İhtiyati Haciz nedir?

16 maddede geçiyor · 4 kanun

Diğer yazımlar: Ihtiyati haciz

Kısaca

İhtiyati Haciz, 4 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.486 · geçici önlemler: Muhtemel zararın güvence altına alınması için vasinin mallarına konulan geçici haciz tedbiridir.
  • TTK m.1359 · esas hakkında: Alacağın güvence altına alınması amacıyla borçlunun mallarına konulan geçici el koyma tedbiridir.
  • İİK m.257 · ihtiyati haciz şartları: Para alacağını güvence altına almak amacıyla mahkeme kararıyla borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulmasını sağlayan koruma yöntemidir.

Kanunda nerede geçiyor

16 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.237 · II- Sorumluluğun derecesi

    Henüz alacağın vadesi gelmeden veya hüküm alınmadan, borçlunun malvarlığı üzerinde alacağın korunması için konulan geçici haciz türüdür. Ortakların kişisel mallarına karşı da konulabilir.

  • TTK m.1030 · 7. İpoteğin hükümleri a) Alacağın muaccel olmasından önce aa) İpotekli alacaklının hakları aaa) Gemi maliki aleyhine

    Gemi üzerinde 1353 uncu maddeye göre konulan geçici haciz tedbiridir. Burada mahkeme, alacaklının istemi üzerine bu tedbire karar verebilir.

  • TTK m.1326 · VI- Düşmesi

    Gemi üzerinde, alacağın henüz cebri icra yoluyla satışa çıkarılmadan önce alınan geçici koruma tedbiridir. Gemi ihtiyaten haczedilip sonucunda cebri icra yoluyla satılırsa, birinci fıkradaki bir yıllık süre işlemez.

  • TTK m.1359 · b) Esas hakkında

    Alacağın güvence altına alınması amacıyla borçlunun mallarına konulan geçici el koyma tedbiridir. Bu maddede ihtiyati haczi karar veren mahkeme ve uygulayan icra dairesi, sonraki dava ve takip bakımından yetkilidir.

  • TTK m.1365 · b) İhtiyati hacze başlama süresi

    Deniz alacağının teminat altına alınması için mahkeme kararına dayanılarak gemiye geçici olarak el konulmasıdır. Haczin uygulanması icra dairesinin işidir ve karar verilmiş olması yeterli değildir; istem üzerine icra dairesince uygulanır.

  • TTK m.1372 · c) Tarafların anlaşması

    Deniz alacağının güvenceye alınması amacıyla geminin üzerine konulan geçici hacizdir. Teminatın konu olduğu haciz budur ve madde bu haczin kaldırılmasının koşullarını değil, teminatın içeriğini düzenler.

  • TTK m.1380 · 4. Rehinli alacaklıların takip hakkı a) Kanuni rehin hakkı sahiplerinin

    Para alacağının ileride haciz ve satış yoluyla alınabilmesini güvence altına alan geçici koruma tedbiridir. Bu maddede, ihtiyati hacizden sonra alacağın takibinin tamamlanması amacıyla rehin yolu kullanılabilir.

  • TTK m.1382 · III - Cebrî satış — 1. Haciz

    Kesin hüküm veya ilâm bulunmayan alacak için geçici nitelikte konulan haczdir. Gemilerde ihtiyati haciz yalnızca deniz alacakları için mümkündür (m.1353); bu maddenin ikinci fıkrası bu sınırın kesin haczde aranmayacağını belirtir.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.257 · İhtiyati haciz şartları:

    Para alacağını güvence altına almak amacıyla mahkeme kararıyla borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulmasını sağlayan koruma yöntemidir. Kesin haciz değildir; alacaklı bu haczi ilamsız veya ilamlı takiple kesinleştirmek zorundadır.

  • İİK m.263 · Borçlu tarafından gösterilecek teminat

    Alacağın henüz vadesi gelmemiş ya da ilamsız takipte henüz icra emri ile kesinleşmemiş durumda, borçlunun mallarının kaçırılmasını önlemek için uygulanan geçici haczdir. Bu maddedeki bırakma işlemi, haczin sürdüğü bir ihtiyati hacze bağlıdır.

  • İİK m.268 · İcrai hacizlere iştirak

    Alacaklının, alacağını henüz icra takibiyle ileri süremediği hâllerde, borçlunun malları üzerine geçici nitelikte koydurduğu haczdir. Kesin hacze dönüşmediği sürece geçicidir ve bu hacizle elde edilen rüçhan sağlanmaz.

  • İİK m.281 · İptal davalarında yargılama usulü

    İptale tabi tasarrufun konusu mallar üzerinde, alacaklının talebi üzerine dava sırasında verilebilen geçici haciz korumasıdır. Karar için teminat gösterilmesi gerekir; teminatın lüzum ve miktarı mahkemece takdir edilir.

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

  • AATUHK m.13 · İhtiyati haciz

    Amme alacağının tahsilinin tehlikeye girmesini önlemek için, alacağın kesinleşmiş takibinden önce borçlunun mallarına geçici olarak konulan haciz türüdür. Maddede ihtiyati haciz kararı, mahallin en büyük memurunun onayı ile verilir ve kesin bir mahkeme kararı gerektirmez.

  • AATUHK m.18 · İhtiyati tahakkukun neticeleri

    Tahakkuk eden vergi ve resim ile bunların zam ve cezaları için, ödeme zamanı gelmeden borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. Bu maddede ihtiyati haciz, tahsil değil güvence aracıdır.

  • AATUHK m.20 · İhtiyati tahakkuka itiraz

    İhtiyati tahakkuk üzerine, alacağın tahsilini güvence altına almak amacıyla borçlunun mallarına konulan geçici haciz işlemidir. Kesin bir takip sonucu değildir ve itiraz konusu olabilir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.486 · 3. Geçici önlemler

    Muhtemel zararın güvence altına alınması için vasinin mallarına konulan geçici haciz tedbiridir. Maddede gerekirse muhtemel zarar gözetilerek uygulanır.

Karıştırılan kavramlar

İhtiyati haciz ile rehin hakkı önceliği arasındaki fark nedir?

Rehinden önce konmuş ihtiyati veya icrai haciz bulunan hâlde, bu haciz rehinden önceki hacze iştirak eder.

Rehinden sonra konmuş haciz, rehinden önceki hacze katılamaz.

Rehinden önce konmuş haciz, rehin alacaklısına karşı üstün gelir; burada âmme alacağı dahil hiçbir haciz rehinden önceki hacze iştirak edemez.

İİK m.268

İhtiyati haciz masrafı ile rüçhan hakkı arasındaki fark nedir?

İhtiyati haciz masrafları satış tutarından alınır.

İhtiyati haciz diğer alacaklılara karşı rüçhan hakkı vermez.

Masraflar öncelikli olarak karşılanır, ancak ihtiyati haciz sahibine diğer alacaklılara karşı öncelik sağlanmaz.

İİK m.268

Mal üzerinde ihtiyati haciz ile elden çıkarılmış malın kıymeti üzerinde ihtiyati haciz arasındaki fark nedir?

Tasarruf konusu mal hâlâ lehine tasarruf yapılan üçüncü kişinin elinde ise, ihtiyati haciz doğrudan o mal üzerinde verilebilir.

Mal üçüncü kişi tarafından elden çıkarılmışsa, haciz yerine kaim olan kıymet üzerinde istenir.

Elden çıkarılmış malın kıymetine ilişkin ihtiyati hacizde teminat gösterilmeden karar verilemez; teminat zorunludur.

İİK m.281

İhtiyati haciz (bu madde) ile genel ihtiyati tedbir arasındaki fark nedir?

Bu maddedeki ihtiyati haciz, vasinin mallarına karşı muhtemel zararın güvence altına alınması için konulan özel bir tedbirdir.

Genel ihtiyati tedbir HMK m.389 vd. çerçevesinde uyuşmazlık konusu hakka ilişkin olarak verilir.

Vasinin mallarına karşı yapılan tedbir, vesayet makamının ve maddenin koşullarına bağlıdır; HMK'nın genel tedbir koşulları otomatik olarak aranmaz.

TMK m.486

Şirkete karşı ihtiyati haciz ile ortağın kişisel mallarına karşı ihtiyati haciz arasındaki fark nedir?

Şirket aleyhine konulan ihtiyati hacizde, birinci fıkrada aranan başvuru koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Ortağın kişisel mallarına konulan ihtiyati haciz, birinci fıkra hükmüne bakılmaksızın mümkündür.

İkinci fıkra uyarınca ortağa karşı konulan ihtiyati hacizde İİK m.264/1 süresi, ortağa karşı dava yetkisinin doğduğu tarihten işlemeye başlar.

TTK m.237

İhtiyati haciz ile cebri icra satışı ile ihtiyati haciz yapılmaması arasındaki fark nedir?

Bir yıllık sürenin dolmasından önce geminin ihtiyaten haczedilmiş ve cebri icra yoluyla satılması hâlinde rehin hakkı düşmez.

Haciz yapılmadan süre dolarsa rehin hakkı düşer.

Haczin yalnızca yapılması yetmez; sürenin dolmasından önce cebri icra satışıyla sonuçlanması gerekir.

TTK m.1326

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2026/303 E., 2026/547 K., 11.05.2026
    İlgili madde: İİK m.263, İİK m.268
  2. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2026/654 E., 2026/425 K., 15.04.2026
    İlgili madde: İİK m.263, İİK m.268
  3. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2026/664 E., 2026/441 K., 15.04.2026
    İlgili madde: İİK m.263, İİK m.268

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.