TCK Madde 302Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, Devletin ülkesi, bağımsızlığı ve birliği aleyhine fiilleri, yani devlet topraklarının bir kısmını yabancı egemenliğine bırakma, Devletin bağımsızlığını zayıflatma, birliğini bozma veya topraklarını Devlet idaresinden ayırma amacını taşıyan fiilleri cezalandırır. Ayrıca bu suç işlenirken başka suçların da işlenmesi halinde cezalandırmanın nasıl yapılacağını ve tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanmasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)(Değişik: 29/6/2005 – 5377/36 md.) Devlet topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya veya Devletin bağımsızlığını zayıflatmaya veya birliğini bozmaya veya Devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idaresinden ayırmaya yönelik bir fiil işleyen kimse, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
(2)Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre cezaya hükmolunur.
(3)Bu maddede tanımlanan suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Maddenin birinci fıkrasında, Türklüğü, Cumhuriyeti veya Türkiye Büyük Millet Meclisini alenen aşağılamak, suç olarak tanımlanmıştır. Maddede geçen Türklük deyiminden maksat, dünyanın neresinde yaşarsa yaşasınlar Türklere has müşterek kültürün ortaya çıkardığı ortak varlık anlaşılır. Bu varlık Türk Milleti kavramından geniştir ve Türkiye dışında yaşayan ve aynı kültürün iştirakçileri olan toplumları da kapsar. Cumhuriyet deyiminden, Türkiye Cumhuriyeti Devleti anlaşılmalıdır. Suçun maddî unsuru aşağılamaktır. Bu aşağılamanın alenen gerçekleşmesi gerekir. Aşağılamak, suçun konusunu oluşturan değerlere duyulan saygınlığı azaltmaya yönelik davranışlardan ibarettir. Maddenin ikinci fıkrasında, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini, Devletin yargı organlarını, askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bu hüküm karşısında, örneğin iktidarın tahkir ve tezyifi hâlinde fiilin Hükûmete yönelik bulunduğu hususunda duraksanmayacak işaret ve alâmetler varsa, fiilin Hükûmete yönelik olduğu kabul edilecektir. Üçüncü fıkrada bu suçun konusu, işlendiği yer ve faili bakımından daha ağır cezayı gerektiren bir nitelikli hâli kabul edilmiştir. Buna göre, Türklüğü aşağılamanın yabancı bir ülkede bir Türk vatandaşı tarafından işlenmesi hâlinde, ceza artırılacaktır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Değişiklik geçmişi(1)
- 29.06.20051. fıkra 29.06.2005 tarihinde 5377 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis
- Devlet idaresinden ayırma
- Devlet topraklarının bir kısmını yabancı egemenliği altına koyma
- Devletin bağımsızlığını zayıflatma
- Devletin birliğini bozma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
801 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2021/58 K.2025/57 T.2025-02-06Ceza Genel KuruluRetYerleşik içtihat
Bu suçun bu amaçla kurulmuş bir örgüt faaliyeti kapsamında işlenmesi, korunan amaçlara matuf fiillerin elverişliliğinin değerlendirilmesi bakımından önem taşımakta ise de bu hususun Türk Ceza Kanunu'nun 309. maddesinde düzenlenen suçun unsuru olmadığı kabul edilmektedir (Kangal s. 40; Hafızoğulları, TCK madde 302, s. 509; Namık Kemal Topçu, Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar, s. 75.).
- 3. Ceza Dairesi · E. 2023/16507 · K. 2024/2961 · T. 29.02.2024Daire kararıRet
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu; sanığın, eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olma ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını oluşturması nedeniyle hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanmak suretiyle silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması yerine 5237 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak cezalandırılmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle onama ilâmının kaldırılmasına ve hükmün bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir.
- 3. Ceza Dairesi · E. 2021/3553 · K. 2024/771 · T. 11.01.2024Daire kararıBozma
Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 302 nci maddesi, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesi, 58 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca mahkûmiyet kararı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma" suçu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Bu suçun cezası ağırlaştırılmış müebbet hapistir.
- B) Suçun oluşması için devletin topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya yönelik eylemlerde bulunulması gerekir.
- C) Bu suç kapsamında işlenen diğer suçlardan (öldürme, yaralama vb.) dolayı ayrıca ceza verilmez.
- D) Bu suç, anayasal düzene karşı işlenen en ağır suçlardan biridir.
- E) Suçun faili herkes olabilir.