Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Madde 5Üretici örgütleri, komisyoncular, alıcı ve satıcılar

5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun

YürürlükteSon değişiklik: 28.03.2013

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5957 sayılı Kanun m.5, üretici örgütlerinin kabulünü ve faaliyet alanını, komisyoncuların görev, komisyon ücreti, bedel ödeme süresi, kesinti ve sorumluluk esaslarını, toptancı hallerinde alım satım ile künye yükümlülüğünü, ispat yükünü ve sözleşme asgari şartları ile üretici örgütü ve meslek mensubu yönetmeliğine yetkiyi düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Üreticilerce kurulan tüzel kişilikler, Bakanlıktan üretici örgütü belgesi almak kaydıyla üretici örgütü olarak kabul edilir.

(2)Üretici örgütleri, ortak veya üyeleri ile ortak veya üyeleri dışındaki üreticiler ile diğer üretici örgütlerine ait malların toptan veya perakende olarak alım ve satımını yapabilirler.

(3)Komisyoncular, alıcı ve satıcı arasında aracılık etmek, onların haklarını gözetmek, meslekî bilgi ve deneyimlerine dayanarak piyasanın durumu hakkında en doğru bilgileri aktarmak ve piyasanın oluşumuna katkı sağlamakla görevlidir.

(4)Komisyoncular aracılık faaliyetleri sırasında kendi kusurlarından kaynaklanan veya kötü niyete dayanan her türlü eylemlerinden sorumludur. Komisyoncuların sorumluluklarını düzenleyen diğer mevzuat hükümleri saklıdır.

(5)Komisyoncuların satış bedeli üzerinden alacakları komisyon oranı, yüzde sekizi aşmamak üzere taraflarca serbestçe tespit edilir. Bakanlık bu oranı yarıya kadar indirmeye yetkilidir. Fiilen aracılık hizmeti verilmedikçe komisyon ücreti alınamaz.

(6)Komisyoncular teslim aldıkları malları cinslerine, doğal özelliklerine, standartlarına, gıda güvenilirliğine ve kalitesine ilişkin şartlara göre özenle korumak ve gerekli bilgileri vermek, kanunî kesintileri satış bedelinden düştükten sonra mal bedelini satış tarihinden itibaren on beş iş günü içinde üreticiye veya üretici örgütüne ödemek zorundadır.(Ek cümle: 28/3/2013- 6455/68 md.) Vadeli satışlarda bu süre otuz iş günü olarak uygulanır.

(7)Teslim alınan malların satış bedeli ile satın alınan malların alış bedelinden kanuni kesintiler dışında başka bir kesinti yapılamaz.

(8)Malların toptan satışı; üreticiler, üretici örgütleri, komisyoncular ve tüccarlar tarafından yapılır.

(9)Hiçbir ayrım yapılmaksızın bütün gerçek veya tüzel kişiler, toptan satış miktarından az olmamak kaydıyla toptancı hallerinden mal satın alabilir.

(10)Ticari uygulamalar göz önünde bulundurularak ilgili yönetmelikle belirlenen durumlar dışında, sekizinci fıkrada sayılan kişiler toptancı halleri içinde kendi aralarında mal alamaz, satamaz veya devredemez.1

(11)Perakende satış yapan üreticiler hariç toptan veya perakende satış yapan diğer satıcılar; malları cinsine, doğal özelliklerine, kalite ve standartlarına göre sınıflandırmak, gıda güvenilirliğine, teknik ve hijyenik şartlara uygun olarak ürünün özelliğine göre satışa sunmak ve satışa sunulan malların izlenebilirliğine yönelik bilgileri içeren ve Bakanlık ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenecek teknik özelliklere sahip künyelerin kap veya ambalajlarının üzerinde bulundurulmasını sağlamak zorundadır.2

(12)Mal bedelinin tam ve zamanında üreticiye ve üretici örgütüne ödenmesine ilişkin ispat yükümlülüğü meslek mensuplarına aittir.

(13)Bakanlık, gerekli görülmesi hâlinde, tarafların haklarının korunması ve yükümlülüklerinin tespit edilmesi, sözleşmelerin tarafların aleyhine dengesizliğe yol açmayacak ve iyi niyet kurallarına uygun düşecek biçimde düzenlenmesinin sağlanması amacıyla, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında yaptığı alım satım işlemlerini düzenleyen sözleşmelerde bulunması gerekli asgarî şartları ve bilgileri belirlemeye yetkilidir.

(14)Üretici örgütlerinin asgarî ortak veya üye sayıları ile bunların niteliklerine, taşıması gereken asgarî şartlara, ilgilendirilecekleri toptancı hallerine, yapacakları satışlara, sorumluluklarına, üretici örgütü belgesinin verilmesine ve iptaline, meslek mensuplarında aranılacak niteliklere, aracılık faaliyetlerine, haklarına, uymakla yükümlü oldukları kurallara ve üretici örgütleri ile meslek mensuplarına dair diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar ilgili bakanlıkların uygun görüşleri ve meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

  1. 1.(10. fıkra)28/3/ 2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle, bu maddenin onuncu fıkrasında yer alan “Üreticiler ve üretici örgütleri hariç” ibaresi “Ticari uygulamalar göz önünde bulundurularak ilgili yönetmelikle belirlenen durumlar dışında,” şeklinde, on birinci fıkrasında yer alan “üreticiler ile” ibaresi “üreticiler hariç” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(11. fıkra)28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 76 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Tarım ve Köyişleri” ibaresi “Gıda, Tarım ve Hayvancılık” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(2)
  1. 28.03.20136. fıkra bir cümlesi 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla eklendi
  2. 28.03.201311. fıkra 28.03.2013 tarihinde 6455 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(1)
Bu maddede geçen tanımlar(7)
Bakanlık
Gümrük ve Ticaret Bakanlığını
Komisyoncu
Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarını
Künye
Malların üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici ve işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlık ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca uygun görülecek diğer hususları ihtiva eden barkodlu etiketi veya bu bilgileri içeren belgeyi
Meslek kuruluşları
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu ile Türkiye Ziraat Odaları Birliğini
Tüccar
Malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve hesabına çalışan meslek mensuplarını
Üretici
Malları üretenleri
Üretici örgütü
Üreticilerce kurulan ve Bakanlıktan üretici örgütü belgesi almış olan tüzel kişilikleri

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

31 karar arasından seçildi
  1. Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2026/401 · K. 2026/360 · T. 27.04.2026
    İlk dereceRet
    Davacı vekiline, 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10/1 ve 5.madde hükümleri uyarınca, davadan önce "İl Hakem Heyeti'ne başvuru yapıldığına dair belgeyi ve sonucunu sunmak üzere 2 hafta kesin süre verilmesine, kesin süre içinde sunulmadığı taktirde davanın usulden reddine karar verileceği hususu ... tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline ihtar edilmiştir.
  2. Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2021/439 · K. 2022/238 · T. 25.03.2022
    İlk derece
    Antalya Merkez İl Hakem Heyeti raportörlüğünün 02/08/2021 tarihli, ...sayılı kararında ''Hal Kayıt Sistemi üzerinden yapılan incelemede şikayet edilen firma ...Sebze Meyve Komisyonculuğu Ticaret Ltd. Şti. 'nin ise ...vergi numarası ile ''komisyoncu'' olarak kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.'' diyerek bu durumu doğruladığını, 5957 sayılı kanunun 5. Maddesi gereği komisyoncular, alıcı ve satıcı arasında aracılık etmek, meslekî bilgi ve deneyimlerine dayanarak piyasanın durumu hakkında bilgi aktarmak ve piyasanın oluşumuna katkı sağlamakla görevli olduklarını, davacı,
  3. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2016/311 · K. 2018/909 · T. 27.09.2018
    İlk dereceRet
    5957 sayılı kanunun 5/6 maddesi ile sebze ve meyve ticareti toptancı halleri hakkında yönetmeliğin 34/8 maddesi gereğince mal bedelinin satış tarihinden itibaren 15 iş günü içerisinde üretici ve üretici örgütüne ödenmesi zorunludur.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.