Gözetim nedir?
Kısaca
Gözetim, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Anayasa m.169 · ormanların korunması ve geliştirilmesi: Tüm ormanlar üzerinde Devletin koruyucu ve denetleyici yetkisidir.
- Av. K. m.177: Büro ve temsilcilerin baro yönetim kurulunun denetimi altında çalışmasıdır.
- 1512 s. K. m.121 · gözetim ve denetim yetkisi: Noterliklerin genel işleyişinin ve mevzuata uygunluğunun izlenmesi anlamında kullanılan denetim türüdür.
Kanuni tanım
- 5996 s. K. m.3/1Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu
Gözetim: Herhangi bir gıda veya yem işletmesinin, işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde gözlemlenmesini
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.169 · A. Ormanların korunması ve geliştirilmesi
Tüm ormanlar üzerinde Devletin koruyucu ve denetleyici yetkisidir. Mülkiyetin kime ait olduğundan bağımsızdır; özel mülkiyetteki ormanlar da bu gözetim altındadır.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.177
Büro ve temsilcilerin baro yönetim kurulunun denetimi altında çalışmasıdır. Bu denetim, bürodan ve temsilciden bağımsız bir yetki değil, onların faaliyetinin baro yönetim kurulu tarafından izlenmesini ifade eder.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.121 · Gözetim ve denetim yetkisi
Noterliklerin genel işleyişinin ve mevzuata uygunluğunun izlenmesi anlamında kullanılan denetim türüdür. Madde, gözetimi Adalet Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliğine birlikte bırakır.
Karıştırılan kavramlar
Noterin gözetim ihmali ile katibin doğrudan suçu arasındaki fark nedir?
Noterin gözetim ve denetim görevini yerine getirmemesi, bu maddede ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.
Katibin görevden kaynaklanan fiili, katibin kendi suçudur ve katibin kendisi hakkında ayrıca değerlendirilir.
Noter bu madde uyarınca TCK m.257/2 ile cezalandırılır; katip hakkında ise kendi suçu nedeniyle ayrı yargılama yapılır.
Yürütme ile gözetim ve denetim arasındaki fark nedir?
Yürütme, hizmetin fiilen ve doğrudan sunulmasıdır.
Gözetim ve denetim, hizmetin mevzuata uygun yapılıp yapılmadığının izlenmesidir.
Madde ikisini birlikte Milli Eğitim Bakanlığına yükler; sorumlu olan idare her iki işlevden de hesap verir.
Gözetim-denetim ile işlem yetkisi arasındaki fark nedir?
İcra mahkemesi hâkimi, başkanlık kurulmayan yerlerde icra dairelerinin gözetim ve denetimini yapar.
İcra daireleri işlemlerini icra mahkemesinden izin veya talimat almadan doğrudan yapar.
Denetim yetkisi, icra dairesinin bağımsız işlemini ortadan kaldırmaz; ancak icra dairesinin işlemi şikâyet konusu olabilir.
Daimî gözetim ile cumhuriyet savcısı ve adalet müfettişi denetimi arasındaki fark nedir?
Gözetim sürekli ve kendiliğinden yürüyen bir yetkidir.
Savcı denetimi yılda en az bir kez yapılan periyodik teftiştir; müfettiş denetimi görevlendirmeye bağlı sürekli teftiştir.
Savcı teftişinin takvimi sabit, müfettiş denetimi ise görevlendirmeye bağlıdır; ikisi birbirinin yerini tutmaz.
Gözetim (icra mahkemesi) ile şikâyet (icra dairesi) arasındaki fark nedir?
İcra mahkemesi, iflas idaresi üzerinde gözetim yetkisine sahip olup üyelerin görevine son verebilir.
İflas dairesi (müdürü) ve alacaklılar, iflas idaresinin işlemlerine karşı şikâyet yoluna başvurabilir.
Gözetim yetkisi resen kullanılabilir; şikâyet ise ilgililerin başvurusuna bağlıdır.
Eğitim-gözetim görevi ile idari iş görevi arasındaki fark nedir?
Öğrencilerin ders saatleri dışındaki eğitim ve gözetimi, belleticinin birinci işlevidir.
Pansiyonun idari işlerinin yürütülmesi, belleticinin ikinci işlevidir.
Her iki işlev de tek görevlendirmede birlikte yüklenebilir; madde bunları ayırmamıştır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2024/773 E., 2025/694 K., 12.11.2025İlgili madde: Anayasa m.169
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/434 E., 2024/570 K., 20.11.2024İlgili madde: Anayasa m.169
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/229 E., 2023/1071 K., 08.11.2023İlgili madde: Anayasa m.169
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.