Tohumluk nedir?
Kısaca
Bitkisel üretimde ekim ve dikim amacıyla kullanılan çoğaltım materyalidir. Kanunun kalite güvencesi sağlamayı amaçladığı konu budur.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuna göre anlamı
- 5042 s. K. m.2/1-fYeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan vegetatif ve generatif bitki kısımlarını
- 5553 s. K. m.3/1-rTohumculuk Kanunu
Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vegetatif bitki kısımlarını
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTohumculuk Kanunu
- Tohumculuk Kanunu m.1 · Amaç
Bitkisel üretimde ekim ve dikim amacıyla kullanılan çoğaltım materyalidir. Kanunun kalite güvencesi sağlamayı amaçladığı konu budur.
- Tohumculuk Kanunu m.2 · Kapsam
Maddede 'tohumlukların üretimi, sertifikasyonu, ticareti' ifadesiyle anılan, ekim amacıyla kullanılan çoğaltım materyalidir. Sınırları Kanun'un tanım hükmüne bağlıdır.
Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.2 · Tanımlar
Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan vegetatif ve generatif bitki kısımlarıdır. Tanım, çoğaltım materyalinin bir alt kümesi gibi okunabilir; ayrım metinde açıkça kurulmuştur.
Karıştırılan kavramlar
Çeşit ile tohumluk arasındaki fark nedir?
Çeşit, ıslahçı hakkının konusu olan bitki grubudur ve bir genotipin özelliklerinden tanımlanır.
Tohumluk, bitkinin çoğaltımında kullanılan vegetatif veya generatif kısımdır.
Hakkın konusu çeşittir; tohumluk ise çoğaltım sürecinde kullanılan bir materyal olarak hakkın kullanım alanına girer. Ayrım, hak kapsamının çeşitten çoğaltım materyaline uzanması bakımından önemlidir.
Tohumluk ile çoğaltım materyali arasındaki fark nedir?
Tohumluk, çoğaltım için kullanılan vegetatif ve generatif bitki kısımlarıdır.
Çoğaltım materyali, çoğaltım için kullanılan bütün bir bitki veya kısımlarıdır.
Çoğaltım materyali kavramı, tohumluktan daha geniştir ve bütün bitkiyi de kapsar. Hakkın kapsamını belirlerken bu iki kavramın karıştırılmaması gerekir.
Tohumluk üretimi ile tohumluk ticareti arasındaki fark nedir?
Üretim, tohumluğun ortaya çıkarılması ve çoğaltılması aşamasıdır.
Ticaret, tohumluğun alım, satım ve dağıtım aşamasıdır.
Her iki faaliyet de madde kapsamına alınmıştır; aşamalar farklı yükümlülükler doğurabilir.
Standart tohumluk ile tohumluk sertifikasyonu arasındaki fark nedir?
Standart tohumluk, kayıtlı çeşide ait ve yalnızca laboratuvar kontrolleriyle ticarete arz edilen materyaldir.
Tohumluk sertifikasyonu, tarla ve laboratuvar kontrollerini içeren genel belgelendirme işlemidir.
Standart tohumlukta yalnızca laboratuvar kontrolü yeterlidir; sertifikasyonda tarla kontrolü de gerekir.
Tohumluk kontrolü ile tohumluk kontrolörü arasındaki fark nedir?
Tohumluk kontrolü, tohumlukların standartlara uygunluğunun kontrol edilmesi işlemidir.
Tohumluk kontrolörü, bu kontrolleri yapan, numune alan ve belge düzenleyen kamu görevlisi ya da özel kişidir.
Biri işlemi, diğeri işlemi yapan kişiyi tanımlar.
Sertifikalandırılan tohumluk ile sertifikalandırılmamış tohumluk arasındaki fark nedir?
Standartlara uygun bulunup sertifikalandırılan tohumluk, ambalajlanıp etiketlenmeye hak kazanır.
Kontrollerden geçemeyen veya standarda uymayan tohumluk sertifikalandırılmaz.
Yalnız sertifikalandırılan tohumluk usulüne göre ambalajlanarak etiketlenir; sertifikasız tohumluğun bu maddeye göre etiketlenmesi söz konusu değildir.
Örnek kararlar
2 karar- 2007/2 E., 2011/13 K., 13.01.2011İlgili madde: 5553 s. K. m.1
- 8. Daire, 2021/5306 E., 2024/3543 K., 05.06.2024İlgili madde: 5553 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Çoğaltım materyali
- Çoğaltım veya çoğaltma
- Üretim veya üretme
- Katalog
- Çeşit
- Islahçı
- Genetik kaynak
- Kanunun amacı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.