Belediye Kanunu Madde 12Kararlarının uygulanması ve nüfus

5393 sayılı Belediye Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 07.12.2023Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5393 sayılı Kanunun 12. maddesi; 4, 6, 7, 8, 9 ve 11. maddelerdeki belediye ve mahalle kararlarının yürürlüğe girme zamanını, bu kararların ilk mahallî idare seçimlerindeki uygulanışını, birleşme, katılma ve tüzel kişilik kaldırılması hâllerinde plan ve taşınmaz işlemlerine getirilen sınırları, belediye borçlanmasının onay koşullarını, nüfus esasını ve orman köyü ile mera haklarının devamını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

4, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerde belirtilen kararlar kesinleşme tarihini takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe girer. 4 üncü maddeye göre belediye kurulan yerlerde 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine göre seçim yapılır.

8 inci maddede geçen birleşme ve katılmalara, 9 uncu maddede geçen mahalle kaldırılmasına, 11 inci maddede geçen belediye ve köy tüzel kişiliğinin kaldırılmasına veya bir beldenin köye dönüştürülmesine dair kararlar ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu yerlerin yeni durumlarına göre yapılır.

(Ek fıkra: 6/3/2007-5594/2 md.) Birleşme, katılma veya tüzel kişiliğin kaldırılması sonucu tüzel kişiliği ilk mahallî idare seçimlerine kadar devam edecek olan belediye ve köylerde, birleşme ve katılma işleminin gerçekleştiği (…)1 tarihten itibaren yeni nazım ve uygulama planı yapılmaz; mevcut planlarda yapılması gereken zorunlu değişiklik ve her türlü imar uygulaması katılınacak belediyenin uygun görüşü alınarak yapılır. Uygun görüş verilmeyen plan değişiklikleri yapılamaz.23

(Ek fıkra: 6/3/2007-5594/2 md.) Tüzel kişiliği sona erecek belediye ve köylerin taşınmazlarının satılması ile vadesi tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi aşan borçlanma yapılması Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayına tabidir.4

(Ek fıkra: 6/3/2007-5594/2 md.) Belediye ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmesi konusunda, 68 inci maddenin (d) bendinde öngörülen sınırlamaya bağlı olmaksızın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile borçlanma yapabilir. Bu amaçla yapılan borçlanmalar ihbar ve kıdem tazminatı dışında hiçbir gider için kullanılamaz.

Bu Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca bildirilen nüfus esas alınır.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/16 md.) Mevzuatla orman köyleri ve orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve imtiyazlar orman köyü iken mahalleye dönüşen yerler için devam eder. (Ek cümle: 20/2/2014-6525/28 md.) Bu hüküm, belde iken sakinleri orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve imtiyazlardan yararlanan mahalleye dönüştürülen beldeler için de geçerlidir. Bir belediyeye katılarak mahalleye dönüşen köy, köy bağlısı ve belediyelerce kullanılan mera, yaylak, kışlak gibi yerlerden bu mahalle sakinleri ve varsa diğer hak sahipleri 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümleri çerçevesinde yararlanmaya devam eder.

  1. 1.(3. fıkra)Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “veya … yayımlandığı” ibaresi iptal edilmiştir.
  2. 2.(3. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 200 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “müşterek kararnamenin” ibaresi “Cumhurbaşkanı kararının” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.(3. fıkra)18/6/2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “gerçekleşmesi” ibaresi “gerçekleştiği” şeklinde değiştirilmiştir.
  4. 4.(4. fıkra)29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkralarda yer alan “İçişleri” ibaresi “Çevre ve Şehircilik” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(5)
  1. 07.12.2023maddenin bir kısmı 07.12.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2018/117, K.2023/212)
  2. 29.11.2018bu fıkra 29.11.2018 tarihinde 7153 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 20.02.2014“Bu hüküm, belde iken sakinleri orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 20.02.2014 tarihinde 6525 sayılı Kanunla eklendi
  4. 12.11.2012“Mevzuatla orman köyleri ve orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve…” ile başlayan fıkra 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla eklendi
  5. 06.03.2007“Birleşme, katılma veya tüzel kişiliğin kaldırılması sonucu tüzel kişiliği ilk…” ile başlayan fıkra 06.03.2007 tarihinde 5594 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(11)
Bu maddede geçen tanımlar(3)
Belediye
Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini
Belde
Belediyesi bulunan yerleşim yerini
Mahalle
Belediye sınırları içinde, ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idarî birimi, İfade eder.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

21 karar arasından seçildi
  1. 4. Daire · E. 2023/6855 · K. 2024/1940 · T. 20.03.2024
    Daire kararıBozma
    işyerinin bulunduğu Balcı Köyü'nün Ortaköy Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile Balcı Mahallesi olarak Ortaköy Belediyesi'ne bağlandığı, Ortaköy Belediye Başkanlığının 24/10/2018 tarihli yazısı ile işyerinin kapatılmasına ilişkin kararların 5393 sayılı Kanunun 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca takip eden yılın Ocak ayından itibaren alınabileceği gerekçesi ile yetkili olmadığının belirtildiği, bu nedenle,
  2. 8. Daire · E. 2022/6372 · K. 2023/7209 · T. 14.12.2023
    Daire kararıRet
    30.04.2017 tarih ve 30053 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sınır Tespit Kararı ile Kavakyolu, Çukurkuyu, Yalnızbağ, Ulalar, Akyazı, Yoğurtlu, Demirkent, Yaylabaşı ve Geçit Belediyeleri ile Işıkpınar, Buğdaylı ve Büyükçakırman köylerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak Erzincan Belediyesi sınırları içine katılması 5393 sayılı Belediye Kanunun 11’inci maddesi uyarınca uygun görülmüş, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca bu karar ilk yerel seçimlerde uygulanmıştır.
  3. 8. Daire · E. 2020/2655 · K. 2023/1707 · T. 06.04.2023
    Daire kararıBozma
    Devlet ormanı bulunan köy ve kasabalarda yerleşik hanelerce kurulan kooperatifler için tanınan bir hak olduğu, ancak 6360 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 12. maddesine eklenen ek uyarınca, mevzuatla orman köyleri ve orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve imtiyazların orman köyü iken mahallaye dönüşen yerler için de devam edeceği düzenlemesine yer verildiği,

    Madde bu karardan sonra (07.12.2023) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

İdare Hukuku

Ekonomik sebeplerle sürekli göç veren ve büyükşehir belediyesi sınırları dışında yer alan bir belde belediyesinin, son adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre nüfusunun 1.850 olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, belediyenin hukuki akıbetine ilişkin 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) Nüfusu 2.000'in altına düşen belediyeler, ancak Cumhurbaşkanı kararıyla ve Danıştay'ın görüşü alındıktan sonra köye dönüştürülebilir.
  2. B) Belediyenin meskûn sahası, nüfusu 50.000 ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına 5.000 metreden daha yakın değilse, nüfusu ne kadar düşerse düşsün tüzel kişiliği korunur.
  3. C) Belediyenin tüm personelinin il özel idaresine devredilmesi şartıyla, valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile tüzel kişiliği sona erdirilebilir.
  4. D) Nüfusun 2.000'in altına düştüğünün resmi olarak tespit edildiği tarihten itibaren belediyenin tüzel kişiliği derhal sona erer ve tasfiye işlemleri il özel idaresince başlatılır.
  5. E) Nüfusu 2.000’in altına düştüğü için belediyenin tüzel kişiliği kaldırılarak köye dönüştürülür ve bu karar ilk mahalli idareler seçimlerinde uygulanır.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl