Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Madde 8Hal rüsumu

5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun

YürürlükteSon değişiklik: 28.03.2013

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5957 sayılı Kanun'un 8. maddesi, toptancı halinde veya toptancı hali dışında satılan sebze, meyve ve diğer yeterli arz ve talep derinliği bulunan mallardan alınacak hal rüsumunun oranlarını, muafiyet ve oran indirimine ilişkin istisnaları, sınai üretim ve ihraç amaçlı mallardaki kısmi rüsum kuralını, analiz yapılan mallarda yarım oran uygulamasını, cezalı hal rüsumunu ve bu rüsumun paylaşımını düzenler. Rüsumun tahakkuk, tahsil ve paylaşım usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Toptancı halinde satılan mallardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılan mallardan yüzde iki oranında hal rüsumu tahsil edilir. Ancak, Cumhurbaşkanınca aksi kararlaştırılmadıkça, üretici örgütlerince toptancı halinde satılan mallar ile toptancı haline bildirimde bulunmak şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen mallardan hal rüsumu alınmaz. Cumhurbaşkanı, hal rüsumu oranlarını, değişen piyasa şartlarına göre, genel olarak veya mal bazında uygulanmak üzere yüzde doksanına kadar azaltmaya veya artırmaya yetkilidir.2

(2)4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen malların sınai üretimde kullanılmayan, (b) bendinde belirtilen malların ise ihraç edilmeyen kısmından birinci fıkraya göre hal rüsumu alınır.

(3)Gıda güvenilirliği ve kalitesi analizleri, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yetkilen-dirilmiş kamu laboratuvarlarında veya özel laboratuvarlarda yapıldığı belgelenen mallar üzerinden alınacak hal rüsumu, yarısı oranında alınır.3

(4)(Değişik: 28/3/2013-6455/71 md.) Hal rüsumunun tahakkuk, tahsil ve paylaşımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

(5)(Mülga: 28/3/2013-6455/71 md.)

(6)Dördüncü fıkra uyarınca belediye toptancı halinin bağlı olduğu belediye hesabında biriken tutarlar, ilgili belediyeye gelir olarak kaydedilir ve bu şekilde gelir olarak kaydedilen tutarların en az yüzde onu toptancı halinin temizlik, güvenlik, aydınlatma, bakım ve onarım ihtiyaçlarının karşılanması ve kapasitesinin arttırılması, ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulması ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlanması, soğuk hava deposu, laboratuvar, tasnif ve ambalajlama ile diğer ortak tesislerin kurulması ve işletilmesi için harcanmak üzere, izleyen yıl belediye bütçesine ödenek olarak konulur. Bu şekilde ayrılan ödenekler amacı dışında kullanılamaz.

(7)Dördüncü fıkra uyarınca özel toptancı hali işletmecisi hesabında biriken tutarların yarısı aylık olarak izleyen ayın beşinci gününe kadar ilgili belediyeye ödenir.

(8)Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak;

a)Toptancı haline bildirilmeden toptancı hali dışında toptan alınıp satılan ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunulup toptancı hali dışında toptan satılan,

b)Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp bu maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarak iç piyasada satışa sunulan,

c)Toptancı halinden satın alınmadan veya toptancı haline bildirilmeden perakende satılan,

ç)Miktarına, değerine, üretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan,

mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde bir önceki gün o mallar için oluşan birim fiyatların en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır. Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına belediye encümenince karar verilir. Cezalı hal rüsumu tahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsa cezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir.

(9)Cezalı hal rüsumundan, malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar mal sahibiyle birlikte müteselsilen sorumludur.

(10)Cezalı tahsil edilen hal rüsumları belediyece ayrı bir hesapta tutulur. Bu hesapta toplanan tutarın yarısı her ayın sonunda tespit ve/veya yakalama eylemine bizzat ve fiilen katılan kamu görevlilerine ikramiye olarak ödenir. Ancak, kamu görevlisine ödenen ikramiyenin tutarı olay başına (2.000) ve yılda (90.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak tutarı geçemez. Hesapta kalan kısım ise belediyeye gelir olarak kaydedilir.

  1. 1.(madde başlığı)28/3/ 2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 71 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Ancak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlar Kurulunca aksi kararlaştırılmadıkça,” ibaresi eklenmiş, sekizinci fıkrasının (a) bendine “satılan” ibaresinden sonra gelmek üzere “ya da toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunulup toptancı hali dışında toptan satılan” ibaresi eklenmiştir.
  2. 2.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 189 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan ““Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve “Bakanlar Kurulu, Bakanlığın teklifi üzerine” ibaresi “Cumhurbaşkanı,” şeklinde değiştirilmiştir.
  3. 3.(3. fıkra)28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 76 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Tarım ve Köyişleri” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 28.03.20133. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
  2. 28.03.20134. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 28.03.20135. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)
Bu maddede geçen tanımlar(8)
Bakanlık
Gümrük ve Ticaret Bakanlığını
Belediye
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa tabi belediyeleri
Belediye toptancı hali
Belediyelerce kurulan toptancı hallerini
Hal rüsumu
Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenen meblağı
Künye
Malların üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici ve işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlık ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygun görülecek diğer hususları ihtiva eden barkodlu etiketi veya bu bilgileri içeren belgeyi
Özel toptancı hali
Gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan toptancı hallerini
Toptancı hali
Bu Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri
Üretici
Malları üretenleri

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

59 karar arasından seçildi
  1. 9. Daire · E. 2023/381 · K. 2023/4881 · T. 28.11.2023
    Daire kararıOnama
    Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca 463.801,88-TL cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesine ... tarih ve ... sayılı Antalya Büyükşehir Belediyesi Encümen Kararının iptali istemine ilişkindir.
  2. 4. Hukuk Dairesi · E. 2015/3978 · K. 2016/2231 · T. 22.02.2016
    Daire kararıBozma
    Davacı, davalı hakkında “ .. ” hakkındaki 5957 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca adına tahakkuk eden rüsum bedelini ödemediğini, bu nedenle ..
  3. Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/572 · K. 2026/7 · T. 08.01.2026
    İlk dereceKabul
    bu yazılara istinaden asıl ve birleşen dava dosyasında alacağa dayanak takiplerin başlatıldığı anlaşılmış ise de 5957 sayılı Yasa’nın 8. maddesi gereği toptancı halinde satılan mallardan %1, toptancı hali dışında satılan mallardan %2 oranında hal rüsumunun tahsili gerektiği,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.