Çoğaltım materyali nedir?
Kısaca
Bitkinin üretimi veya çoğaltımı için kullanılan her türlü materyaldir. Hasat edilmiş materyalden ayrı bir kategori olarak madde metninde yer almaktadır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuni tanım
- 5042 s. K. m.2/1-ıYeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
Çoğaltım materyali: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan bütün bir bitki veya kısımlarını
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeYeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.2 · Tanımlar
Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan bütün bir bitki veya bitki kısımlarıdır. Tohumluk kavramından daha geniş olup bütün bitkiyi de kapsar.
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.5 · Yenilik ve yeniliği etkilemeyen durumlar
Bitkinin üretimi veya çoğaltımı için kullanılan her türlü materyaldir. Hasat edilmiş materyalden ayrı bir kategori olarak madde metninde yer almaktadır.
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.14 · Hak sahibinin yetkileri
Bitkinin çoğaltılmasında kullanılan, bitkinin üretimini sağlayan malzemedir. Maddenin ikinci fıkrasında hasat edilmiş materyalin hangi koşulla korunduğu bu kavrama bağlanmıştır.
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.56 · Hakka tecavüz sayılan haller
Korunan çeşidin üretiminde kullanılan, bitkinin çoğaltılmasını sağlayan malzemedir. Materyalin haksız üretilmiş olması b ve g bentleri bakımından önemlidir.
Tohumculuk Kanunu
- Tohumculuk Kanunu m.2 · Kapsam
Bitkinin üretimi için kullanılan tohum, fide, fidan, aşı kalemi ve benzeri her türlü üretim girdisini ifade eden kapsayıcı kavramdır. Madde metninde açıkça tanımlanmamıştır; kapsamı ancak Kanun'un tanım maddesiyle belirlenir.
Karıştırılan kavramlar
Tohumluk ile çoğaltım materyali arasındaki fark nedir?
Tohumluk, çoğaltım için kullanılan vegetatif ve generatif bitki kısımlarıdır.
Çoğaltım materyali, çoğaltım için kullanılan bütün bir bitki veya kısımlarıdır.
Çoğaltım materyali kavramı, tohumluktan daha geniştir ve bütün bitkiyi de kapsar. Hakkın kapsamını belirlerken bu iki kavramın karıştırılmaması gerekir.
Çoğaltım materyali ile hasat edilmiş materyal arasındaki fark nedir?
Çoğaltım materyali üzerindeki yetkiler doğrudan birinci fıkra kapsamındadır ve izin gerekir.
Hasat edilmiş materyal, çoğaltım materyalinin izinsiz kullanılması sonucu elde edilmiş olmalıdır; bu durumda ikinci fıkra uygulanır.
Hasat edilmiş materyal için izin kuralı yalnızca izinsiz kullanım varsa ve hak sahibi geçmişte makul fırsatı kullanmamışsa geçerlidir; aksi hâlde izin gerekmez.
Örnek kararlar
3 karar- 13. Hukuk Dairesi, 2013/1592 E., 2013/1980 K., 31.01.2013İlgili madde: 5553 s. K. m.2
- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2023/584 E., 2026/1044 K., 29.04.2026İlgili madde: 5553 s. K. m.2
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2023/336 E., 2025/172 K., 24.02.2025İlgili madde: 5553 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.