Serbest takdir nedir?

3 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Serbest takdir, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

TMK m.284 · yargılama usulü: Hâkimin toplanan kanıtların değerini ve ağırlığını, kanunda belirlenmiş bir delil sıralamasına bağlı kalmadan vicdanen değerlendirmesidir.
İİK m.281 · iptal davalarında yargılama usulü: Mahkemenin, iptal davasına ilişkin uyuşmazlıkları hal ve şartları gözönünde tutarak değerlendirme yetkisidir.
Av. K. m.158 · delillerin serbestçe takdiri, ceza vermenin amacı ve cezadan mahsup: Kurulun gösterilen delilleri, soruşturma ve duruşmadan edindiği kanaate göre değerlendirmesidir.

3 madde

TMK m.284 · II. Yargılama usulü
Hâkimin toplanan kanıtların değerini ve ağırlığını, kanunda belirlenmiş bir delil sıralamasına bağlı kalmadan vicdanen değerlendirmesidir. Hâkim, tanık ve belge gibi delillere kanunen önceden tanınmış bir üstünlük yerine, dosyadaki bütün kanıtları birlikte tartar.

İİK m.281 · İptal davalarında yargılama usulü
Mahkemenin, iptal davasına ilişkin uyuşmazlıkları hal ve şartları gözönünde tutarak değerlendirme yetkisidir. Bu takdir, tasarrufun iptale tabi olup olmadığının belirlenmesini de kapsar.

Av. K. m.158 · Delillerin serbestçe takdiri, ceza vermenin amacı ve cezadan mahsup
Kurulun gösterilen delilleri, soruşturma ve duruşmadan edindiği kanaate göre değerlendirmesidir. Takdir kanaate dayanmak zorundadır ve keyfi olamaz.

Kurulun delilleri serbestçe takdir etmesi, kanaatini duruşma ve soruşturmadan oluşturması.

Kurulun kanaatini dayanaksız veya keyfi biçimde oluşturması.

Serbest takdir gerekçeli olmalıdır; keyfi takdir hukuka aykırılık oluşturur.

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.