Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun Madde 5Yenilik ve yeniliği etkilemeyen durumlar
5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5042 sayılı Kanun m.5, bir bitki çeşidinin "yeni" sayılabilmesi için aranan zamansal şartı düzenler. Çeşidin çoğaltım veya hasat edilmiş materyalinin, ıslahçı hakkı başvurusu tarihinden geriye doğru belirli sürelerde satılmamış veya umuma sunulmamış olmasının yanında, hangi faaliyetlerin bu yeniliği etkilemediğini sayar. Hüküm, ıslahçı hakkı başvurusu yapan hak sahibi ve onun rızasıyla hareket eden kişiler bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Bir çeşidin çoğaltım veya hasat edilmiş materyali; ıslahçı hakkı için başvurunun yapıldığı tarihten geriye doğru yurt içinde bir yıl, yurt dışında dört yıl, ağaç ve asmalarda altı yıl öncesine kadar kullanım amacıyla hak sahibi tarafından veya onun rızasıyla satılmamış veya umuma sunulmamış ise çeşit yeni kabul edilir.
Aşağıda belirtilen haller çeşidin yeni sayılmasını etkilemez:
a)Hak sahibi aleyhine, hakkın kötüye kullanımı sayılacak satış veya açıklamalar.
b)Islahçı hakkının devrine ilişkin sözleşme kapsamında olan satış veya açıklamalar.
c)Çoğaltım materyalinin mülkiyet hakkının hak sahibinde olması ve bu materyalin bir başka çeşit üretiminde kullanılmaması kaydıyla hak sahibi adına bu materyalin çoğaltım sözleşmesi kapsamında kalan faaliyetler.
d)Çeşidin niteliklerini belirlemek amacıyla bir sözleşme çerçevesinde yapılan tarla veya laboratuvar denemeleri ya da küçük çaplı ürün işleme denemeleriyle ilgili faaliyetler.
e)Biyolojik güvenlik amacıyla yapılacak yasal işlemler veya ticareti yapılacak çeşitlerin resmi kataloğa kaydedilmesi gibi yükümlülüklerden doğan faaliyetler.
f)Çeşidin elde edilişi sırasında ortaya çıkan artık ürünün veya yan ürün niteliğindeki hasat edilmiş materyalin ya da (c), (d) ve (e) bentleri çerçevesindeki faaliyetleri sonucu ortaya çıkan materyalin tüketim amacıyla ve çeşit tanımlanmaksızın satışı veya kamuya sunulması ile ilgili faaliyetler.
Atıflar(3)
Bu maddede geçen tanımlar(4)
- Islahçı
- Yeni bir bitki çeşidini ıslah eden veya bulan ve geliştiren kişiyi
- Hak sahibi
- Islahçı veya onun hukukî haleflerini
- Çeşit
- Islahçı hakkının verilmesi için gerekli şartların karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, bir veya birden fazla genotipin ortaya çıkardığı bazı özelliklerin kendisini göstermesiyle tanımlanan ve aynı tür içindeki diğer genotiplerden en az bir tipik özelliği ile ayrılan ve değişmeksizin çoğaltmaya uygunluğu bakımından bir birim olarak kabul edilen en küçük taksonomik kısım içerisinde yer alan bitki grubunu
- Çoğaltım materyali
- Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan bütün bir bitki veya kısımlarını
Bu maddedeki kavramlar
- Çoğaltım materyali
- Hakkın kötüye kullanımı
- Hasat edilmiş materyal
- Umuma sunma
- Yeni çeşit
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.