Gemi alacaklısı nedir?

4 maddede geçiyor

Kısaca

Gemi üzerinde rehin hakkı bulunan ve bu hakkın güvencesinden yararlanan alacaklıdır.

Bağlam: TTK m.1322

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1322 · II - Temin ettiği alacaklar

    Gemi üzerinde rehin hakkı bulunan ve bu hakkın güvencesinden yararlanan alacaklıdır. Alacağın deniz alacağı niteliğinde olması gerekir; bu niteliğin kapsamı TTK m.1352'de sayılan hallerle sınırlıdır.

  • TTK m.1326 · VI- Düşmesi

    TTK m.1320 birinci fıkrada sayılan alacaklar nedeniyle gemi üzerinde kanuni rehin hakkı bulunan alacaklıdır. Bu maddedeki sürelerin hangi alacaklılar bakımından işleyeceği, 1320. maddedeki (a)-(f) bent ayrımına bağlıdır.

  • TTK m.1363 · 5. Alacaklı tarafından teminat gösterilmesi

    Madde 1320 birinci fıkra (a) bendinde sayılan alacaklılardır ve bu sıfatı taşıyan alacaklılar teminat yatırma yükümlülüğünden muaftır. Maddenin gerekçesine göre bu kapsamda gemi adamları yer alır.

  • TTK m.1380 · 4. Rehinli alacaklıların takip hakkı a) Kanuni rehin hakkı sahiplerinin

    Gemi alacaklısı hakkı (TTK m.1320 vd.) sahibi olan ve bu kanuni rehin hakkının teminatındaki alacağı bulunan kişidir. Bu hakkın kapsamı ve sıralaması ayrı maddelerde düzenlenmiştir.

Karıştırılan kavramlar

Genel alacaklı ile gemi alacaklısı (muafiyet) arasındaki fark nedir?

Deniz alacağına dayanarak ihtiyati haciz isteyen ve m.1320/I-a kapsamında olmayan alacaklı, 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminat yatırmakla yükümlüdür.

m.1320/I-a bendindeki gemi alacaklısı sıfatını taşıyan alacaklı, teminat yatırma yükümlülüğünden muaftır.

Gemi alacaklısı teminat olmadan ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; diğer alacaklı teminat yatırmadan talebi incelettiremez.

TTK m.1363

Gemi alacaklısı ile kanuni rehin hakkı sahibi (haciz yolu) arasındaki fark nedir?

Gemi alacaklısı hakkı sahibi, bu maddeye göre rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapar.

Aynı kanuni rehin hakkına sahip alacaklı genel haciz veya kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla da takip yapabilir.

Haciz yoluna başvuran alacaklı kanuni rehin hakkından feragat etmiş olur (m.1379). Bu nedenle rehin yolu ile haciz yolu arasındaki seçim alacaklının aleyhine sonuç doğurur.

TTK m.1380

Gemi alacaklısı ile gemi üzerinde akdi veya kanuni rehin hakkı sahibi (iflas yolu) arasındaki fark nedir?

Bu maddedeki alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yolunu kullanır.

Gemi üzerinde akdi veya kanuni rehin hakkı olan alacaklı, önce rehne başvurmadan iflas yoluyla takip yapabilir.

İflas yoluna gidilmesi kanuni rehin hakkından feragat sonucu doğurmaz; bu husus m.1378 ile ayrılır.

TTK m.1380

Gemi alacaklısı hakkı-hapis hakkı ile gemi ipoteği arasındaki fark nedir?

Gemi alacaklısı hakkı ve gemi üzerindeki hapis hakkı, kanuni rehin haklarıdır ve sicile kaydedilmezler.

Gemi ipoteği, gemi sicilinde kayıtlı olup sözleşmeden ya da kanundan doğan ipoteklerdir.

Birincisi taşınır rehni hükümlerine, ikincisi ipotek hükümlerine göre paraya çevrilir.

İİK m.153/A

Gemi önceki durumuna getirilmesi ile gemi alacaklısı hakkına temel borçların ödenmesi arasındaki fark nedir?

Gemi önceki durumuna getirildiği veya eklenti parçalar yerlerine konulduğu takdirde sorumluluk tümüyle sona erer.

Malikin gemi alacaklısı hakkına temel borçlarını ödemesi hâlinde sorumluluk yalnızca değer oranında kaldırılır.

Önceki duruma getirme tam kurtarıcı sonuç doğurur; borç ödemesi ise oran kadar sınırlı bir kurtarma sağlar.

TTK m.1023

Gemi alacaklısı hakkı ile hapis hakkı arasındaki fark nedir?

Gemi alacaklısı hakkı gemi üzerinde, gemiden doğan alacak için kendiliğinden kurulan bir haktır.

Hapis hakkı, garameye girecek eşya üzerinde ve alacaklının zilyetliğinde bulunan eşya için doğar.

Her iki hak farklı taşınır varlıklar üzerinde doğar; birinin bulunması diğerinin kurulmasını kendiliğinden gerektirmez.

TTK m.1275

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.