare tarafından izlenmesidir. Denetimin kapsamı ve yöntemi maddede ayrıca tanımlanmaz.

  • Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.22 · Denetim

    İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin özel güvenlik birimleri, şirketleri ve eğitim kurumları üzerindeki gözetim yetkisidir. Denetimin mahiyeti, kapsamı, usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.210 · H) Gümrük ve Ticaret Bakanlığının düzenleme ve denetleme yetkisi

    Ticaret şirketlerinin Kanun kapsamındaki işlemlerinin Bakanlık denetim elemanlarınca incelenmesidir. Denetim ilkeleri ve usulü yönetmelikle belirlenir; denetim, murakabe, teftiş ve kontrolü kapsayan geniş bir yetkidir.

Noterlik Kanunu

  • Noterlik Kanunu m.121 · Gözetim ve denetim yetkisi

    Noterliklerin işlerinin ve uygulamalarının kontrol edilmesi faaliyetidir. Maddede gözetimle birlikte anılır ve aynı makamlara verilmiştir.

Milli Eğitim Temel Kanunu

  • Milli Eğitim Temel Kanunu m.17 · XIV – Her yerde eğitim

    Kuruluşların eğitimle ilgili faaliyetlerinin Milli Eğitim amaçlarına uygunluğunun Milli Eğitim Bakanlığınca kontrol edilmesidir. Denetim, faaliyetin amaca uygunluğu ölçüsüyle sınırlıdır.

Yükseköğretim Kanunu

  • Yükseköğretim Kanunu m.9 · Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri

    Eğitim-öğretim ve diğer faaliyetlerin Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunun incelenmesidir. Denetim, Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre ve onun adına yapılır; denetçi kendi başına ölçüt koyamaz.

Hakimler ve Savcılar Kanunu

  • Hakimler ve Savcılar Kanunu m.6 · Denetim, inceleme, soruşturma ve kovuşturma

    Hâkim ve savcıların görevlerini kanun ve diğer mevzuata uygun yapıp yapmadıklarının izlenmesi faaliyetidir. Hâkimler için idari nitelikteki genelgeler de denetim ölçütü olarak anılmaktadır.

Boğaziçi Kanunu

  • Boğaziçi Kanunu m.11 · Yapının denetimi

    Kazı izni verildiği andan itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yapılan, yapının inşaat ruhsatı, ekleri ve kanunun esaslarına uygunluğunu izleyen idari kontrol faaliyetidir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu

Terim 11 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Denetim (a) ile soruşturma (b) arasındaki fark nedir?

Denetim, kurumların faaliyetlerinin genel olarak amaç ve ilkelere uygunluğunu inceler ve Kurulun hazırladığı esaslara bağlıdır.

Soruşturma, belirli bir konuda Başkanın istemiyle yapılan ve 53. maddeye bağlı olan incelemedir.

Denetim genel bir gözetim işlevidir; soruşturma ise Başkanın istemine bağlı, belirli konulu bir görevdir. Soruşturmanın usulü 53. maddeye göre belirlenir.

2547 s. K. m.9

Denetim / inceleme / soruşturma: fark nedir?

Denetim, hâkim ve savcının görevini mevzuata uygun yapıp yapmadığının genel olarak izlenmesidir.

İnceleme ve soruşturma, belirli bir hal veya eylem hakkında yürütülen ve gerektiğinde suç veya disiplin sonucuna varan işlemlerdir.

Her biri için yürütme usulü ve yetkili kişi ayrıdır; denetim ve inceleme/soruşturma aynı madde içinde ayrı işlemler olarak sayılmıştır.

2802 s. K. m.6

Denetim yetkisi ile izin iptali yetkisi arasındaki fark nedir?

Denetim yetkisi İçişleri Bakanlığı ve valiliklere birlikte tanınmıştır; kapsamı birim, şirket ve eğitim kurumlarıdır.

Faaliyet izni iptali fıkrası, yetkiyi denetim fıkrasındaki kapsamdan ayrı bir hal bağlamında kullanır ve yalnız belirli nedenlere bağlıdır.

Denetim yetkisi genel nitelikli olup her eksiklikte izin iptaline gidilmez; iptal için fıkrada sayılan nedenlerden birinin tespit edilmesi gerekir.

5188 s. K. m.22

Denetim ile sözleşme yönetimi arasındaki fark nedir?

Denetim, mevzuat ve sözleşmeye uygunluğun kontrolüdür ve Bakanlık ile sağlık idaresinin yetkisindedir.

Sözleşmenin kurulması, feshi ve ücret gibi konular bu maddenin değil, diğer hükümlerin konusudur.

Denetimde tespit edilen aykırılık, sözleşme ilişkisinde yaptırıma yol açabilir; yaptırımın kendisi ilgili diğer hükümlerle belirlenir.

5258 s. K. m.6

Yetkilendirme ile denetim arasındaki fark nedir?

Yetkilendirme, faaliyete başlamadan önce kişinin Bakanlıkça onaylanmasıdır.

Denetim, yetkilendirilmiş kişinin faaliyeti sürerken yapılan kontroldür.

Yetkisiz faaliyet yetkilendirme eksikliği, yetkili faaliyet ise denetim bulgusu olarak ayrı hukuki sonuçlar doğurur.

5553 s. K. m.8

Yıllık idari denetim ile MTA denetimi arasındaki fark nedir?

Her yıl idare tarafından yapılan denetim; ruhsat sahibinin faaliyetlerinin olağan izlenmesidir.

MTA tarafından yapılan denetim; yalnız idarece talep edilmesi halinde gerçekleşir.

MTA denetimi kendiliğinden değil, idarenin talebine bağlıdır; idarenin yıllık denetimi ise her yıl zorunludur.

5686 s. K. m.9

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2018/75 E., 2021/61 K., 22.09.2021
    İlgili madde: 5188 s. K. m.2
  2. 2018/104 E., 2020/39 K., 16.07.2020
    İlgili madde: 6172 s. K. m.18
  3. 2016/167 E., 2016/160 K., 12.10.2016
    İlgili madde: 4566 s. K. m.34

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.