Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu Madde 3Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

6701 sayılı Kanun'un 3. maddesi, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada eşitlik ilkesini, ayrımcılık yasağının kapsadığı temelleri ve bu yasağın ihlali hâlinde kamu kurum ve kuruluşları ile belirli özel hukuk tüzel kişilerinin yükümlülüklerini düzenler. Kişi bakımından madde, kamu kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve ayrımcılık yasağı bakımından sorumluluk altındaki gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri için yükümlülük koyar.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Herkes, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada eşittir.

(2)Bu Kanun kapsamında cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık yasaktır.

(3)Ayrımcılık yasağının ihlali hâlinde, konuya ilişkin görev ve yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ihlalin sona erdirilmesi, sonuçlarının giderilmesi, tekrarlanmasının önlenmesi, adli ve idari yoldan takibinin sağlanması amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

(4)Ayrımcılık yasağı bakımından sorumluluk altında olan gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri, yetki alanları içerisinde bulunan konular bakımından ayrımcılığın tespiti, ortadan kaldırılması ve eşitliğin sağlanması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Bu maddede geçen tanımlar(3)
Engelli
Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit şartlarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre şartlarından etkilenen bireyi
Kurul
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulunu
Kurum
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunu

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeye özel soru

Genel

Eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı, hem ulusal hem de uluslararası hukuk metinlerinde güvence altına alınmış temel normlardır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarında da belirtildiği üzere bu ilke, aynı veya benzer hukuki durumda bulunan kişilere, nesnel ve makul bir gerekçe olmaksızın farklı muamelede bulunulmamasını gerektirir. Bu ilkenin amacı, kişilerin benzer nitelik ve durumda olmaları hâlinde, keyfi farklılıklara maruz kalmamalarını sağlamaktır. Bu kapsamlı ilkenin niteliği ve uygulama alanı göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken isabetsiz bir çıkarım olur?

  1. A) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 14. maddesinde düzenlenen ayrımcılık yasağı, Sözleşme'de güvence altına alınan diğer hak ve özgürlüklerden yararlanma bağlamında anlam kazanan ve bu haklara bağlı (aksesuar) nitelikte bir güvencedir.
  2. B) Türk Medeni Kanunu'nun 8. maddesinde düzenlenen hak ehliyetindeki eşitlik, hukuk düzeninin sınırları içinde tüm insanların hak ve borçlara sahip olabilme potansiyelinin eşit olduğunu ifade eder ve bu durum, Anayasa'daki kanun önünde eşitlik ilkesinin özel hukuktaki bir yansımasıdır.
  3. C) Anayasa’nın 10. maddesi uyarınca, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri gibi belirli gruplar lehine alınan özel tedbirler, bu grupların içinde bulunduğu dezavantajlı durumu telafi etmeyi amaçladığından, eşitlik ilkesinin bir ihlali olarak değerlendirilemez.
  4. D) Bir bireyin, temel hak ve özgürlüklerden yararlanma ehliyeti, vatandaşı olduğu devletin uluslararası hukuktaki tanınma statüsü veya egemenlik yetkilerini tam olarak kullanıp kullanmadığı gibi siyasi koşullara bağlı olarak farklılaşabilir.
  5. E) 6701 sayılı Kanun’da ve Anayasa’da sayılan ayrımcılık temellerinin “ve benzeri sebeplerle” gibi ifadelerle bitirilmesi, hukuki düzenin dinamik yapısı içinde ortaya çıkabilecek yeni ayrımcılık türlerine karşı koruma sağlama amacına hizmet eder.

Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl