Acente nedir?

Bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimsedir. Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru ya da işletme çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konumda bulunan kişiler acente sayılmaz.

Müvekkil adına ve hesabına sürekli olarak aracılık eden ve bu işi tek başına yetkili olarak yapan kişidir. Madde bakımından önemli olan, aynı yer veya bölgede aynı ticaret dalında birden fazla acente atanmamasıdır.

Müvekkilinin ticari işlerini sürekli olarak, belirli bir yer ve bölgede, onun adına ve hesabına yürüten kişidir. Maddenin hükmü acente sıfatıyla yapılan işlemler için geçerlidir.

Bir tacir adına ve hesabına, kural olarak aracılık yaparak sürekli olarak işletme faaliyetinde bulunan kişidir. Acentenin esas görevi aracılık yapmaktır; müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi ancak ayrıca ve özel olarak verilmişse vardır.

Belirli bir işletme adına ve hesabına sürekli olarak aracılık yapan, müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi bulunabilen bağımsız tacir niteliğindeki kişidir. Maddenin uygulanabilmesi için acentenin müvekkili adına hareket etmiş olması gerekir.

Sözleşme uyarınca belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak müvekkilin işlerini görmek ya da onun adına ve hesabına sözleşme yapmakla yükümlü olan kişidir. Acentelik, sürekli bir görev ilişkisi kurar; tek seferlik aracılıktan bu yönüyle ayrılır.

Belirli bir işletmeye sürekli olarak aracılık eden veya bu işletme adına sözleşme yapan bağımsız tacirdir. Bu maddede acente, müvekkili hesabına eşya teslim alan kişi olarak anlaşılır.

Bir işletmenin ticari işlerini sürekli olarak, bağımsız bir tacir sıfatıyla, işletme adına aracılık ederek yürüten ve bu işletme adına sözleşme yapma yetkisi taşıyabilen kişidir. Maddenin uygulanması için acentenin müvekkil adına para tahsil edip ona teslim etme ya da ona gönderme yükümü bulunmalıdır.

Belirli bir yerde veya bölgede sürekli olarak, başkası adına aracılık yapan ya da sözleşme yapan ve bunu meslek edinen kişidir (m.102). Ücret hakkı, acentenin bu sıfatından doğar.

Müvekkili adına ve hesabına, belirli bir bölgede sürekli olarak sözleşme yapma veya aracılık görevini üstlenen kişidir. Maddenin uygulanması için acentelik sözleşmesinin varlığı gerekir.

Belirli bir yer veya bölge için sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelere aracılık eden veya bunları müvekkil adına yapan, bağımsız bir tacir yardımcısıdır.

Taşıyan adına deniz taşımacılığına ilişkin işleri yürüten kişidir. Bu maddenin bilgi hükmünde, acentenin bilgisi taşıyanın bilgisiyle aynı sonucu doğurur.

Sigorta sözleşmesini yapan ya da yapılmasına aracılık eden kişidir. Sigorta ettirenin sigortacıya yapacağı tebliğ ve bildirimler acenteye de yapılabilir; bu hal sigortacı adına alınan tebligatın yerine geçer.

Sigortacı adına sözleşme yapmaya yetkili kişidir. Acentenin yaptığı sözleşme, sigortacının kendisi tarafından yapılmış sayılır ve 24 saatlik süre bu hale bağlanmıştır.

Taşıma işlerinde bir taşımacı veya taşıtan adına aracılık yapan, bu kişiyi temsil eden kişidir. Kendi adına taşıma sözleşmesi kurmadığı için komisyoncudan ayrılır.

Bağımlı bir sıfat olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren işlerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişidir. Belirli bir bölge ve süreklilik unsurları aranır.

Taşımacı adına acentelik sıfatıyla işlem yapan kişidir. Acentenin bu sıfatla yaptığı faaliyetlerden taşımacı müteselsilen sorumludur.

Belirli bir yer veya bölge için sürekli olarak bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelere aracılık eden veya bunları o tacir adına yapan kişidir. Maddenin sorumluluk rejimi, acentenin bu sıfatla yaptığı faaliyet ve işlemlerle sınırlıdır.