Muaccel alacak nedir?

6 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Muaccel alacak, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.950 · koşulları: Ödeme zamanı gelmiş alacaktır.
  • İİK m.200 · takas: Ödeme zamanı gelmiş alacak.
  • TTK m.119 · hapis hakkı: Ödenmesi için vadesi gelmiş alacaktır.

Kanunda nerede geçiyor

6 madde

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.149 · 1 – İcra emri

    Ödeme zamanı gelmiş, vadesi dolmuş alacaktır. Alacağın muaccel olup olmadığı icra memurunca ayrıca değerlendirilir.

  • İİK m.149/B · 2 – Ödeme emri

    Vadesi gelmiş ve alacaklının derhal talep edebileceği alacaktır. Bu maddenin uygulanabilmesi için alacağın muaccel olması şarttır; vadesi gelmemiş alacak bakımından bu yol işletilemez.

  • İİK m.200 · Takas

    Ödeme zamanı gelmiş alacak. İflas açılınca müflisin müeccel borçları muaccel hale gelir; madde ise iflas öncesi ve sonrası edinilen alacakların takasını sınırlar.

  • İİK m.257 · İhtiyati haciz şartları:

    Vadesi gelmiş ve alacaklıya derhal talep hakkı veren alacaktır. Muacceliyet için borçlunun temerrüde düşürülmesi veya ihtar çekilmesi kural olarak gerekmez.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.950 · I. Koşulları

    Ödeme zamanı gelmiş alacaktır. Madde, alacağın muaccel olmasını şart koşar; müeccel alacaklar bakımından hapis hakkı ancak borçlunun aciz hâlinde kullanılabilir (m.952).

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.119 · IV - Hapis hakkı

    Ödenmesi için vadesi gelmiş alacaktır. Birinci fıkra kapsamında hapis hakkı, müvekkilin alacaklarının ödenmesine kadar devam eder; aciz halinde ise muaccel olmayan alacaklar da bu kapsama girer.

Karıştırılan kavramlar

Muaccel alacak ile müeccel alacak arasındaki fark nedir?

Vadesi gelmiş para alacağında ihtiyati haciz için başka bir sebep aranmaz; alacağın muaccel olması yeterlidir.

Vadesi gelmemiş alacakta ise yalnızca m.257/2'deki dört sebepten biri bulunduğunda ihtiyati haciz istenebilir.

Müeccel alacakta sebep kanunda sayılanlarla sınırlıdır; yalnızca alacağın vadesinin gelmemiş olması ihtiyati haciz için yeterli değildir.

İİK m.257

Muaccel alacak ile muaccel olmayan alacak arasındaki fark nedir?

Müvekkilin acenteye karşı vadesi gelmiş alacakları, hapis hakkının olağan kapsamına girer.

Vadesi gelmemiş alacaklar, yalnızca müvekkilin aciz halinde bulunduğu hâllerde hapis hakkı kapsamına alınır.

Aciz hali yoksa muaccel olmayan alacak için hapis hakkı kurulamaz; aciz hali varsa birinci ve ikinci fıkra hükümleri bu alacaklar için de uygulanır.

TTK m.119

Muaccel alacak ile henüz muaccel olmayan alacak arasındaki fark nedir?

Alacak muaccelse alacaklı borçludan doğrudan ödeme ister.

Alacak henüz muaccel değilse alacaklı yeni bir rehin senedi veya kupon düzenlenmesini de isteyebilir.

Muaccel olmayan alacakta ödemeye ek olarak yeni senet düzenlenmesi talep edilebilir.

TMK m.925

Muaccel alacak ile geciktirici koşula bağlı alacak arasındaki fark nedir?

Vadeye bağlı alacaklarda zamanaşımı vadeden itibaren işler.

Geciktirici koşula bağlı alacaklarda alacak koşulun gerçekleşmesiyle doğar ve zamanaşımı bu tarihten işler.

Başlangıç anı, vade veya koşulun gerçekleştiği tarihe göre belirlenir.

TBK m.149

Vadesi gelmemiş alacak ile muaccel alacak arasındaki fark nedir?

Vadesi gelmemiş alacakta tahsil süresi vade gününden başlar.

Muaccel alacakta süre şirket sözleşmesi veya esas sözleşme tarihinden başlar.

Başlangıç anı alacağın vade durumuna göre değişir; aksi kararlaştırılmadıkça bu sıra uygulanır.

TTK m.130

Muaccel olmuş alacak ile ilandan önce muaccel alacak arasındaki fark nedir?

Alacak ilandan önce muaccel olmuşsa başlangıç yukarıdaki ilan anıdır.

Alacak ilandan sonra muaccel oluyorsa başlangıç ilan anı değil muacceliyet anıdır.

Muacceliyet anı, ilan tarihinden sonraya düşen süreyi belirler.

TTK m.264

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2008/72 E., 2008/36 K., 30.01.2008
    İlgili madde: İİK m.149

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.