BM Deniz Hukuku Sözleşmesi Madde 298
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Madde 298 Bölüm 2'nin uygulanmasına İlişkin ihtiyari istisnalar 1. İşbu Sözleşmeyi imzalarken veya onaylarken veya buna katılırken yahut da ilerdeki herhangi bir zamanda bir devlet, 1. bölümden doğan mükellefiyetlere halel gelmeksizin, 2. bölümde öngörülen uyuşmazlıkların çözürm usullerinin birini veya bir çoğunu aşağıdaki uyuşmazlık çeşitlerinin biri veya birçoğu hakkmda kabul etmediğini yazılı olarak açıklayabilir:
a)i) Deniz bölgelerinin sınırlandırılmasına ilişkin 15., 74., ve 83. maddelerin yorumlanması veya uygulanması ile ilgili uyuşmazlıklar; veya körfezler veya tarihi haklar konusundaki uyuşmazlıklar; ancak, işbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesini takiben böyle bir uyuşmazlık ortaya çıkarsa ve taraflar makul bir süre içerisinde görüşmeler yoluyla anlaşmaya varamazlarsa, taraflardan birinin talebi üzerine açıklama yapan devlet, uyuşmazlığı V. Ek’in 2.bölümünde öngörülen usule göre uzlaştırmaya sunmayı, kabul edecektir; kıta veya ada toprakları üzerindeki egemenliğe veya diğer haklara ilişkin olup henüz çözümlenmemiş bir uyuşmazlığın da aynı zamanda incelenmesini gerekli kılan bir uyuşmazlık bu usule sunulmayacaktır
ii)Uzlaştırma komisyonu, gerekçeli olması gereken, raporunu sunduktan sonra; taraflar, bu raporu esas alarak bir anlaşma için görüşmelerde bulunacaklardır; görüşnıeler bir sonuca ulaşmazsa, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, karşılıklı rıza ile, sorunu XV. Kısmın 2. bölümünde öngörülen usullere tabi tutulacaklardır; iii) İşbu alt paragraf hükümleri, ne taraflar arasında bir düzenleme ile kesin çözüme bağlanmış deniz bölgelerinin sınırlandırılmasına ilişkin uyuşmazlıklara ve ne de tarafları bağlayan iki veya çok taraflı bir anlaşmaya göre çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklara uygulanacaktır.
b)Ticari hizmet dışında kullanılan devlet gemitcriuin ve uçaklarının askeni faaliyetleri de dahil olmak üzere, askeri faaliyetlere ilişkin uyuşmazlıklar ve 297. maddenin 2. veya 3. paragrafının bir divan veya mahkemenin yetkisi dışında bıraktığı egemen hakların veya yetkinin kullanılması sırasında gerçekleştirilen cebri icra fiillerine ilişkin uyuşmazlıklar:
c)Haklarında, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Güvenlik Konseyinin, Birleşmiş Milletler Andlaşmasının kendisine verdiği görevleri yerine getirdiği uyuşmazlıklar; meğer ki, Güvenlik Konseyi sorunu gündeminden çıkartmaya karar vermiş olsun veya tarafları, uyuşmazlıklarını işbu Sözleşmede öngörülen usullere göre çözümlemeye davet etmiş olsun. 2. 1. paragraf uyarınca bir açıklamada bulunmuş olan bir Taraf Devlet, bunu her zaman geri alabilir; veya bu açıklama ile hariç bırakılmış bir uyuşmazlığı işbu Sözleşmede öngörülen herhangi bir çözüm usulüne tabi kılmayı kabul edebilir. 3. 1. paragraf uyarınca bir açıklamada bulunmuş olan bir Taraf Devlet, hariç bırakılan uyuşmazlıklar kategorisine giren bir uyuşmazlığı, işbu Sözleşmede öngörülen usullerinden herhangi birine, uyuşmazlık halinde bulunduğu Taraf Devletin rızası olmaksızın, tabi kılmayacaktır. 4. Bir Taraf Devlet, 1. paragrafın a) fıkrası uyarınca bir açıklamada bulunduğu takdirde, diğer herhangi bir Taraf Devlet açıklama sahibi devletle arasında mevcut olan ve hariç bırakılan uyuşmazlıklar kategorisine giren herhangi bir uyuşmazlığı, bu açıklamada belirtilen usule tabi kılabiIir, 5. Yeni bir açıklama veya bir açıklamanın geri alınması bildirimi, taraflar aksini kararlaştırmadıkça işbu maddeye göre olayı ele almış olan bir divan veya mahkeme önünde devam etmekte olan usulü etkilemeyecektir. 6. İşbu maddede öngörülen açıklamalar veya bunların geri alınmasına ilişkin beyanlar, bir örneğini Tarar Devletlere gönderecek olan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.
Atıflar(3)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddeye özel soru
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (BMDHS) taraf olan A ve B devletleri arasında, Sözleşme’nin kıta sahanlığının sınırlandırılmasına ilişkin bir hükmünün yorumlanması ve uygulanması konusunda ciddi bir uyuşmazlık ortaya çıkmıştır. Taraflar, uyuşmazlığın çözümüne yönelik kendi aralarında daha önceden özel bir anlaşma akdetmemişlerdir. Bu durumda, BMDHS’nin uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin XV. Kısmı ve bu kısmın temel aldığı Birleşmiş Milletler Antlaşması hükümleri göz önüne alındığında, tarafların uyuşmazlığın çözüm sürecindeki öncelikli yükümlülüğü ve bu yükümlülüğün altında yatan temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Uyuşmazlığı, herhangi bir ön müzakereye gerek duymaksızın, doğrudan Sözleşme’de öngörülen zorunlu yargı veya tahkim usullerinden birine götürerek nihai bir karara bağlatmak.
- B) Uyuşmazlıkların, uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürmemek amacıyla, öncelikle BM Antlaşması’nın 33. maddesinde belirtilen müzakere, soruşturma, arabuluculuk gibi barışçıl yollarla çözümlenmesi için çaba göstermek.
- C) Taraflar, kendi aralarında uyuşmazlığın çözümüne dair yeni bir anlaşma yapmadıkları sürece, Sözleşme’den doğan herhangi bir çözüm arama yükümlülüğü altında bulunmaksızın mevcut durumu devam ettirmek.
- D) Uyuşmazlığın çözümünde izlenecek yöntemi belirlemesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvurmak ve Konsey’in tavsiyesi olmaksızın herhangi bir adım atmamak.
- E) Yalnızca diplomatik kanallar aracılığıyla periyodik olarak görüş teatisinde bulunma yükümlülüğü altında olmakla birlikte, bir çözüme ulaşma yönünde bağlayıcı bir mükellefiyetlerinin bulunmadığını kabul etmek.