Arazi nedir?
Kısaca
Medeni Kanun bakımından taşınmaz mülkiyetinin konusunu oluşturan ilk kategoridir. Arazi üzerindeki yapılar ve bitkiler bu tanımın içinde değildir, ayrı hükümlere tabidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanuni tanım
- 5403 s. K. m.3/1-çToprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Arazi: Toprak, iklim, topografya, ana materyal, hidroloji ve canlıların değişik oranda etkisi altında bulunan yeryüzü parçasını
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.704 · A. Taşınmaz mülkiyetinin konusu
Medeni Kanun bakımından taşınmaz mülkiyetinin konusunu oluşturan ilk kategoridir. Madde metninde tanımlanmamıştır; yerinde sabit olan ve bir yerden başka yere nakledilemeyen yeryüzü parçasını ifade eder. Arazi üzerindeki yapılar ve bitkiler bu tanımın içinde değildir, ayrı hükümlere tabidir.
- TMK m.998
Tapu siciline taşınmaz olarak kaydedilen birinci kategoridir. Kaydı özel kanun hükümlerine tabidir; madde bu kaydın ölçütlerini kendisi belirlemez.
Emlak Vergisi Kanunu
- Emlak Vergisi Kanunu m.12 · Mevzu
Toprak yüzeyinin, sınırları yeterli derecede belirli biçimde ayrılmış parçası olarak anlaşılır. Maddenin ikinci ve dördüncü fıkraları bakımından arazi kavramı arsayı da kapsayacak biçimde genişletilmiştir.
- Emlak Vergisi Kanunu m.18 · Nispet
Maddede yer alan ve binde bir oranına bağlanan vergi konusu taşınmaz türüdür. Kanunda ayrıca tanımlanan arsadan ayrı tutulur ve arsaya uygulanan oran arazi için uygulanmaz.
Karıştırılan kavramlar
Belediye sınırları içinde parsellenmiş arazi ile parsellenmemiş arazi arasındaki fark nedir?
Belediyece parsellenmiş arazi, madde gereği kendiliğinden arsa sayılır.
Parsellenmemiş arazi, Cumhurbaşkanı kararında yer almadıkça arsa sayılmaz ve arazi olarak kalır.
Aynı taşınmazın arazi mi arsa mı sayılacağı parselleme durumuna göre değişir; bu da arsa ile arazi ayrımını ilgilendiren hükümlerin uygulanmasını etkiler.
Belediye sınırları içi ile belediye sınırları dışı parsellenmemiş arazi arasındaki fark nedir?
Belediye sınırları içinde parsellenmemiş arazi için arsa sayılma, Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır.
Belediye sınırları dışındaki parsellenmemiş arazi için de arsa sayılma yine Cumhurbaşkanı kararına bağlıdır.
Her iki hâlde de belirleyici olan kararın kapsamıdır; sınır konumu tek başına arsa niteliği vermez.
Madde metninde arazi ile arsa tabiri arasındaki fark nedir?
Kanunun diğer maddelerinde arazi tabiri geçtiğinde, aksi hüküm yoksa arsa da kapsanır.
Kanunun arsa tabirini ayrıca kullandığı hükümlerde ise yorum daraltılmaz, ilgili hükmün lafzı esas alınır.
Arazi tabirini kullanan hükümler arsaları da kapsar; arsaya özgü hükümler ise yalnız arsaya uygulanır.
Arazi ile arsa arasındaki fark nedir?
Arazi, kanunda binde bir oranına bağlanmış taşınmaz türüdür.
Arsa, binde üçlük oranına bağlanmış taşınmaz türüdür.
Aynı taşınmaz alanında iki farklı oran uygulanır; arsa, aynı şartlarda arazinin üç katı vergiye tabi tutulur.
Arazi ile bağımsız ve sürekli haklar arasındaki fark nedir?
Arazi, yeryüzünün yerinde sabit bir parçasıdır ve mülkiyeti doğrudan toprak üzerindedir.
Bağımsız ve sürekli haklar, başkasının arazisi üzerinde kurulmuş ayni haklardır; örneğin üst hakkı gibi.
Arazi kendiliğinden taşınmazdır; ayni hak ise tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilmek ve bağımsız ile sürekli olmak koşuluyla taşınmaz sayılır. Kayıt ve nitelik sağlanmazsa hak m.704 kapsamına girmez.
Arazi ile bağımsız ve sürekli hak arasındaki fark nedir?
Arazi, doğrudan tapu siciline taşınmaz olarak kaydedilen temel varlıktır ve kaydı özel kanun hükümlerine tabidir.
Bağımsız ve sürekli hak, bir taşınmaz üzerindeki aynî haktır ve kaydı için süreklilik koşulu ile yönetmelikteki usul aranır.
Arazinin kaydında süreklilik ölçütü aranmaz; bağımsız ve sürekli hakta ise süresiz veya en az otuz yıllık süre şarttır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 7. Hukuk Dairesi, 2023/403 E., 2023/2627 K., 16.05.2023İlgili madde: TMK m.704, TMK m.998
- 2014/177 E., 2015/49 K., 14.05.2015İlgili madde: TMK m.704
- 2012/87 E., 2014/41 K., 27.02.2014İlgili madde: TMK m.998
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.