Hapis hakkı nedir?

Alacaklının, borçluya ait taşınır, kıymetli evrak veya senet aracılığıyla kullanılabilen malları alacağının güvencesi olarak alıkoyması ve borç ödenmezse paraya çevirmesi yetkisini veren aynî haktır. Bu maddede hapis hakkı, acentenin müvekkil karşısındaki özel hapis hakkı olarak ele alınır.

Alacaklının, borçluya ait ve kendi zilyetliğindeki taşınır mal ya da kıymetli evrakı alacağın teminatı olarak alıkoyması ve borç ödenmezse paraya çevirmesine imkân veren aynî haktır. Kanundan doğar, sözleşmeyle kurulamaz.

Alacaklının, borçluya ait ve kendi zilyetliğinde bulunan taşınır malı veya kıymetli evrakı, alacağının teminatı olarak geri vermeyip alıkoyma ve borç ödenmezse paraya çevirme yetkisi veren aynî haktır. Bu maddede hak, MK 950 ila 953 kapsamındaki genel hapis hakkıdır.

Alacağın ödenmesine kadar eşyayı elinde tutma hakkıdır. Madde, bu hakkın da alacakla birlikte sonraki komisyoncuya geçtiğini belirtir; hapis hakkı ayrı bir alacak kaynağı değil, alacağın teminatıdır.

Alacaklının borçlusuna ait malı, alacağı güvence altına alınana kadar elinde tutma yetkisidir. Bu maddede kiraya verenin kiracıya ait taşınır ve kıymetli evrak üzerindeki hapis hakkı, Türk Medeni Kanunu'nun 950 ila 953 üncü maddelerine göre kurulur.

Alacaklının borçlunun eşyasını alacak tamamen ödenene kadar elinde tutma yetkisidir. Bu maddede tahsis edenin, tahsis olunana ait taşınır ve kıymetli evrak üzerinde TMK m.950-953 uyarınca sahip olduğu hak olarak kullanılır.

Alacaklının, borçluya ait ve kendi zilyetliğindeki eşyayı alacağın güvencesi olarak alıkoyma ve borç ödenmezse paraya çevirme yetkisini veren kanundan doğan aynî haktır. Sözleşmeyle kurulamaz; kanunda öngörülen koşullar gerçekleştiğinde doğar.

Alacaklının, borçluya ait ve kendi zilyetliğinde bulunan taşınır mal veya kıymetli evrakı, alacağı ödenene kadar geri vermeyip alıkoyma ve borç ödenmezse paraya çevirme yetkisidir. Bu maddede hapis hakkı, taşıyanın taşıtanın borçları için eşya üzerinde kullandığı hak olarak karşımıza çıkar.

Alacağını güvence altına almak isteyen alacaklının, borçluya ait taşınır mal veya kıymetli evrakı kendi zilyetliğinde tutarak alıkoyma hakkıdır. Borç ödenmezse eşya paraya çevrilerek alacak bu yolla karşılanır.

Alacaklının borçluya ait taşınır mal veya kıymetli evrakı, borç ödenene kadar alıkoyabilmesi ve borç ödenmezse bunları paraya çevirerek alacağını alabilmesini sağlayan aynî haktır. Maddede bu hak, genel hapis hakkı olarak TMK 950-953 hükümlerine göre kurulur.

Alacaklının kendi zilyetliğinde bulunan başkasına ait eşyayı, alacağı ödenene kadar elinde tutabilmesini sağlayan teminat hakkıdır. Bu maddede hapis hakkı, garameye girecek eşya üzerinde doğan hapis hakkıdır ve Türk Medeni Kanunu'nun 950 ila 953. maddelerine göre kurulur.

Alacaklının, alacağı ödenene kadar borçluya ait eşyayı elinde alıkoyabilmesini sağlayan hakkıdır. Bu maddede kurtarılan diğer eşya üzerinde TMK m.950-953 uyarınca kullanılır.

Kiraya verenin, kiracının kira borcunu karşılamak amacıyla kiralananda bulunan kiracıya ait taşınırları alıkoyabilmesi hakkıdır. Hakkın kapsamı ve temin ettiği alacaklar m.336 ile belirlenir; bu madde hakkın üçüncü kişiye ait eşyaya uygulanıp uygulanmayacağını sınırlar.

Kiraya verenin, alacağını güvence altına almak için kiracının kiralananda bulunan taşınırlarını elinde tutabilmesi imkânıdır. Kiraya verene tanınan bu hak, kiracının taşınırlarını başka yere taşıma tehlikesine karşı bir koruma aracıdır.

Bir tarafın, karşı tarafın borcunu ödemediği sürece, elinde bulunan ve karşı tarafa ait şeyi geri vermeyi erteleyebilmesi yetkisidir. Madde bu hakkın varlığını saklı tutar, kendisini düzenlemez.

Borçlunun, kendi alacağı ödenmedikçe karşı tarafın istediği eşyayı alıkoyabilmesini sağlayan hakdır. Maddede pazarlamacının belgeleri geri verme yükümlülüğüne karşı, kendi komisyon alacağı için bu hakkı kullanabileceği belirtilmiştir.

Vekilin, vekâlet verenin borçlarını ödemediği sürece eşyayı elinde tutma yetkisidir. Maddeye göre bu hak iflas masasına da yarar; kişisel nitelikte olduğu kabul edilmektedir.

Alacaklının, alacağı güvence altına almak için borçluya ait, kendi zilyetliğinde bulunan taşınır mal veya kıymetli evrakı geri vermeyip alıkoyma ve paraya çevirme yetkisi veren kanuni teminat hakkıdır. Kanuni şartların gerçekleşmesiyle doğar, bir sözleşmeyle kurulmaz.

Ardiyecinin alacağı ödenene kadar malı elinde tutabilmesini sağlayan rehin benzeri bir hakkıdır. Ardiyecinin mallara zilyet olması veya emtiayı temsil eden senede dayanarak tasarruf yetkisine sahip olması şartına bağlıdır.

Alacaklının, borçluya ait eşyayı alacağı karşılığında geri vermeyip alıkoyabilmesini sağlayan, kanundan doğan bir teminat hakkıdır. Sözleşmeyle kurulmaz, kanuni şartların gerçekleşmesiyle kendiliğinden doğar.

Arazi malikinin denkleştirme bedeli ödenene kadar şeyleri alıkoyabilmesini sağlayan yasal haktır. Yalnızca alıkoyma hakkıdır; malın satılmasına yetki vermez. Maddedeki 'hapis' ifadesi bu nedenle yanıltıcıdır.

Alacaklının, borçluya ait taşınır mal veya kıymetli evrakı borç ödenene kadar geri vermeyip alıkoyma ve paraya çevirme yetkisi veren, kanun gereği kendiliğinden doğan bir aynî haktır. Teslime bağlı rehinden farklı olarak bir sözleşmeyle kurulmaz.

Alacaklının, borçlunun malı üzerindeki alacağı için o malı elinde tutabilmesini sağlayan hak olarak kullanılır. Bu maddede hapis hakkının kendisi tanımlanmaz; yalnız kullanılamayacağı hâller sayılır.

Alacaklının, alacağı için borçlunun elindeki taşınırı kendi zilyetliğinde tutabilme hakkıdır. Bu madde bakımından hakkın kullanılması, borçlunun ödemeden aciz hâline bağlanmıştır.

Alacaklının, alacağı doğuran işle bağlantılı olarak borçlunun bir şeyini elinde tutabilmesi hakkıdır. Bu madde bakımından hapis hakkının varlığı, paraya çevirme yolunun ön koşuludur.

Ücreti ödenmemiş alacaklının, borçlunun elinde bulunan ve kendisine teslim edilmiş malı alacağı ödenene kadar alıkoyma yetkisidir. Burada hak, depolanmış ürün üzerinde kullanılır ve yalnızca ücret alacağını güvence altına alır.

Lisanslı depo işleticisinin depodaki tarım ürünleri üzerinde, kabul, depolama ve teslim dahil yaptığı hizmetlerden doğan alacağı için sahip olduğu rehin benzeri hak ile ürünü elinde tutma yetkisidir. Hak yalnız ilgili hizmetlerden doğan alacak ile sınırlıdır.

Kiraya verenin, geçmiş dönemden kalan bir yıllık ve halen devam eden altı aylık kira borcunu teminat altına almak için kiralanan taşınmazdaki taşınır mallar üzerinde sahip olduğu hak. Hapis hakkı, kiraya verenin bu malların zilyetliğine sahip olmamasına rağmen icra yoluyla korunabilmesini sağlar.

Avukatın, müvekkilinden aldığı veya onun namına tahsil ettiği mal, para ve kıymetleri, ücret ve giderin ödenmesine kadar kendi alacağı oranında elinde tutabilmesi yetkisidir. Hak yalnızca avukatlık ücreti ve yapılan giderler oranında kullanılabilir; bu sınırı aşan kısım üzerinde hak doğmaz.

Alacaklının, borçlusuna ait eşyayı alacağı ödenene kadar elinde tutma hakkıdır. Maddede, bu hakkın eser sahibinin mallarını kapsayabileceği belirtilmiştir.