TTK Madde 14942. Lehtar atanmasına ilişkin yorum kuralı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, ölüm rizikosuna karşı yapılmış sigortalarda lehtar (lehdar) tayin edilmiş olduğunda hak sahipleri arasındaki paylaşım ile lehtar tayin edilmemiş olduğunda sigorta bedelinin kime ait sayılacağına ilişkin yorum kurallarını düzenler. Birinci fıkra, birden fazla kişinin payı belirtilmeksizin lehtar gösterilmesi halinde eşit paylaşımı ve bir hak sahibinin almadığı payın diğerlerine geçmesini; mirasın reddi ya da mirastan vazgeçmenin lehtarın hakkına etkisini kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Ölüm rizikosuna karşı yapılmış sigortalarda, birden fazla kişi payları belirtilmeksizin lehtar olarak atanmışsa, sigorta bedeli üzerinde hepsi eşit oranda hak sahibidir. Hak sahiplerinden biri tarafından alınmayan pay, diğerlerinin payına eklenir. Mirasın reddi veya mirastan vazgeçme lehtarın hakkı üzerinde etkili olmaz.
(2)Ölüm rizikosuna karşı yapılan sigortalarda lehtar belirtilmemişse, sözleşmenin sigorta ettirenin mirasçıları lehine, yaşama ihtimaline karşı yapılmış sigortalarda ise sigortalı lehine yapıldığı kabul olunur.
Madde gerekçesi
Tasarının bu maddesi ödenecek sigorta bedeli üzerindeki lehdarların payına ilişkin bir yorum kuralını içermektedir. Lehdar tayini, sağlararası bir muamele olup, üçüncü şahıs lehine sözleşmelerin bir uygulamasıdır. Sigortanın ölüm ihtimaline karşı yapılmış olması onu ölü me bağlı tasarruf haline getirmez. Bu nedenle, lehdann mirası ret etmiş olması veya mirastan fera gat etmiş olması hakkına tesir etmediği gibi, ölüm ihtimaline karşı yapılan sigortada, sözleşmede özel bir düzenleme yoksa lehdarların hepsi de sigorta bedeli üzerinde miras hisselerine bakılmaksı zın hepsi eşit oranda hak sahibidir. Ancak, lehdarlardan herhangi biri payını almak istemeze, onun payı diğerleri arasında eşit olarak paylaştırılır. Uygulamada bazen özellikle de ölüm ihtimaline karşı yapılan hayat sigortalarında, lehdann ta yin edilmediği görülmekte ve sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olması halinde sigorta tazminatı nın kime ödeneceği problemi yaşanmaktadır. Bu nedenle, maddenin ikinci fıkrası ile yine bir yorum kuralı getirilerek ölüm rizikosuna karşı yapılan sigortada lehdar tayin edilmemişse, sözleşmenin si gorta ettirenin mirasçıları lehine, yaşama ihtimaline karşı yapılan sigortada ise sigortalı lehine ya pılmış sayılacağı düzenlenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Lehtar
- Hak sahipleri arasında eşit pay
- Ölüm rizikosu
- Yaşama ihtimaline karşı sigorta
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.