Aciz hâli nedir?

5 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Aciz hâli, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • İİK m.201 · takasa itiraz: Alacaklının borcunu ödeyemeyecek durumda bulunmasıdır.
  • TTK m.1417 · olağanüstü durumlar a) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması: Borçlunun borçlarını ödeyemeyecek ekonomik durumda bulunmasıdır.
  • AATUHK m.76 · aczin neticeleri: Borçlunun haczedilebilir malının bulunmaması veya haczedilebilir malların satış bedelinin borcu karşılamaması durumudur.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.178 · B – Borçlunun müracaatiyle

    Borçlunun muaccel borçlarını ödemek için gerekli ödeme araçlarından geçici olmayan, süreklilik arz eden yoksunluğudur. Borcun malvarlığından fazla olmasını gerektirmez; ödeme araçlarındaki yetersizlik aranır.

  • İİK m.201 · Takasa itiraz

    Alacaklının borcunu ödeyemeyecek durumda bulunmasıdır. Maddede takasın hükümsüzlüğü için alacaklının iflastan önce aciz halinde olduğunun borçlu tarafından bilinmesi aranır.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.119 · IV - Hapis hakkı

    Müvekkilin borçlarını genel olarak ödeyememe durumudur. Üçüncü fıkrada, bu hal gerçekleştiğinde acentenin henüz muaccel olmayan alacakları hakkında da birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanacağı öngörülür.

  • TTK m.1417 · 10. Olağanüstü durumlar a) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması

    Borçlunun borçlarını ödeyemeyecek ekonomik durumda bulunmasıdır. Maddede yer alan aciz, sigortacı bakımından sigorta ettirenin ya da sigortacının ödeme gücünün kaybolmasını ifade eder.

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

  • AATUHK m.76 · Aczin neticeleri

    Borçlunun haczedilebilir malının bulunmaması veya haczedilebilir malların satış bedelinin borcu karşılamaması durumudur. Tahsil dairesi bu durumu aciz fişi düzenleyerek tespit eder.

Karıştırılan kavramlar

Aciz hâli ile haciz sırasında ödeme arasındaki fark nedir?

Aciz hâlinin tespit edildiği durumda borçlunun malî durumu izleme ve tecil rejimi devreye girer.

Borçlunun ödeme gücünün yerinde olduğu durumda tahsil dairesi bu izleme yükümlülüğünü aciz tespitine bağlı olarak yürütmez.

Malî durum izlemesi yalnızca aciz hâlindeki borçlu bakımından söz konusudur.

AATUHK m.76

Kesin aciz hâli ile geçici aciz hâli (105/1 ve 105/2) arasındaki fark nedir?

Haczi kabil mal hiç bulunmadığı için tutanağın doğrudan aciz belgesi hükmünde olduğu hal (105/1).

Mal bulunduğu hâlde kıymetinin alacağı karşılamadığı, tutanağın muvakkat aciz vesikası yerine geçtiği hal (105/2).

İlk halde tutanak aciz belgesi hükmündedir; ikinci halde yalnızca geçici aciz vesikası yerine geçer. İkisinde de alacaklıya 277. maddedeki haklar verilir.

İİK m.105

Ödemeden aciz hâli ile genel koruma arasındaki fark nedir?

Bir mirasçının ödemeden aciz hâlinde diğer mirasçılar gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir.

Bu halin dışında, genel koruma için her mirasçı kendi başına hareket edebilir.

Aciz hâlinde ayrıca mahkemeden önlem istenmesi yolu açıktır; bu istem özel bir koruma yoludur.

TMK m.640

Tecil / iflas / aciz hali: fark nedir?

Amme alacağının tecilinde gecikme zammı, tecilin yapıldığı tarihe kadar işler.

İflasta gecikme zammı iflasın açıldığı tarihe, aciz halinde ise bu durumun sabit olduğu tarihe kadar işler.

Gecikme zammının hangi tarihe kadar hesaplanacağı, gerçekleşen olaya göre belirlenir. Tatbik müddetinin bitiş anı olay türüne göre değişir.

AATUHK m.52

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.