Asli müdahale nedir?
Kısaca
Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede açtığı bağımsız dava biçimidir. Üçüncü kişi bu yolla davaya taraf sıfatı kazanır.
Bağlam: HMK m.65
Kanunda nerede geçiyor
1 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.65 · Asli müdahale
Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede açtığı bağımsız dava biçimidir. Üçüncü kişi bu yolla davaya taraf sıfatı kazanır.
Karıştırılan kavramlar
Asli müdahale ile fer'i müdahale arasındaki fark nedir?
Asli müdahil bağımsız bir dava açar, hak iddia eder ve hakkında ayrıca karar verilen taraftır.
Fer'i müdahil, taraflardan birinin yanında yer alır ve kendi hakkını ileri sürmez.
Asli müdahilin hakkında hüküm kurulur ve kesin hüküm doğurur; fer'i müdahil için ayrı hüküm kurulmaz.
Asli müdahale ile çekişmeli yargı ve çekişmesiz yargı arasındaki fark nedir?
Çekişmeli yargıda asli müdahale yapılabilir.
Çekişmesiz yargıda da asli müdahale mümkündür; fer'i müdahale ise çekişmesiz yargıda mümkün değildir.
Asli müdahale yapıldığında çekişmesiz iş kural olarak çekişmeliye dönüşür.
Asli müdahale ile davaya müdahale talebinin hüküm sonrası veya istinaf aşamasında yapılması arasındaki fark nedir?
Hüküm verilinceye kadar yapılan asli müdahale talebi kabul edilebilir.
Hüküm verildikten sonra veya istinaf ve temyiz aşamasında yapılan talep kabul edilmez.
Hüküm sonrası müdahale talebi reddedilir; müdahil temyiz hakkı da tanınmaz.
Asli müdahale ile ayrı dava açma arasındaki fark nedir?
Üçüncü kişi asli müdahale yolunu seçebilir.
Üçüncü kişi yetkili ve görevli mahkemede ilk davanın taraflarına karşı bağımsız bir dava da açabilir.
Asli müdahale bir zorunluluk değildir; üçüncü kişi bağımsız dava yolunu da seçebilir.
Fer'i müdahale ile asli müdahale arasındaki fark nedir?
Fer'i müdahilde üçüncü kişi, davanın taraflarından birinin yanında ve onun yardımcısı olarak katılır; bağımsız bir hak iddia etmez.
Asli müdahilde üçüncü kişi, dava konusu hakkın kendisine ait olduğunu ileri sürer ve taraf sıfatıyla davaya girer.
Asli müdahil taraf olur ve hüküm hakkında kurulabilir; fer'i müdahil taraf olmaz ve hakkında hüküm kurulamaz (m.65, m.69).
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2024/459 E., 2026/8 K., 21.01.2026İlgili madde: HMK m.65
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2025/918 E., 2025/1502 K., 04.12.2025İlgili madde: HMK m.65
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, 2024/1177 E., 2025/175 K., 28.02.2025İlgili madde: HMK m.65
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.