Acil hal nedir?
Kısaca
Acil hal, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- SGGSSK m.67 · sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları: Kimlik doğrulaması ve bazı prim şartları bakımından ayrık tutulan, hemen müdahale gerektiren durumdur.
- TTK m.1211 · kaptanın yükümlülükleri: Eşyanın korunması için kaptanın ilgililere önceden danışmasını beklemesinin mümkün olmadığı durumdur.
- 2827 s. K. m.5 · gebeliğin sona erdirilmesi: Derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit eden durumdur.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- SGGSSK m.67 · Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları
Kimlik doğrulaması ve bazı prim şartları bakımından ayrık tutulan, hemen müdahale gerektiren durumdur. Kimlik doğrulaması acil halin sona ermesinden sonra yapılır.
- SGGSSK m.71
Kanunun uygulamasında hangi durumların acil hal sayılacağı Sağlık Bakanlığının uygun görüşü üzerine Kurumca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Acil halin tespiti kanunda değil yönetmelikte yapılır.
- SGGSSK m.73 · Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi
Maddede ayrı bir tanımı yapılmadığı için, sözleşmesiz sunucudan hizmet alınabilmesinin istisnası olarak kabul edilen durumdur. Bu hâlde ödeme, 72. maddeye göre sözleşmeli sunucular için belirlenen bedel üzerinden fatura karşılığı yapılır.
Nüfus Planlaması Hakkında Kanun
- Nüfus Planlaması Hakkında Kanun m.5 · Gebeliğin sona erdirilmesi
Derhal müdahale edilmediği takdirde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit eden durumdur. Bu halde rapor aranmaz; durumu tespit eden yetkili hekim müdahale eder.
- Nüfus Planlaması Hakkında Kanun m.6 · Gebeliğin sona erdirilmesinde izin
Veli veya sulh hâkiminden izin alınmasına zaman yetmeyecek ve bekleme hâlinde hayatı veya hayati organlardan birini tehdit edecek durumdur. Bu hâlde izin şartı aranmaz; tehlikenin gecikmeye bağlı olarak gerçekleşmesi koşuldur.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1211 · b) Kaptanın yükümlülükleri
Eşyanın korunması için kaptanın ilgililere önceden danışmasını beklemesinin mümkün olmadığı durumdur. Bu hâlde kaptan danışma zorunluluğu olmaksızın hareket eder.
Karıştırılan kavramlar
Normal izin ile acil hal arasındaki fark nedir?
Normal hâlde veli veya sulh hâkiminin izni alınmalıdır.
Acil hâlde, izin almaya zaman yoksa ve gecikme hayat veya hayati organ için tehlike doğuracaksa izin şartı aranmaz.
Acil hâlde müdahale izin olmadan yapılabilir; izin şartının dışına çıkılan tek hâldir.
Olağan hal ile acil hal arasındaki fark nedir?
Olağan hizmette kimlik kontrolü, sağlık hizmeti sunumu aşamasında yapılır.
Acil hallerde kontrol, acil halin sona ermesinden sonraya bırakılır.
Acil durumda hizmetin hemen verilmesi sağlanır; kontrol gecikmeli yapılır ama yükümlülük ortadan kalkmaz.
Sözleşmeli sunucu ile sözleşmesiz sunucu (acil hal) arasındaki fark nedir?
Sözleşmeli sunucudan alınan hizmet için ödeme, sözleşme uyarınca yapılır.
Sözleşmesiz sunucudan alınan hizmet bedeli acil hal dışında Kurumca ödenmez; acil halde ise 72. madde esasına göre fatura karşılığı ödenir.
Acil hal dışında sözleşmesiz sunucudan alınan hizmetin bedeli sigortalıya ödenmez; acil halde ödeme yapılır ve bu halde ilave ücret alınamaz.
Acil hâl ile olağan hâl arasındaki fark nedir?
Acil hâlde kaptan, ilgililere önceden danışmadan eşyayı taşıtma, depo etme veya satma yükümlülüğü altındadır.
Acil olmayan hâlde kaptanın ilgililere danışma ve onların talimatını alma imkânı vardır; madde bu durumda önceden danışma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Önceden danışma zorunluluğunun kalkması yalnız acil hâle özgüdür; olağan hâlde danışma ihmali kaptanın sorumluluğunu doğurabilir.
Normal duyuru ile acil hal duyurusu arasındaki fark nedir?
Normal durumda duyuru yazılı ya da ilan yoluyla yapılır.
Acil hallerde duyuru sözlü yapılabilir.
Sözlü duyuru yapılan hallerde yazıyla teyit sonradan gerekir; bu teyit yapılmadan işlem tamamlanmış sayılmaz.
Genel hal ile geçici veya acil hal arasındaki fark nedir?
Genel halde izin, özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valilik tarafından verilir.
Toplantı, konser, sahne gösterisi ve benzeri etkinlikler ile para veya değerli eşya nakli gibi geçici veya acil hallerde komisyon kararı aranmaz.
Geçici veya acil hallerde valilik doğrudan izin verebilir; komisyon kararı olmadan verilen izin de geçerlidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- 10. Daire, 2020/4991 E., 2024/2381 K., 04.06.2024İlgili madde: SGGSSK m.71
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Tıbbi sakınca
- Haksız menfaat
- İlave ücret
- Mesafe navlunu
- Müdahale
- Müştereken ve müteselsilen sorumluluk
- Tecil ve taksitlendirme
- Prim ödeme gün sayısı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.