Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 3Tam ve dar mükellefiyet

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi, kurumların vergi mükellefiyetinin türünü (tam ya da dar mükellefiyet) belirler ve dar mükellefiyette vergilendirilecek kurum kazancının kapsamını beş bentte sayar. Ayrıca kanunî merkez ile iş merkezinin tanımını verir ve Türkiye'de kazanç elde edilmesi ile daimî temsilci konularında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulanabilir kılar. Madde, Kanunun 1. maddesinde sayılan kurumlara uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Tam mükellefiyet: Kanunun 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî veya iş merkezi Türkiye'de bulunanlar, gerek Türkiye içinde gerekse Türkiye dışında elde ettikleri kazançların tamamı üzerinden vergilendirilirler.

(2)Dar mükellefiyet: Kanunun 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayanlar, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirilirler.

(3)Dar mükellefiyette kurum kazancı, aşağıdaki kazanç ve iratlardan oluşur:

a)4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun Türkiye'de iş yeri olan veya daimî temsilci bulunduran yabancı kurumlar tarafından bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasıyla yapılan işlerden elde edilen ticarî kazançlar (Bu şartları taşısalar bile kurumların ihraç edilmek üzere Türkiye'de satın aldıkları malları Türkiye'de satmaksızın yabancı ülkelere göndermelerinden doğan kazançlar, Türkiye'de elde edilmiş sayılmaz. Türkiye'de satmaktan maksat, alıcı veya satıcının ya da her ikisinin Türkiye'de olması veya satış sözleşmesinin Türkiye'de yapılmasıdır.).

b)Türkiye'de bulunan ziraî işletmeden elde edilen kazançlar.

c)Türkiye'de elde edilen serbest meslek kazançları.

ç)Taşınır ve taşınmazlar ile hakların Türkiye'de kiralanmasından elde edilen iratlar.

d)Türkiye'de elde edilen menkul sermaye iratları.

e)Türkiye'de elde edilen diğer kazanç ve iratlar.

(4)Bu maddede belirtilen kazanç veya iratlar ile gelir unsurlarının Türkiye'de elde edilmesi ve Türkiye'de daimî temsilci bulundurulması konularında, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

(5)Kanunî merkez: Vergiye tâbi kurumların kuruluş kanunlarında, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde, tüzüklerinde, ana statülerinde veya sözleşmelerinde gösterilen merkezdir.1

(6)İş merkezi: İş bakımından işlemlerin fiilen toplandığı ve yönetildiği merkezdir.

  1. 1.(5. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 173 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kanunlarında,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde,” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Atıflar(4)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

628 karar arasından seçildi
  1. 3. Daire · E. 2023/7520 · K. 2025/2835 · T. 17.06.2025
    Daire kararıBozma
    İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3. maddesine göre, dar mükellefiyete tabi kurumların sadece Türkiye'de bulunan iş yerlerinde elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği, aynı Kanun'un 30. maddesinin 6. fıkrası gereğince ise yıllık veya özel beyanname veren dar mükellef kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısımdan ana merkeze aktardıkları tutar üzerinden, kurum bünyesinde %15 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı,
  2. 3. Daire · E. 2023/3149 · K. 2024/6565 · T. 06.12.2024
    Daire kararıOnama
    yapılan tespitler doğrultusunda bahse konu iş ve işlemlerin yapıldığı yerin fiili merkez (iş merkezi) olarak kabul edilmesi gerektiği dolayısıyla elde edilen gelirlerin bu kapsamda değerlendirilmesi ve davacının 5520 sayılı Kanun'nun 3. maddesi gereğince tam mükellefler için belirlenen şekilde vergilendirilmesi gerektiğinden uyuşmazlık konusu dönemde elde edildiği tespit edilen kazanç ve katlanılan giderler de dikkate alınarak tespit edilen matrah üzerinden salınan verg
  3. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2024/1313 · K. 2025/1163 · T. 23.09.2025
    İstinafRet
    Her ne kadar davalı, Türkiye'de dar mükellef olarak vergilendirmeye tabi ise de 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3/2. maddesine göre dar mükellefiyet, Türkiye'de elde ettikleri gelirlerin vergilendirilmesi amacına yönelik olarak sermaye şirketlerinin kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmaması halini ifade eder.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Vergi ve Vergi Usul Hukuku

Yabancı bir devlette mukim olan ve kanuni ile iş merkezi Türkiye'de bulunmayan (Y) Kurumu, Türkiye'de bir şube açmaksızın doğrudan mal ihraç etmiş ve Türkiye'deki müşterilerinden kazanç elde etmiştir. Bu kurumun Türk vergi mevzuatı karşısındaki hukuki statüsü ve yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Tam mükellef sıfatıyla tüm kazançları üzerinden vergilendirilir.
  2. B) Dar mükellef sıfatıyla sadece Türkiye'de elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilir.
  3. C) İhracat istisnası kapsamında olduğundan Türkiye'de vergiye tabi değildir.
  4. D) Kurumun kendisi değil, Türkiye'deki müşterileri kurumlar vergisi mükellefi sayılır.
  5. E) Kanuni ve iş merkezi yurt dışında olduğundan sadece özel beyanname ile vergilendirilir.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl