BM Deniz Hukuku Sözleşmesi
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
- Türü
- Uluslararası antlaşma · Temel kanun
- Madde sayısı
- 318 yürürlükte
- Yürürlük durumu
- Yürürlükte
Bölüm 7/8tüm bölümler
- m.1–54 · KARASULARI VE BİTİŞİK BÖLGE · ULUSLARARASI SEYRÜSEFERE AÇIK BOĞAZLAR · TAKIMADA DEVLETLERİ
- m.55–85 · MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE · KIT' A SAHANLIĞI
- m.86–132 · AÇIK DENİZ · ADALARIN REJİMİ · KAPALI VEYA YARI KAPALI DENİZLER …
- m.133–191 · BÖLGE
- m.192–237 · DENİZ ÇEVRESİNİN KORUNMASI VE MUHAFAZASI
- m.238–278 · DENİZE İLİŞKİN BİLİMSEL ARAŞTIRMA · DENİZ TEKNOLOJİSİNİN GELİŞMESİ VE TRANSFERİ
- m.279–304 · UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ · GENEL HÜKÜMLER
- m.305–319 · SON HÜKÜMLER
UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ · GENEL HÜKÜMLER
Madde 279KISIM XV — UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ — BÖLÜM 1 — GENEL HÜKÜMLER
Madde 279 Uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümlenmesi yükümlülüğü Taraf Devletler, işbu Sözleşmenin yorumu veya uygulanması konusunda aralarında çıkan bütün uyuşmazlıkları, Birleşmiş Milletler Andlaşmasının 2. maddesinin 3. paragrafına uygun olarak barışçı yollarla çözümleyeceklerve bu amaçla Andlaşmanın 33. maddesinin 1. paragrafında belirtilen yollarla bir çözüm arayacaklardır.
Madde 280
Madde 280 Uyuşmazlıkların, tarafların seçeceği her türlü barışçı yolla çözümü İşbu Kısmın hiç bir hükmü, Taraf Devletlerin, işbu Sözleşmenin yorumu veya uygulanması konusunda aralarında çıkan bir uyuşmazlığı her hangi bir zamanda kendi seçecekleri barışçı yollarla çözümlemeyi kabul etme haklarına halel getirmez.
Madde 281
Madde 281 Tarafların çözüme ulaşamamaları halinde izlenecek usul İşbu Sözleşmenin yorumlamasına veya uygulanmasına ilişkin bir uyuşmazlığa taraf olan Taraf Devletler, bu uyuşmazlığa kendi seçecekleri barışçı bir yolla çözüm arama hususunda anlaştıkları takdirde, işbu Kısımda öngörülen usuller ancak bu yolla bir çözüme ulaşılmadığı ve taraflar arasındaki anlaşma başka bir usule başvurulması ihtimalini yasaklamadığı takdirde uygulanır. Eğer taraflar bir süre konusunda anlaşmışlarsa, 1. paragraf ancak bu sürenin bitimini takiben uygulanır.
Madde 282
Madde 282 Genel, bölgesel ve ikili anlaşmalardan doğan yükümlülükler İşbu Sözleşmenin yorumlaıımasına veya uygulanmasına ilişkin bir uyuşmazlığa taraf olan Taraf Devletler, genel, bölgesel veya iki taraflı bir anlaşrna çerçevesinde veya diğer herhangi bir şekilde böyle bir uyuşmazlığın taraflardan birinin talebi üzerine bağlayıcı bir kararla sonuçlanacak bir usule tabi tutulması konusunda anlaşmışlarsa; bu usul, uyuşmazlığa taraf olanlar başka türlü kararlaştırılmadıkça, işbu Kısımda öngörülenlerin yerine uygulanacaktır.
Madde 283
Madde 283 Görüş teatisinde bulunma yükümlülüğü 1. Taraf devletler arasında, işbu Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanmasına ilişkin bir uyuşmazlık çıktığı takdirde, uyuşmazlığa taraf olanlar vakit geçirmeden, uyuşmazlığın görüşmelerle veya diğer barışçı yollarla çözümüne ilişkin görüş teatisine başvuracaklardır. 2. Taraflar, aynı şekilde, bir uyuşmazlık çözümlenmeden, bunun çözüm usulüne son verildiği her durumda veya çözüme ulaşılıp da şartların bunun yürürlüğe konulması için görüşmeleri gerektirdiği her durumda, vakşt geçirmeden görüş teatisine başvuracaklardır.
Madde 284
Madde 284 Uzlaştırma 1. İşbu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin bir uyuşmazlığa taraf olan her Taraf Devlet diğer taraf veya tarafları uyuşmazlığı V. Ek'in 1. bölümünde öngörülen usule göre uzlaştırmaya veya diğer bir uzlaştırma usulüne tabi tutmaya davet edebilir. 2. Davet kabul edildiği ve taraflar uygulanacak uzlaştırma usulü üzerinde uyuştukları takdirde, herhangi bir taraf uyuşmazlığı bu usule göre uzlaştırmaya tabi tutabilir. 3. Davet kabul edilmediği veya taraflar uzlaştırma usulünde uyuşamadıkları takdirde, uzlaştırmaya son verilmiş sayılacaktır. 4. Bir uyuşmazlık uzlaştırmaya tabi tutulduğunda, taraflar başka türlü anlaşmadıkça, uzlaştırma ancak, kabul edilen uzlaştırma usulüne uygun olarak sona erebilir.
Madde 285
Madde 285 İşbu Bölümün XI. Kısım uyarınca sunulan uyuşmazlıklara uygulanması İşbu bölüm, XI. Kısmın 5. bölümüne göre, işbu Kısımda öngörülen usullere uygun olarak çözümlenmesi gereken her uyuşmazlığa uygulanır. Bir Taraf Devletten başka bir birim, bu çeşit bir uyuşmazlığa taraf ise, işbu bölüm gerekli değişikliklerle uygulanır.
Madde 286BÖLÜM 2 — BAĞLAYICI KARARLA SONUÇLANAN ZORUNLU USULLER
Madde 286 Bu Bölümün uygulanma alanı 3. bölüm saklı kalmak şartıyle, işbu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin olan ve 1. Bölümün uygulanması ile çözümlenemeyen her uyuşmazlık; uyuşmazlığa taraf olanlardan birinin talebi üzerine işbu bölüm gereğince yetkili olan bir divan veya mahkemeye sunulacaktır.
Madde 287
Madde 287 Usulün seçimi 1. Bir devlet işbu Sözleşmeyi imzalarken veya onaylarken veya buna katılırken, veya daha sonraki herhangi bir zamanda, işbu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıkların çözümü için aşağındaki yollardan bir veya birkaçını, yazılı bildiride bulunarak seçmekte serbest olacaktır:
a)VI. Ek'e uygun olarak oluşturulan Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi;
b)Uluslararası Adalet Divanı;
c)VII. Ek'e uygun olarak oluşturulan: bir hakem mahkemesi;
d)VIII. Ek'e uygun olarak ve orada belirtilen bir veya birçok çeşit uyuşmazlık için oluşturulan, bir özel hakem mahkemesi. 2. 1. paragraf gereğince yapılan bir bildir} XI. Kısmın 5. Bölümünde öngörülen ölçü ve şartlar dahilinde, bir Taraf Devletin, Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi'nin Deniz Yatağına İlişkin Uyuşmazlıklar Dairesi'nin yetkisini kabul etme yükümlülüğünü etkilemez ve bundan etkilenmez. 3. Yürürlükte olan bir bildiri kapsamına girmeyen bir uyuşmazlığa taraf olan bir Taraf Devlet, VII. Ek'de öngörülen hakemlik usulünü kabul etmiş sayılacaktır. 4. Uyuşmazlık halindeki taraflar eğer uyuşmazlığın çözümü için aynı usulü kabul etmişlerse, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, uyuşmazlık, ancak bu usule tabi tutulabilir. 5, Uyuşmazlık halindeki taraflar eğer uyuşmazlığın çözümü için; aynı usulü kabul etmemişlerse, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, uyuşmazlık ancak VII. Ek'de öngörülen hakemlik usulüne tabi tutulabilir. 6. 1. paragrafa uygun olarak yapılmış olan bir bildiri, bir iptal ihbarının Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine tevdi edilmesinden sonra üç ay yürürlükte kalacaktır. 7. Yeni bir bildiri, bir iptal ihbarı veya bir bildirinin süresinin sona ermesi, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, işbu madde gereğince yetkili olan bir divan veya mahkeme önünde devam etmekte olan usulü herhangi birşekilde etkilemez. 8. İşbu maddede öngörülen bildiriler ve ihbarlar, birer öreğini taraf devletlere iletecek olan Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.
Madde 288
Madde 288 Yetki 1. 287. maddede öngörülen bir divan veya mahkeme işbu Kısma uygun olarak kendisine sunulan ve işbu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin her uyuşmazlığa bakmaya yetkili olacaktır. 2. 287. maddede öngörülen bir divan veya mahkeme işbu Sözleşmenin amaçları ile ilgili bir uluslararası anlaşmanın yorumlanmasına veya uygulanmasırıa ilişkin olan ve bu anlaşmaya göre kendisine sunulan her uyuşmazlığa bakmaya aynı şekilde yetkili olacaktır, 3. VI. Ek'e uygun olarak oluşturulan Deniz Yatağına İlişkin Uyuşmazlıklar Dairesi ve XI. Kısmın 5. Bölümünde öngörülen herhangi diğer bir daire veya mahkeme, VI. Ek uyarınca kendisine sunulan her konuya bakmaya yetkili olacaktır. 4. Bir divanın veya bir mahkemenin yetkili olup olmadığı hususundaki bir uyuşmazlık, bu divanın veya mahkemenin karan ile çözümlenecektir.
Madde 289
Madde 289 Uzmanlar Bilimsel veya teknik konulara ilişkin herhangi bir uyuşmazlıkta, işbu Bölüm uyarınca yetkisini kullanan bir divan veya mahkeme, bir tarafın talebi üzerine veya resen ve taraflarla danıştıktan sonra, tercihan VIII. Ek'in 2. maddesi uyarınca düzenlenmiş ilgili listeden, oy hakkı olmaksızın divan veya mahkemede yer alacak en az iki bilimsel veya teknik uzman seçebilir.
Madde 290
Madde 290 İhtiyati tedbirler 1. Bir uyuşmazlığın gereken şekilde kendisine sunulduğu bir divan veya mahkeme, önce işbu Kısım veya XI. Kısmın 5, bölümü uyarınca yetkili olduğunu kararlaştırırsa; bu divan veya mahkeme, uyuşmazlık halindeki tarafların haklarını mütekabilen korumak veya kesin karar verilinceye kadar deniz çevresinin ağır zararlara maruz kalmasını önlemek amacıyla, şartlara göre uygun gördüğü ihtiyati tedbirleri tespit edebilir. 2. Alınmasını haklı kılan sebepler değiştiğinde veya ortadan kalktığında ihtiyati tedbirler değiştirilebilir veya iptal edilebilir. 3. İhtiyati tedbirler işbu madde gereğince, ancak, uyuşmazlık halindeki taraflardan birinin talebi üzerine ve taraflara kendilerini dinlettirme imkanı verildikten sonra tespit edilebilir veya tâlik edilebilir. 4. Divan veya mahkeme, ·her çeşit ihtiyati tedbiri veya bunu değiştiren veya iptal eden her kararı derhal uyuşmazlık halindeki taraflara ve uygun olduğuna karar verdiği takdirde, diğer taraf devletlere bildirecektir. 5. İşbu bölüm gereğince bir uyuşmazlığı ele alacak bir hakem mahkemesinin teşkili beklenirken, taraflarca ortak anlaşma ile tespit edilen herhangi bir divan veya mahkeme veya anlaşmanın yokluğu halinde ihtiyati tedbir talebi tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Deniz Hukuku Uluslararası Mahkemesi veya Bölge'de yürütülen faaliyetler sözkonusu olduğunda Deniz Yatağına İlişkin Uyuşmazlıklar Dairesi, önce kurulacak olan mahkemenin yetkili olacağını düşünür ve durumun adiliğinin gerekli kıldığı yönünde değerlendirme yaparsa, işbu madde uyarınca ihtiyati tedbirleri tespit edebilir, değiştirebilir veya iptal edebilir. Bir kere oluşturulduktan sonra uyuşmazlığı ele alan mahkeme, 1. ila 4. paragraflara uygun hareket ederek tedbirleri değiştirebilir, iptal edebilir veya teyid edebilir. 6. Uyuşmazlığa taraf olanlar işbu madde uyarınca tespit edilen ihtiyati tedbirlere vakit geçirmeksizin uyacaklardır.
Madde 291
Madde 291 Uyuşmazlıkların çözümü usullerine katılma 1. Uyuşmazlıkların çözümü konusunda işbu Kısımda öngörülen bütün usulflr Taraf Devletlere açık olacaktır. 2. Taraf devletler dışındaki birimlere, uyuşmazlıkların çözümü konusunda işbu kısımda; öngörülen usuller; ancak, işbu Sözleşmede açıkca öngörüldüğü ölçüde açık olacaktır.
Madde 292
Madde 292 Geminin durdurulmasına acilen son verilmesi ve mürettebatının acilen serbest bırakılması 1. Taraf devletlerden birinin yelkili makamları, diğer bir Taraf devletin bayrağını taşıyan bir gemiyi durdurduğunda ve gemiyi durduran devletin, işbu Sözleşmenin makul bir teminatın veya diğer mali bir garantinin yatırılması halinde geminin durdurulmasına acilen son verilmesini veya mürettebatının tulukluluk halinin sona ermesini öngören hükümlerine riayet etmediği iddia edildiği takdirde, durdurmaya veya tutukluluk haline son verilmesi sorunu, taraflarca ortak anlaşma ile tespit edilen bir divana veya mahkemeye götürülebilir; geminin durdurulması veya mürettebatın tutuklanması tarihini takip eden 10 gün içerisinde anlaşma olmazsa; bu sorun, taraflar başka türlü karar vermedikçe, durdurmaya veya tutuklamaya başvuran devlet tarafından, 287. maddeye göre kabul edilen bir divana veya mahkemeye veya Deniz Hukuku Uluslararası. Mahkemesine götürebilir. 2. Geminin durdurulması kararınm kaldırılmasına veya tutukluluk halinin sona erdirilmesine ilişkin talep, ancak bayrak devleti veya onun namına yapılabilir. 3. Divan veya mahkeme derhal bu talebi inceleyecek ve daha sonra geminin sahibi ve mürettebatı hakkında yetkili ulusal merciler önünde bir dava açılması hususuna halel gelmeksizin, yalnızca durdurulma kararının iptali veya tutuklamanın kaldırılması sorununu ele alacaktır. Durdurmaya veya tutuklamaya başvuran devletin yetkili makamlan, her zaman, geminin durdurulmasını kaldırma veya mürettebatı serbest bırakma konusunda yetkilidir. 4. Divan veya mahkeme tarafından tespit edilen teminat veya diğer mali garanti yatırılır yatırılmaz gemiyi durduran devletin yetkili makamları, divanın veya mahkemenin durdurmanın veya tutuklamanın kaldırılmasma ilişkin kararına derhal uyacaklardır.
Madde 293
Madde 293 Uygulanacak hukuk 1. · İşbu bölüm uyannca yetkiye sahip bulunan bir divan veya mahkeme, işbu Sözleşmenin hükümlerini ve Sözleşmeye aykırı olmayan diğer uluslararası hukuk kurallarını uygulayacaktır. 2. 1. paragraf hükmü, taraflar mutabık iseler, işbu bölüm uyarınca yetkiye sahip bulunan divan veya mahkemenin hakkaniyet ve nisfetle karar verme yetkisine halel getirmez.
Madde 294
Madde 294 Duruşma hazırlığı 1. 287. maddede öngörülen divan veya mahkeme 297. maddede öngörülen bir uyuşmazlık kendisine sunulduğunda, talebin hukuki yolların kötüye ıkullanılmasım teşkil edip etmediği hususunda veya önce talebin dayanaktan yoksun olup olmadığı konusunda, taraflardan birinin talebi üzerine karar verecektir; veya bu konularda kendisi de resen karar verebilir. Eğer divan veya mahkeme talebin hukuki yolların kötüye kullanılmasını oluşturduğuna veya önce dayanaktan yoksun bulunduğuna karar verirse talebi incelemekten vazgeçecektir. 2. Talebi aldığında, divan veya mahkeme bunu derhal diğer taraf veya taraflara bildirecek ve 1. paragrafta öngörülen hususlarda karar vermesini kendisinden talep etmelerini sağlayacak makul bir süre tespiıt edecektir. 3. İşbu madde; bir uyuşmazlığa taraf olan bir tarafın uygulanabilir usül kurallarına uygun olarak ilk itirazlarda bulunma hakkına herhangi bir şekilde halel getirmez.
Madde 295
Madde 295 İç müracaat yollarının tüketilmesi İşbu Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin olarak Taraf Devletler arasında çıkarı bir uyuşmazlık, ancak uluslararası hukukun öngördüğü şekilde iç müracaat yollarının tüketilmesini takiben işbu bölümde öngörülen usullere tabi kılınabilir.
Madde 296
Madde 296 Kararların kesin ve uygulanmalarının zorunlu olma niteliği 1, İşbu bölüme göre yetkili olan bir divan veya mahkeme tarafından verilen kararlar kesin olacaktır; ve uyuşmazlığa taraf olanların hepsi buna uyacaklardır, 2. Bu kararlar sadece taraflar için ve bu özel olay hakkında zorunlu olacaktır.
Madde 297BÖLÜM 3 — BÖLÜM 2'NİN UYGULANMASININ SINIRLANDIRILMASI VE İSTİSNALARI
Madde 297 Bölüm 2'nin uygulanmasına sınırlamalar 1. Bir sahildar devletin işbu Sözleşmede Öngörüldüğü şekilde egemen haklarını veya yetkisini kullanması konusunda Sözleşmenin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar, 2. bölümde öngörülen: çözüm usullerine aşağıdaki hallerde tabi olacaktır: Sahildar devletin işbu Sözleşmeye, seyrüsefer veya uçuş serbestliği ve hakkı veya denizaltı kabloları ve petrol boruları döşeme serbestliği ve hakkı yönlerinden ve keza, denizin 58. maddede öngörülen diğer uluslararası yasal amaçlarla kullanılması yönünden aykırı davrandığı iddia edildiğinde; Bu serbestilerin ve hakların uygulanmasında veya bu kullanmalarda, bir devletin işbu Sözleşmeye veya sahildar devletin işbu Sözleşme hükümlerine veya bunlara aykırı olmayan diğer uluslararası hukuk kurallarına uygun olarak kabul ettiği kanun ve kurallara aykırı, davrandığı iddia edildiğinde; Sahildar devletin işbu Sözleşme ile veya yetkili uluslararası bir kuruluş veya işbu Sözleşme uyarınca hareket eden bir diplomatik konferans aracılığı ile tespit edilmiş ve deniz çevresini korumayı ve muhafaza etmeyi amaçlayan belirli uluslararası kurallara veya ilkelere aykırı davrandığı iddia edildiğinde. 2. a) İşbu Sözleşmenin denize ilişkin bilimsel anıştırmalarla ilgili hükümlerinin yorumlanmasına ve uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar 2. bölüme göre çözümlenecektir; ancak, sahildar devlet, aşağıdaki konulardan doğan uyuşmazlıkların böyle bir çözüme tabi tutulmasını kabul etmek zorunda olmayacaktır:
i)Bu devletin, 246. maddeye uygun olarak, takdire bağlı bir hakkını veya yetkisini kullanmasından doğan bir uyuşmazlık;
ii)Bu devletin 253. maddeye uygun olarak bir araştırma projesinin askıya alınmasını veya durdurulmasını emretmesi kararına ilişkin bir uyuşmazlık.
b)Sahildar devletin 246. ve 253. maddelerin kendisine tanıdığı hakları, işbu Sözleşmeye uygun olarak kullanmadığı bir özel projede, arayıcı devletin bir iddiasından doğan uyuşmazlıklar, taraflardan birinin talebi üzerine, V. Ek'in 2. bölümünde öngörülen uzlaştırma usulüne tabi olacaktır; şu şartla ki, uzlaştırma komisyonu sahildar devletin 246. maddenin 6. Paragrafında öngörüldüğü şekilde özel bölgeler tespit etme konusundaki takdir yetkisini ve aynı maddenin 5. paragrafına göre rızasını vermeme konusundaki takdiri yetkisini kullanmasını gündeme getirmesin. 3. a) İşbu Sözleşmenin balık avcılığıyla ilgili hükümlerinin yorumlanmasına veya uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar, 2. bölüme göre çözümlenecektir; ancak, sahildar devlet, kendisinin kabul edilebilir av hacmini ve kendi av yeteneklerini tespit, bakiye miktarı diğer devletler arasında bölüştürme ve muhafaza etme ve yönetme konusundaki kanun ve kurallarında yer alan usul ve şartlan tespit etme konularındaki takdiri yetkisi de dahil olmak üzere, kendi münhasır ekonomik bölgesindeki canlı kaynaklar üzerindeki egemen haklarına veya bu hakların kulanılmasına ilişkin bir uyuşmazlığın böyle bir çözüme tabi tutulmasını kabul etmek zorunda olmayacaktır.
b)1. bölüme başvurulması, bir çözüme uluşmaya imkan vermezse; aşağıdaki iddialardan birinin söz konusu olduğu durumda, uyuşmazlığa taraf olanlardan herhangi birinin talebi üzerine, uyuşmazlık V. Ek'in 2. Bölümünde öngörülen uzlaştırma usulüne tabi kılınacaktır:
i)Sahildar bir devlet, münhasır ekonomik bölgedeki canlı kaynakların idamesinin ciddi bir şekilde tehlikeye düşmemesini uygun muhafaza ve yönetim tedbirleri ile sağlama yükümlülüğünü açıkca ihlal etmiştir,
ii)Sahildar bir devlet, diğer bir devletin ·talebi üzerine, kabul edilebilir av hacmini ve işletilmesi bu devleti ilgilendiren stoklar konusunda, canlı kaynaklan işletme yeteneklerini tespit etmeyi keyfi olarak reddetmiştir; iii) Sahildar bir devlet, mevcut olduğunu açıkladığı bakiyenin tamamını veya bir kısmım, 62., 69. ve 70. maddelerin öngördüğü şekilde ve bizzat kendisinin işbu Sözleşmeye uygun olarak tespit ettiği usul ve şartlara göre, herhangi bir devlete hasretmeyi keyfi olarak reddetmiştir.
c)Hiç bir halde, uzlaştırma komisyonu kendi takdiri yetkisini sahildar devletinkine ikame etmeyecektir.
d)Uzlaştırma komisyonunun raporu ilgili uluslararası kuruluşlara iletilecektir,
e)69. ve 70. maddelerde öngörülen anlaşmaları müzakere ederlerken, aksini kararlaştırmadıkça, taraflar anlaşmaya bunun yorumlanmasr veya uygulanması konusunda görüş ayrılıklarını asgariye indirmek için alacakları tedbirleri ve buna rağmen görüş ayrılığı ortaya çıkarsa bu konuda izlenecek usulü öngören bir madde koyacaklardır.
Madde 298
Madde 298 Bölüm 2'nin uygulanmasına İlişkin ihtiyari istisnalar 1. İşbu Sözleşmeyi imzalarken veya onaylarken veya buna katılırken yahut da ilerdeki herhangi bir zamanda bir devlet, 1. bölümden doğan mükellefiyetlere halel gelmeksizin, 2. bölümde öngörülen uyuşmazlıkların çözürm usullerinin birini veya bir çoğunu aşağıdaki uyuşmazlık çeşitlerinin biri veya birçoğu hakkmda kabul etmediğini yazılı olarak açıklayabilir:
a)i) Deniz bölgelerinin sınırlandırılmasına ilişkin 15., 74., ve 83. maddelerin yorumlanması veya uygulanması ile ilgili uyuşmazlıklar; veya körfezler veya tarihi haklar konusundaki uyuşmazlıklar; ancak, işbu Sözleşmenin yürürlüğe girmesini takiben böyle bir uyuşmazlık ortaya çıkarsa ve taraflar makul bir süre içerisinde görüşmeler yoluyla anlaşmaya varamazlarsa, taraflardan birinin talebi üzerine açıklama yapan devlet, uyuşmazlığı V. Ek’in 2.bölümünde öngörülen usule göre uzlaştırmaya sunmayı, kabul edecektir; kıta veya ada toprakları üzerindeki egemenliğe veya diğer haklara ilişkin olup henüz çözümlenmemiş bir uyuşmazlığın da aynı zamanda incelenmesini gerekli kılan bir uyuşmazlık bu usule sunulmayacaktır
ii)Uzlaştırma komisyonu, gerekçeli olması gereken, raporunu sunduktan sonra; taraflar, bu raporu esas alarak bir anlaşma için görüşmelerde bulunacaklardır; görüşnıeler bir sonuca ulaşmazsa, taraflar aksini kararlaştırmadıkça, karşılıklı rıza ile, sorunu XV. Kısmın 2. bölümünde öngörülen usullere tabi tutulacaklardır; iii) İşbu alt paragraf hükümleri, ne taraflar arasında bir düzenleme ile kesin çözüme bağlanmış deniz bölgelerinin sınırlandırılmasına ilişkin uyuşmazlıklara ve ne de tarafları bağlayan iki veya çok taraflı bir anlaşmaya göre çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklara uygulanacaktır.
b)Ticari hizmet dışında kullanılan devlet gemitcriuin ve uçaklarının askeni faaliyetleri de dahil olmak üzere, askeri faaliyetlere ilişkin uyuşmazlıklar ve 297. maddenin 2. veya 3. paragrafının bir divan veya mahkemenin yetkisi dışında bıraktığı egemen hakların veya yetkinin kullanılması sırasında gerçekleştirilen cebri icra fiillerine ilişkin uyuşmazlıklar:
c)Haklarında, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Güvenlik Konseyinin, Birleşmiş Milletler Andlaşmasının kendisine verdiği görevleri yerine getirdiği uyuşmazlıklar; meğer ki, Güvenlik Konseyi sorunu gündeminden çıkartmaya karar vermiş olsun veya tarafları, uyuşmazlıklarını işbu Sözleşmede öngörülen usullere göre çözümlemeye davet etmiş olsun. 2. 1. paragraf uyarınca bir açıklamada bulunmuş olan bir Taraf Devlet, bunu her zaman geri alabilir; veya bu açıklama ile hariç bırakılmış bir uyuşmazlığı işbu Sözleşmede öngörülen herhangi bir çözüm usulüne tabi kılmayı kabul edebilir. 3. 1. paragraf uyarınca bir açıklamada bulunmuş olan bir Taraf Devlet, hariç bırakılan uyuşmazlıklar kategorisine giren bir uyuşmazlığı, işbu Sözleşmede öngörülen usullerinden herhangi birine, uyuşmazlık halinde bulunduğu Taraf Devletin rızası olmaksızın, tabi kılmayacaktır. 4. Bir Taraf Devlet, 1. paragrafın a) fıkrası uyarınca bir açıklamada bulunduğu takdirde, diğer herhangi bir Taraf Devlet açıklama sahibi devletle arasında mevcut olan ve hariç bırakılan uyuşmazlıklar kategorisine giren herhangi bir uyuşmazlığı, bu açıklamada belirtilen usule tabi kılabiIir, 5. Yeni bir açıklama veya bir açıklamanın geri alınması bildirimi, taraflar aksini kararlaştırmadıkça işbu maddeye göre olayı ele almış olan bir divan veya mahkeme önünde devam etmekte olan usulü etkilemeyecektir. 6. İşbu maddede öngörülen açıklamalar veya bunların geri alınmasına ilişkin beyanlar, bir örneğini Tarar Devletlere gönderecek olan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.
Madde 299
Madde 299 Tarafların usul üzerinde .uyuşma hakkı 1. 297. madde uyarınca ve 298. maddeye uygun olarak yapılan bir açıklama uyarınca işbu Kısmın 2. bölümünde öngörülen uyuşmazlıkların çözüm usulerinden hariç tutulan herhangi bir uyuşmazhk; bu usullere ancak, uyuşmazlığa taraf olanların anlaşması ile tabi kılınabilir. 2. İşbu bölümiin hiçbir hükmü bir uyuşmazlıkda taraf olanlarm bu uyuşmazlığı başka bir usul ile veya dostane bir şekilde çözümlemeyi kabul etme haklarına halel getirmez.
Madde 300KISIM XVI — GENEL HÜKÜMLER
Madde 300 İyi niyet ve hakkın kötüye kullanılması Taraf Devletler işbu Sözleşme hükümleri uyarınca üstlendikleri yükümlülükleri iyi niyetle yerine getirmeli ve işbu Sözleşmede tanınan hakları, yetkileri ve serbestileri hakkın kötüye kulllanılmasını oluşturmayacak biçimde kullanmalıdırlar.
Madde 301
Madde 301 Denizlerin barışçı amaçlarla kullanımı İşbu Sözleşme uyarınca haklarını kullanırlarken ve yükümlülüklerini yerine getirirlerken, Taraf Devletler, herhangi bir devletin toprak bütünlüğüne veya siyasi bağımsızlığına karşı veya Birleşmiş Milletler Andlaşmasında belirtilen uluslararası hukuk ilkeleri ile bağdaşmayacak diğer herhangi bir şekilde, tehdide veya kuvvet kullanılmasına başvurmaktan kaçınacaklardır.
Madde 302
Madde 302 Bilgilerin açıklanması Herhangi bir Taraf Devletin işbu Sözleşmede öngörülen uyuşmazlıkların çözüm usullerine başvurma hakkı saklı kalmak üzere, işbu Sözleşmenin hiçbir hükmü, Sözleşme dolayısıyle kendisine düşen mükellefiyetlerin yerine getirilmesinde Taraf Devleti, yayımı güvenlik açısından temel çıkarlarına aykırı olacak bilgileri vermeye mecbur kılacak şekilde yorumlanmayacaktır.
Madde 303
Madde 303 Denizde ortaya çıkan arkeolojik ve tarihi eşyalar 1. Devletlerin denizde ortaya çıkarılan arkeolojik veya tarihi nitelikteki eşyaları koruma yükümlülüğü vardır ve bu amaçla işbirliğinde bulunacaklardır. 2. Bu eşyaların ticaretini kontrol etmek için, sahildar devlet, 33. maddeyi uygulayarak, bunların, o maddede öngörüIen bölgedeki deniz dibinden, kendi izni olmaksızın çıkarılmasını ülkesi üzerinde veya karasularında, kendisinin aynı maddede öngörülen kanunlarına ve kurallarına aykırı bir davranış olarak kabul edebilir. 3. İşbu madde, ne kimlikleri tesbit edilebilecek maliklerin haklarına, denizde batmış eşyaların çıkarılmasına ilişkin hukuka ve deniz hukukunun diğer kurallarına ve ne de kültürel mubadele konusundaki kanun ve uygulamalara halel getirir. 4. İşbu madde, arkeolojik veya tarihi eşyaların korunmasına ilişkin diğer uluslararası anlaşmalara ve uluslararası hukuk kurallarına halel getirmez.
Madde 304
Madde 304 Zarar verilmesi halinde sorumluluk İşbu Sözleşmenin, zarar halinde sorumluluğa ilişkin hükümleri uluslararası hukukda mevcut olan kuralların uygulanmasına ve uluslararası hukuk uyarınca sorumluluğa ilişkin yeni kuralların tesbitine halel getirmez.
Bölüm 7/8tüm bölümler
- m.1–54 · KARASULARI VE BİTİŞİK BÖLGE · ULUSLARARASI SEYRÜSEFERE AÇIK BOĞAZLAR · TAKIMADA DEVLETLERİ
- m.55–85 · MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE · KIT' A SAHANLIĞI
- m.86–132 · AÇIK DENİZ · ADALARIN REJİMİ · KAPALI VEYA YARI KAPALI DENİZLER …
- m.133–191 · BÖLGE
- m.192–237 · DENİZ ÇEVRESİNİN KORUNMASI VE MUHAFAZASI
- m.238–278 · DENİZE İLİŞKİN BİLİMSEL ARAŞTIRMA · DENİZ TEKNOLOJİSİNİN GELİŞMESİ VE TRANSFERİ
- m.279–304 · UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ · GENEL HÜKÜMLER
- m.305–319 · SON HÜKÜMLER