Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Madde 14Tarımsal potansiyeli yüksek büyük ovaların belirlenmesi ve korunması
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5403 sayılı Kanun'un 14. maddesi, tarımsal üretim potansiyeli yüksek ve toprak kaybı ya da arazi bozulmasının hızlı geliştiği ovaların büyük ova koruma alanı olarak belirlenmesini, bu alanlara ilişkin tarımsal altyapı projeleri ile arazi kullanım planlarının hazırlanmasını, büyük ovalardaki tarım arazilerinin tarım dışı kullanımına istisnai izin verilme koşullarını ve izin verilen yerlerin sonradan amaç dışı kullanımını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar; kurul veya kurulların görüşü alınarak, Cumhurbaşkanı kararı ile büyük ova koruma alanı olarak belirlenir.1
Büyük ovalardaki koruma ve geliştirme amaçlı tarımsal altyapı projeleri ve arazi kullanım plânları, kurul veya kurulların görüşleri dikkate alınarak, Bakanlık ve valilikler tarafından öncelikle hazırlanır veya hazırlattırılır.
Büyük ovalarda bulunan tarım arazileri hiçbir surette amacı dışında kullanılamaz. Ancak alternatif alan bulunmaması, kurul veya kurullarca uygun görüş bildirilmesi şartıyla;
a)Tarımsal amaçlı yapılar,
b)Bakanlık ve talebin ilgili olduğu Bakanlıkça ortaklaşa kamu yararı kararı alınmış faaliyetler,
İçin tarım dışı kullanımlara Bakanlıkça izin verilebilir.
(Ek fıkra: 28/10/2020-7255/22 md.) Bu madde kapsamında izin verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç dışında kullanılamaz ve planlanamaz. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarihli ve E: 2020/103, K: 2023/68 sayılı Kararı ile.)
Büyük ova koruma alanlarının belirlenmesi ve korunmasına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.2
- 1.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 170 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
- 2.(6. fıkra)30/4/2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi “yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(3)
- 05.04.2023“Büyük ova koruma alanlarının belirlenmesi ve korunmasına ilişkin usûl ve…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 05.04.2023 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2020/103, K.2023/68)
- 28.10.2020“Bu madde kapsamında izin verilen yerler, yeniden izin alınmaksızın bu amaç…” ile başlayan fıkra 28.10.2020 tarihinde 7255 sayılı Kanunla eklendi
- 30.04.2014bu fıkra 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Bakanlık
- Tarım ve Köyişleri Bakanlığını
- Kurul
- Toprak Koruma Kurulunu
- Toprak
- Mineral ve organik maddelerin parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı ve doğal kaynağı
- Arazi
- Toprak, iklim, topografya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasını
- Tarımsal amaçlı yapılar
- Toprak koruma ve sulamaya yönelik altyapı tesisleri, entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri ile zorunlu olarak tesis edilmesi gerekli olan müştemilatı, mandıra, üreticinin bitkisel üretime bağlı olarak elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyacağı yeterli boyut ve hacimde depolar, un değirmeni, tarım alet ve makinelerinin muhafazasında kullanılan sundurma ve çiftlik atölyeleri, seralar, tarımsal işletmede üretilen ürünün özelliği itibarıyla hasattan sonra iki saat içinde işlenmediği takdirde ürünün kalite ve besin değeri kaybolması söz konusu ise bu ürünler
Bu maddedeki kavramlar
- Büyük ova koruma alanı
- Tarımsal amaçlı yapılar
- Alternatif alan
- Amacı dışında kullanım
- Kurul görüşü
- Ortaklaşa kamu yararı kararı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3.298 karar arasından seçildi- 8. Hukuk Dairesi · E. 2022/5407 · K. 2024/6772 · T. 21.11.2024Daire kararıOnama
davalı yanında, (murisler) yönünden de tapu ve ilgili kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 3.7.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükümleri gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip,
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/2842 · K. 2023/2975 · T. 06.12.2023İDDKBozma
2942 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yürütülecek taşınmaz temini işlemlerinin gerçekleştirilmesine dair ... tarih ve ... sayılı kararın alındığı (anılan hüküm uyarınca kamu yararı kararı geçen), anılan kararda ayrıca taşınmazların bulunduğu alanların 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 14. maddesine göre "Büyük Ova Koruma Alanı" ilan edilmiş olması nedeniyle bu taşınmazlar üzerinde elektrik dağıtım tesislerinin kurulmasında kamu yararı olduğuna,
- İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/1408 · K. 2023/1426 · T. 15.06.2023İDDKOnama
taşınmazı da kapsayan alanın 25/11/2020 tarih ve 31315 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/11/2020 tarih ve 3199 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca büyük ova koruma alanı olarak belirlendiği, Dairelerinin 21/10/2021 ve 20/01/2022 tarihli ara kararlarıyla davalı idarelerden taşınmaza ilişkin tarım dışı kullanma izninin alınıp alınmadığının sorulmasına karar verildiği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.