Harçlar K. Madde 59Harçtan müstesna tutulan işlemler

492 sayılı Harçlar Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 27.12.2023

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, harçtan müstesna tutulan işlemleri bentler halinde sayar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Degişik: 21/1/1982 - 2588/10 md.)

Aşağıda yazılı işlemler harçtan müstesnadır:

a)Genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,12

b)Kamu menfaatlerine yararlı dernekler ile Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleriyle bu dernek ve vakıflara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri.3

c)İlgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların ve nüfus idareleri tarafından resen yapılacak düzeltmeler sonucu tapu kayıtlarının tashihi,4

d)Mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek kayıt ve belge suretleri,

e)Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlerin diplomatik veya konsolosluk ihtiyaçları için iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,

f)Arkeolojik araştırmalar için yapılan iktisaplar ile ilgili tescil, şerh ve terkinler (Bu istisna hükmünün uygulanması şartları Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete ilk ilan olunur),

g)7269 sayılı Kanuna göre yaptırılacak meskenlere, 4753 sayılı Kanuna göre yapılan iktisaplara ve 3202 sayılı Kanun uyarınca T. C. Ziraat Bankası kredilerinden istifade suretiyle yapılmış bulunan hayvan barınak yerlerine ilişkin tescil, şerh ve terkinler,

h)Deprem, su basması, yangın gibi tabii afetlerin vukubulduğu bölgelerde (Bu bölgeler Maliye ve İmar ve İskan Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur) bu afetlerin vukubulduğu yılı izleyen yıldan itibaren en çok beş yıl içinde arsa üzerinde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar, bağımsız bölümler veya katlar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,

i)Tersane yapımı için Devlet Planlama Teşkilatınca verilmiş Teşvik Belgesini haiz tüzel kişilerce bu maksatla iktisap edilen gayrimenkuller ve bu yerlerde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,

j)a, e ve f bentlerinde belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve ferağı,

k)(Ek: 4/12/1985-3239/91 md.) Beden Terbiyesi Teşkilatına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere kurulan anonim şirketlere sermaye olarak koydukları gayrimenkuller ile bu şirketlere devrettikleri gayrimenkullerle ilgili devir ve iktisap işlemleri.

l)(Ek: 30/7/2003-4962/13 md.) 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen ek 2 nci maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili.5

m)(Ek: 14/7/2004-5226/20 md.) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler.

n)(Ek: 30/12/2004-5281/9 md.; Değişik: 18/6/2017-7033/8 md.) Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri, söz konusu bölgelerde bulunan arsaların tahsisi nedeniyle şerhi gerektiren işlemleri ile bu arsa ve üzerine inşa edilen binaların tahsis edilene devir ve tescili işlemleri ve cins değişikliği işlemleri.

o)(Ek: 21/2/2007-5582/31 md.) Konut finansmanı kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı kapsamında tesis olunacak ipotek işlemleri,

p)(Ek: 21/2/2007-5582/31 md.; Değişik: 15/7/2016-6728/32 md.) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde, kiralanan taşınmazın finansal kiralama sözleşmesinin süresi sonunda kiracıya devri.

r)(Ek: 21/2/2007-5582/31 md.; Mülga: 4/6/2008-5766/11 md.)

Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır.

  1. 1.(2. fıkra (a) bendi)4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle; bu bentte yer alan "Genel ve katma bütçeli dairelerle" ibaresi "Genel ve özel bütçeli idarelerle" şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(2. fıkra (a) bendi)4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bu bende “il özel idareleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları,” ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.(2. fıkra (b) bendi)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 51 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.(2. fıkra (c) bendi)27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “hataların tashihleri” ibaresi “hataların ve nüfus idareleri tarafından resen yapılacak düzeltmeler sonucu tapu kayıtlarının tashihi” şeklinde değiştirilmiştir.
  5. 5.(2. fıkra (l) bendi)4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle; bu bentte yer alan "ek 1 inci" ibaresi "ek 2 nci" olarak değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(11)
  1. 27.12.2023(c) bendi 27.12.2023 tarihinde 7491 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 18.06.2017“Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji…” ile başlayan bent 18.06.2017 tarihinde 7033 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 15.07.2016“21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman…” ile başlayan bent 15.07.2016 tarihinde 6728 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 04.06.2008“Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve…” ile başlayan bent 04.06.2008 tarihinde 5766 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  5. 21.02.2007“Konut finansmanı kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla eklendi
  6. 21.02.2007“21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla eklendi
  7. 21.02.2007“Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve…” ile başlayan bent 21.02.2007 tarihinde 5582 sayılı Kanunla eklendi
  8. 30.12.2004“Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji…” ile başlayan bent 30.12.2004 tarihinde 5281 sayılı Kanunla eklendi
  9. 14.07.2004“2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli…” ile başlayan bent 14.07.2004 tarihinde 5226 sayılı Kanunla eklendi
  10. 30.07.2003“2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla…” ile başlayan bent 30.07.2003 tarihinde 4962 sayılı Kanunla eklendi
  11. 04.12.1985“Beden Terbiyesi Teşkilatına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere…” ile başlayan bent 04.12.1985 tarihinde 3239 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

41 karar arasından seçildi
  1. 9. Daire · E. 2023/41 · K. 2024/6217 · T. 11.11.2024
    Daire kararıRet
    davacı ile Ankara İvedik Organize Sanayi Bölgesi arasında imzalanan 25/12/2017 tarihli arsa tahsis/arsa satış sözleşmesinin, ... tarih ve ... sayılı resmi senedin incelenmesinden davaya konu taşınmazın Ankara İvedik Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde yer aldığı dikkate alındığında, devir tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 59. maddesinin n bendi uyarınca uyuşmazlığa konu taşınmazın devrine ilişkin işlemin harçtan istisna olduğu sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kabul eden ...
  2. 9. Daire · E. 1997/4873 · K. 1998/3722 · T. 20.10.1998
    Daire kararıKabul
    buna karşılık banka tarafından davacıya ait … Mahallesi … pafta, … adada kayıtlı taşınmaza ipotek konulduğunun, ipotek işlemi sırasında da uyuşmazlık konusu tapu harcı tahakkuk ettirildiğinin anlaşıldığı, kamu menfaatine yararlı derneklerin tescil ve şerh işlemlerinin 492 sayılı Harçlar Kanununun 59.maddesi uyarınca harçtan bağışık tutulduğu, aynı anlamda kamusal işlevi ve faaliyetleri bulunan ve 507 sayılı Kanunla kurulmuş olan,

    Madde bu karardan sonra (18.06.2017) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. 14. Hukuk Dairesi · E. 2008/2619 · K. 2008/3312 · T. 17.03.2008
    Daire kararıRet
    SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, H.U.M.K.’nun 440. maddesinde öngörülen hususlardan hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin REDDİNE, aynı Yasanın 442/son ve 4421 sayılı Kanunun 2 ve 4/b-1 maddeleri delaleti ile takdiren, 170 YTL para cezasının düzeltme isteyenden tahsiline, 492 sayılı Harçlar Kanununun 59.maddesinin (a) fıkrası gereğince ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 17.03.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

    Madde bu karardan sonra (18.06.2017) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.