Alt lisans nedir?
Kısaca
Alt lisans, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- SMK m.75 · lisans: Lisans alanın, aldığı lisansa dayanarak üçüncü kişiye kendi adına kullanım yetkisi vermesidir.
- 5042 s. K. m.50 · sözleşmeye dayalı lisans: Sözleşmeye dayalı lisans sahibinin, aldığı lisansa dayanarak üçüncü kişilere kendi adına lisans vermesidir.
- 5147 s. K. m.37 · zorunlu lisansın verilme şartları: Zorunlu lisans alanın, kendisi adına kullanım hakkını üçüncü kişiye devretmesi ya da yetkilendirmesidir.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeSınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.24 · Lisans
Lisans alanın, aldığı lisanstan doğan hakları kendi adına üçüncü bir kişiye yeniden lisans olarak bırakmasıdır. Sözleşmede izin verilmedikçe lisans alan alt lisans veremez.
- SMK m.75 · Lisans
Lisans alanın, aldığı lisansa dayanarak üçüncü kişiye kendi adına kullanım yetkisi vermesidir. Varsayılan olarak yasaktır; sözleşmeyle açıkça izin verilmesi gerekir.
- SMK m.125 · Sözleşmeye dayalı lisans
Lisans alanın, aldığı lisansa dayanarak üçüncü bir kişiye kullanım yetkisi vermesidir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça lisans sahibi alt lisans veremez.
- SMK m.133 · Zorunlu lisansın hukuki niteliği ve güven ilişkisi
Lisans alanın, aldığı lisans hakkını üçüncü kişilere devretmesi veya kullandırmasıdır. Zorunlu lisans verilmesi halinde lisans alanın alt lisans verme hakkı yoktur.
Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun
- Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun m.50 · Sözleşmeye dayalı lisans
Sözleşmeye dayalı lisans sahibinin, aldığı lisansa dayanarak üçüncü kişilere kendi adına lisans vermesidir. Aksi kararlaştırılmadıkça yapılamaz.
Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun
- Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun m.37 · Zorunlu lisansın verilme şartları
Zorunlu lisans alanın, kendisi adına kullanım hakkını üçüncü kişiye devretmesi ya da yetkilendirmesidir. Madde bu işlemi yasaklar ve yapılan işlemi geçersiz sayar.
Karıştırılan kavramlar
Sözleşmeye dayalı lisans sahibinin devir ve alt lisans yetkisi ile yetkisiz lisans sahibi arasındaki fark nedir?
Sözleşmede kararlaştırılmışsa lisans sahibi lisanstan doğan haklarını devredebilir veya alt lisans verebilir.
Aksi kararlaştırılmamışsa lisans sahibi bu hakları devredemez ve alt lisans veremez.
Bu yetki sözleşmeyle açıkça verilmemişse, lisans sahibinin üçüncü kişilere devir veya alt lisans işlemleri geçersiz kalır.
Lisans alanın devir yetkisi ile alt lisans yetkisi arasındaki fark nedir?
Lisans alan, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredebilir veya alt lisans verebilir.
Lisans alan, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa bu haklarını devredemez ve alt lisans veremez.
Devir ve alt lisans yetkisi ancak sözleşmede açıkça tanınmışsa kullanılabilir; aksi halde bu işlemler sözleşmeye aykırıdır.
Lisans alanın devir ve alt lisans yetkisi ile sözleşmeyle genişletilmiş yetki arasındaki fark nedir?
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans sahibi lisanstan doğan haklarını devredemez ve alt lisans veremez.
Sözleşmede bu yönde açık bir kayıt varsa lisans sahibi devir veya alt lisans yetkisine sahip olabilir.
Varsayılan kural yasağa yöneliktir; yetki ancak sözleşmeyle tanınabilir.
Lisans sahibinin devir ve alt lisans yetkisi ile yasak arasındaki fark nedir?
Sözleşmede aksi kararlaştırılmışsa lisans sahibi lisanstan doğan haklarını devredebilir veya alt lisans verebilir.
Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans sahibi haklarını devredemez ve alt lisans veremez.
Devir ve alt lisans yetkisi varsayılan olarak yoktur; yetki ancak sözleşmeyle tanınabilir.
Alt lisans ve ithal yetkisi ile kamu yararı ile verilen zorunlu lisans arasındaki fark nedir?
Zorunlu lisans verilmesi halinde lisans alan alt lisans veremez ve patent konusunu ithal edemez.
Kamu yararı gerekçesiyle verilen ve lisans alanın açıkça ithale yetkili kılındığı zorunlu lisansta patent konusu ithal edilebilir.
İthalat yetkisi yalnızca açıkça tanınmışsa ve ihtiyaçla sınırlı, geçici bir süre için verilebilir; alt lisans hakkı ayrıca tanınmadıkça yoktur.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2022/1561 E., 2025/394 K., 27.02.2025İlgili madde: SMK m.24
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2021/976 E., 2023/415 K., 08.03.2023İlgili madde: SMK m.24
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- İnhisari lisans
- İnhisari olmayan lisans
- Lisans sözleşmesi
- Zorunlu lisans
- Lisans
- Kullanım bedeli
- Koruma süresi
- Sicile kayıt
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.