Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Madde 3Tanımlar

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 19.04.2018

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5403 sayılı Kanun m.3, toprak koruma ve arazi kullanımına ilişkin temel kavramların tanımlarını verir: Bakanlık ve Kurul, toprak, arazi, tarım arazisi, mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi, dikili tarım arazisi, marjinal tarım arazisi, asgari tarımsal arazi büyüklüğü, yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü, tarım dışı alanlar, sulu tarım arazisi, tarımsal amaçlı yapılar, arazi yetenek sınıflaması, arazi kullanım planlaması, arazi bozulması, toprak veri tabanı ve yan sınai işletme tanımları.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Bu Kanunda geçen;

a)Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b)Kurul: Toprak Koruma Kurulunu,

c)Toprak: Mineral ve organik maddelerin parçalanarak ayrışması sonucu oluşan, yeryüzünü ince bir tabaka halinde kaplayan, canlı ve doğal kaynağı,

ç)Arazi: Toprak, iklim, topografya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasını,

d)Tarım arazisi: Toprak, topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen arazileri,

e)Mutlak tarım arazisi: Bitkisel üretimde; toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin kombinasyonu yöre ortalamasında ürün alınabilmesi için sınırlayıcı olmayan, topografik sınırlamaları yok veya çok az olan; ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan, hâlihazır tarımsal üretimde kullanılan veya bu amaçla kullanıma elverişli olan arazileri,

f)Özel ürün arazisi: Mutlak tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamaları nedeniyle yöreye adapte olmuş bitki türlerinin tamamının tarımının yapılamadığı ancak özel bitkisel ürünlerin yetiştiriciliği ile su ürünleri yetiştiriciliğinin ve avcılığının yapılabildiği, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri,

g)Dikili tarım arazisi: Mutlak ve özel ürün arazileri dışında kalan ve üzerinde yöre ekolojisine uygun çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerin tarımı yapılan, ülkesel, bölgesel veya yerel önemi bulunan arazileri,

ğ)Marjinal tarım arazisi: Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazileri dışında kalan, toprak ve topografik sınırlamalar nedeniyle üzerinde sadece geleneksel toprak işlemeli tarımın yapıldığı arazileri,

h)(Değişik: 30/4/2014-6537/3 md.) Asgari tarımsal arazi büyüklüğü: Üretim faaliyet ve girdileri rasyonel ve ekonomik olarak kullanıldığı takdirde, bir tarımsal arazide elde edilen verimliliğin, söz konusu tarımsal arazinin daha fazla küçülmesi hâlinde elde edilemeyeceği Bakanlıkça belirlenen en küçük tarımsal parsel büyüklüğünü,

ı)(Değişik: 30/4/2014-6537/3 md.) Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü: Bölge farklılıkları göz önünde bulundurularak il ve ilçelerin ekli (1) sayılı listede belirlenen yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerini,

i)Tarım dışı alanlar: Üzerinde toprak bulunmayan çıplak kayaları, daimi karla kaplı alanları, ırmak yataklarını, sahil kumullarını, sazlık ve bataklıkları, askeri alanları, endüstriyel, turizm, rekreasyon, iskân, altyapı ve benzeri amaçlarla plânlanmış arazileri,

j)Sulu tarım arazisi: Tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı arazileri,

k)Tarımsal amaçlı yapılar: Toprak koruma ve sulamaya yönelik altyapı tesisleri, entegre nitelikte olmayan hayvancılık ve su ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri ile zorunlu olarak tesis edilmesi gerekli olan müştemilatı, mandıra, üreticinin bitkisel üretime bağlı olarak elde ettiği ürünü için ihtiyaç duyacağı yeterli boyut ve hacimde depolar, un değirmeni, tarım alet ve makinelerinin muhafazasında kullanılan sundurma ve çiftlik atölyeleri, seralar, tarımsal işletmede üretilen ürünün özelliği itibarıyla hasattan sonra iki saat içinde işlenmediği takdirde ürünün kalite ve besin değeri kaybolması söz konusu ise bu ürünlerin işlenmesi için kurulan tesisler ile Bakanlık tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesisleri,

l)Arazi yetenek sınıflaması: Toprak bozulmasına neden olmayacak şekilde arazinin en uygun kullanım şeklini belirlemek için kullanım ve koruma verilerini bir araya getirerek temel toprak etütlerine ve iklim koşullarına dayalı yapılan plânlamalara yönelik arazi sınıflamasını,

m)Arazi kullanım plânlaması: Her ölçekte plânlamaya temel oluşturmak üzere, toprağın ve diğer çevresel kaynakların bozulmasını önlemek için ekolojik, toplumsal ve ekonomik şartlar gözetilerek sürdürülebilirlik ilkesine uygun, farklı arazi kullanım şekillerini oluşturmaya yönelik toprak ve su potansiyelinin belirlenip, sistematik olarak değerlendirilmesini ve birbirleri ile olan ilişkilerini ortaya koyan rasyonel arazi kullanım plânlarını,

n)Tarımsal amaçlı arazi kullanım plân ve projeleri: Tarım alanlarında yörenin ekolojik, ekonomik ve toplumsal özellikleri dikkate alınarak toprakların sürekli üretkenliğini sağlayacak tarım tekniklerini, toprak, su, bitki ve insan ilişkileri ile toprak korumaya yönelik diğer fiziksel, kimyasal, kültürel ve bitkisel düzenlemeleri kapsayan rasyonel tarımsal arazi kullanım plân ve projelerini,

o)Toprak koruma projeleri: Toprağın doğal veya insan faaliyetleri sonucu yok olmasını, bozulmasını veya zarar görmesini önlemek ve sürekli üretken kalmasını sağlamak için yapılan fiziksel, kültürel ve bitkisel tedbirleri kapsayan projeleri,

ö)(Mülga: 19/4/2018-7139/41 md.)

p)(Mülga: 19/4/2018-7139/41 md.)

r)Arazi bozulması: Arazinin doğal veya yapay etkiler sonucu özelliklerinin değişikliğe uğraması ile ekonomik ve ekolojik işlevlerinin azalması veya yok olmasını,

s)Toprak veri tabanı: Arazi ve toprak kaynaklarının nitelikleri ile birlikte belirlenerek kayıt altına alındığı veri tabanını,

ş)(Mülga: 19/4/2018-7139/41 md.)

t)(Ek: 31/1/2007-5578/1 md.; Mülga: 19/4/2018-7139/41 md.)

u)(Ek: 30/4/2014-6537/3 md.) Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama, koruma, işleme ve pazarlama gibi faaliyetlere yönelik tesisleri,

ifade eder.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(8)
  1. 19.04.2018“p) r) Arazi bozulması: Arazinin doğal veya yapay etkiler sonucu özelliklerinin…” ile başlayan bent 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  2. 19.04.2018“r) Arazi bozulması: Arazinin doğal veya yapay etkiler sonucu özelliklerinin…” ile başlayan bent 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  3. 19.04.2018“t) u) Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama,…” ile başlayan bent 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  4. 19.04.2018“u) Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama,…” ile başlayan bent 19.04.2018 tarihinde 7139 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  5. 30.04.2014“Asgari tarımsal arazi büyüklüğü: Üretim faaliyet ve girdileri rasyonel ve…” ile başlayan bent 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
  6. 30.04.2014“Yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğü: Bölge farklılıkları göz önünde…” ile başlayan bent 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla değiştirildi
  7. 30.04.2014“Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama, koruma,…” ile başlayan bent 30.04.2014 tarihinde 6537 sayılı Kanunla eklendi
  8. 31.01.2007“u) Yan sınai işletme: Yeter gelirli tarımsal arazilere ait ürün depolama,…” ile başlayan bent 31.01.2007 tarihinde 5578 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

1.622 karar arasından seçildi
  1. 6. Daire · E. 2016/4761 · K. 2021/11912 · T. 01.11.2021
    Daire kararıRet
    Çevre düzeni planı ile kentsel gelişme alanlarına ilişkin herhangi bir yapılanma koşulu düzenlenmediği, tarım arazilerindeki emsallerin ilgili kurum olan Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı görüşü çerçevesinde düzenlendiği, uygulamaya ilişkin hususların yine 5403 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına bırakıldığı, 5403 sayılı Kanunun 3. maddesinin (k) bendinde, "Tarımsal amaçlı yapılar, toprak koruma ve sulamaya yönelik altyapı tesisleri,
  2. 8. Hukuk Dairesi · E. 2013/1261 · K. 2014/1784 · T. 06.02.2014
    Daire kararıBozma
    Çay Kenarı'' yazılı olduğu ve sulu arazideki sınır 40 dönüm olduğu halde mahkemece 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 26.maddesi ile değişik 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesi yollaması ile sulu araziyi ''tarımı yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler'' olarak tanımlayan 5403 sayılı Yasa'nın 3.maddesi gereğince usulüne uygun kuru-sulu ayrımı yapılmamıştır.

    Madde bu karardan sonra (19.04.2018) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

  3. 4. Daire · E. 2023/7903 · K. 2023/7508 · T. 27.12.2023
    Daire kararıBozma
    Tarımsal Amaçlı Tesisler konulu İzmir İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü yazısı ile 5403 sayılı Kanun’un 3. maddesinin k bendinde yer alan “Bakanlık tarafından tarımsal olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan diğer tesisler” ifadesi kapsamında ... tarih ve ... sayılı Bakanlık talimatı ile yetkilendirilen “İl Müdürlükleri kendi illeri için tarımsal amaçlı yapı kabul edilen tesisleri belirleyerek Valilik oluru alacaktır” hükmü gereğince İl Müdürlüğünce Tarımsal A

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.