SGGSSK Madde 61Genel sağlık sigortalılığının başlangıcı, bildirimi ve tescili

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 18.02.2021

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5510 sayılı Kanun m.61, genel sağlık sigortalılığının başlangıcının tespiti ile tescil işlemlerini düzenler. Maddede, 60. maddenin birinci fıkrasında sayılan kişi gruplarının hangi tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacağı, hangilerinin ayrıca bildirim yapmadan tescil edileceği, hangilerinin bildirim ya da resen tescil ile kapsama alınacağı ve bakmakla yükümlü olunan kişilerin durumu belirlenir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Genel sağlık sigortalılığı başlangıcının tespiti ve tescil işlemleri aşağıdaki hükümlere göre yürütülür. 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının;

a)(a) ve (b) bentlerinde sayılanlar; sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescil edilmiş sayılır.

b)(Değişik: 17/4/2008-5754/39 md.) (c) bendinde sayılanlardan; (1) numaralı alt bentte belirtilenler Kurumca tescil edildiği, (3), (4), (5), (6), (8), (9) ve (10) numaralı alt bentlerde belirtilenler ise aylığa hak kazandıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. Yukarıdaki alt bentler kapsamı dışında kalanlar ise uluslararası koruma başvurusu yaptıkları veya uluslararası koruma statüsü aldıkları veya vatansız kişi sayıldıkları, korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ilgili kurumlarca kapsama alındığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir.2 (1) numaralı alt bentte belirtilenlerin taleplerinin Kurumca değerlendirilmesi sonucu talep tarihi itibariyle müstahak olduğu anlaşılanların talep tarihi; daha sonra müstahak olanların ise müstahak oldukları tarih, Kurumca tescil edildikleri tarih olarak kabul edilir.1

c)(Değişik: 21/5/2013-6486/2 md.) (d) bendinde sayılanlar Türkiye’deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten sonra talepte bulunmaları hâlinde talep tarihini takip eden günden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. Bu kişilerin genel sağlık sigortalılığı bu Kanunda belirtilen nedenlerle sona erer.

d)(Değişik: 17/4/2008-5754/39 md.) (e) bendinde sayılanlar, işsizlik, Esnaf Ahilik Sandığı veya kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve Türkiye İş Kurumu tarafından işsizlik veya Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinin bağlandığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir.

e)(f) bendinde sayılanlar; gelir veya aylıktan yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescil edilmiş sayılır.

f)(Değişik: 13/2/2011-6111/35 md.) (g) bendinde sayılanlar; diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren bu bent kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve Kurumca resen tescil edilirler.

(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/39 md.) 60 ıncı madde gereği genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlandırılır. (Mülga ikinci cümle: 21/5/2013-6486/2 md.)

(Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2008-5754/39 md.) 60 ıncı madde gereği genel sağlık sigortalısı iken durumunda değişiklik olan kişilerden, aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendine veya (g) bendi kapsamına giren kişiler durumlarında değişiklik olduğu tarihten itibaren en geç bir ay içinde Kuruma başvurmak zorundadır. Bu kişilerin 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamına girmediğinin tespit edilmesi halinde, durumlarında değişiklik olduğu tarihten başlamak üzere (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar.

Genel sağlık sigortalılığı, yerleşim yerinin Türkiye olmadığı veya 60 ıncı maddenin üçüncü fıkrası gereği genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıkılan tarihten itibaren sona erer.

Bu maddede belirtilen genel sağlık sigortası giriş bildirgesini süresi içinde vermeyenler hakkında 102 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre idarî para cezası uygulanır.

(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/35 md.; Değişik: 21/5/2013-6486/2 md.) 60 ıncı maddenin yedinci fıkrası kapsamında sayılanlardan dilekçeyle Kuruma müracaat edenlerin, talep tarihini takip eden günden itibaren genel sağlık sigortalılığı başlatılır ve öğrenimleri süresince genel sağlık sigortalılıkları devam eder. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/44 md.) Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararı ile burslandırılan uluslararası öğrencilerin bildirimleri ise Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu tarafından görevlendirilen kurum tarafından yapılır. Bunların genel sağlık sigortalılıkları bu Kanunda belirtilen nedenlerle sona erer.

(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/35 md.) 60 ıncı maddenin sekizinci fıkrası kapsamında sayılanlar avukatlık stajına başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve avukatlık stajları devam ettiği sürece genel sağlık sigortalılıkları devam eder. Bu kapsamdaki stajyerler, staja başladıkları tarihten itibaren bir ay içerisinde Türkiye Barolar Birliğince genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilir.

(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-681/75 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/74 md.) 60 ıncı maddenin onikinci fıkrası kapsamındaki er ve erbaşlar ile yedek subay ve yedek astsubay öğrencileri ve adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, askerlik şubesinden sevk tarihi, genel sağlık sigortalısı olmayan yedek personelden seferberlik tatbikatları veya eğitimleri maksadıyla silah altına alınanların tatbikat ve eğitim sevk tarihi,askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, intibak başlangıç eğitimine başladıkları tarih, devre kaybeden askerî öğrenciler ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencilerinin genel sağlık sigortası bildirimi devre kaybının başladığı tarih itibarıyla; 60 ıncı maddenin onüçüncü ve ondördüncü fıkraları kapsamında sayılanların bildirimi, personelin eğitim ve öğretime başladığı tarih itibarıyla ilgili kamu idaresi tarafından yapılır.34

Genel sağlık sigortası giriş bildirgesinin içerik ve şekli ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

  1. 1.(1. fıkra (b) bendi)4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Kanunun 123 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “vatansız ve sığınmacı sayıldıkları” ibaresi “uluslararası koruma başvurusu yaptıkları veya uluslararası koruma statüsü aldıkları veya vatansız kişi sayıldıkları” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(1. fıkra (b) bendi)23/2/2017 tarihli ve 6824 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile, bu bentte yer alan “işsizlik veya” ibaresi “işsizlik, Esnaf Ahilik Sandığı veya” şeklinde ve “işsizlik ödeneğinin” ibaresi “işsizlik veya Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinin” şeklinde değiştirilmiştir. 6824 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle, söz konusu ibarelerin 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
  3. 3.(8. fıkra)25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan alan “er ve erbaşlar ile yedek subay öğrencileri” ibaresi “er ve erbaşlar ile yedek subay ve yedek astsubay öğrencileri” şeklinde değiştirilmiş ve yine bu fıkraya “sevk tarihi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “genel sağlık sigortalısı olmayan yedek personelden seferberlik tatbikatları veya eğitimleri maksadıyla silah altına alınanların tatbikat ve eğitim sevk tarihi,” ibaresi eklenmiştir.
  4. 4.(8. fıkra)18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 37 nci maddesiyle, bu fıkraya “başlangıç eğitimine başladıkları tarih” ibaresinden sonra gelmek üzere “, devre kaybeden askerî öğrenciler ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencilerinin genel sağlık sigortası bildirimi devre kaybının başladığı tarih” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(14)
  1. 18.02.2021bu fıkra 18.02.2021 tarihinde 7281 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 01.02.2018“60 ıncı maddenin onikinci fıkrası kapsamındaki er ve erbaşlar ile yedek subay…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7073 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  3. 02.01.2017“60 ıncı maddenin onikinci fıkrası kapsamındaki er ve erbaşlar ile yedek subay…” ile başlayan fıkra 02.01.2017 tarihinde KHK-681 eklendi
  4. 10.09.2014“Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararı ile burslandırılan…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla eklendi
  5. 21.05.2013“(d) bendinde sayılanlar Türkiye’deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği…” ile başlayan bent 21.05.2013 tarihinde 6486 sayılı Kanunla değiştirildi
  6. 21.05.2013“60 ıncı madde gereği genel sağlık sigortalısı iken durumunda değişiklik olan…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 21.05.2013 tarihinde 6486 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  7. 21.05.2013“60 ıncı maddenin yedinci fıkrası kapsamında sayılanlardan dilekçeyle Kuruma…” ile başlayan fıkra 21.05.2013 tarihinde 6486 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 04.04.2013(b) bendi 04.04.2013 tarihinde 6458 sayılı Kanunla değiştirildi
  9. 13.02.2011“(g) bendinde sayılanlar; diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı…” ile başlayan bent 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla değiştirildi
  10. 13.02.2011“60 ıncı maddenin yedinci fıkrası kapsamında sayılanlardan dilekçeyle Kuruma…” ile başlayan fıkra 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi
  11. 17.04.2008“(c) bendinde sayılanlardan; (1) numaralı alt bentte belirtilenler Kurumca…” ile başlayan bent 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
  12. 17.04.2008“(e) bendinde sayılanlar, işsizlik, Esnaf Ahilik Sandığı veya kısa çalışma…” ile başlayan bent 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
  13. 17.04.20082. fıkra 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi
  14. 17.04.20083. fıkra 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(5)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddede geçen tanımlar(6)
Kurum
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığını
Sigortalı
Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi, 7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını
Genel sağlık sigortası
Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı
Genel sağlık sigortalısı
Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan kişileri, 10) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Bakmakla yükümlü olduğu kişi: 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (7) numaralı alt bentleri ile yedinci ve sekizinci fıkraları ile onikinci fıkrasındaki askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları dışında kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan;123 a) Eşini, b) 18 yaşını, lise ve dengi
Ücret
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı
Gelir
İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi, 17) (Değişik: 17/4/2008-5754/1 md.) Aylık: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malûllüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

181 karar arasından seçildi
  1. 15. Ceza Dairesi · E. 2012/16680 · K. 2013/14965 · T. 07.10.2013
    Daire kararı
    18 yaşını doldurmamış olan çocukların sigortalı olarak herhangi bir işte çalışmamaları ya da anne/babaları üzerinden genel sağlık sigortası yardımı alma imkânlarının bulunmaması halinde 5510 sayılı Kanun’un 61 ve 67’inci maddeleri gereğince, herhangi bir şekilde prim ödemesine gerek kalmadan ücretsiz olarak genel sağlık sigortasından yararlanırlar.
  2. 15. Ceza Dairesi · E. 2016/4885 · K. 2018/7902 · T. 13.11.2018
    Daire kararıOnama
    an da sevk ile M.K.Ü Araştırma Hastanesine getirdiği ve hastaneye kayıt sırasında oğlu yerine sanığın yeğeni olan a ait kimliği ibraz ederek oğlunun tedavisini sağlayıp kurumun 401,98 TL tedavi masrafı nedeni ile zarara uğramasına neden olduğu iddia olunan olayda; sanığın oğlunun olay tarihinde 10 yaşında olup sağlık güvencesi bulunmadığı, 5510 sayılı kanun 61.maddesinin değişik 2.fıkrası gereği 18 yaşından küçük olup sağlık güvencesi olmayan çocukların tedavi giderlerinin Devlet tarafından karşılanacağı şeklinde düzenleme ve bu düzenlemeye dayanan katılan kurum 07.02.2014 tarihli yazıları ger
  3. 23. Ceza Dairesi · E. 2015/3433 · K. 2015/6543 · T. 12.11.2015
    Daire kararıOnama
    Devlet Hastanesinden tedavisini yaptırdıklarından, sanıkların eylem fikir birliği içerisinde kamu kurumu zararına dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia olunan somut olayda; 5510 sayılı Kanun'un 61. maddesine göre 18 yaşından küçük çocukların tedavi giderlerinin katılan kurumca karşılanacağından sosyal güvence kapsamında olduklarından, mahkemenin beraate ilişkin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.