Görevi kötüye kullanma nedir?

İş görememe ya da atamaya ilişkin şartların kaybı, üyenin kusuru aranmadan ortaya çıkan hallerdir.

Görevi kötüye kullanma ve yüz kızartıcı suç, üyenin davranışına dayanan hallerdir.

Birinci grupta görevden alma atandığı usule göre yapılır; ikinci grupta Cumhurbaşkanı onayı aranır.

Görevi kötüye kullanma, yetkinin amacına aykırı aktif bir davranışla gerçekleşir.

Görevi ihmal, görevin gereğini yapmamak ya da geciktirmek suretiyle gerçekleşir.

Avukatın yapmadığı işlerde (süresinde temyiz yapmama, duruşmaya katılmama gibi) çoğunlukla ihmal biçimi gündeme gelir; bu halde TCK m.257/2 uygulanır.

Birinci fıkradaki suç, kuruluşun yeni iş almasına yol açan icrai ya da ihmali görev kötüye kullanmasıdır. Failler geniş bir kişi kümesidir ve fiil 8. maddedeki belirli bendlere bağlıdır.

İkinci fıkradaki hâl, yapması gereken denetimi yapmadan yapmış gibi belge düzenleme ya da yapılan denetime gerçeğe aykırı belge düzenlemedir. Failler yalnız kuruluş ortakları, yöneticileri, mimar, mühendis ve laboratuvar görevlileridir.

Birinci fıkraya göre altı ay ile üç yıl arası hapis cezası verilir. İkinci fıkra kapsamındaki belge düzenleme ise Türk Ceza Kanunu'nun resmi belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.

Genel hükümler çerçevesinde görevi kötüye kullanma suçu, 5237 sayılı Kanun m.257'de düzenlenmiştir.

Bilgi verme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmeyen görevliye ilişkin özel suç tanımı bu maddede yoktur; ilgili düzenleme metinde bulunmamaktadır.

Bilgi edinme başvurusunun yanıtsız bırakılması, maddenin kendi metninde bir ceza tanımına bağlanmamıştır; ceza sorumluluğu genel hükümlere göre belirlenir.

238. madde, taahhüdün yerine getirilmemesi ile kamu kaynağının zorunlu eşya veya besin yönünden azalmasını cezalandırır.

257. madde, kamu görevlisinin görevi kötüye kullanarak kamu kaynağında artışa engel olmasını veya eksilmeye neden olmasını düzenler.

Fail hem görevli bir kamu görevlisi olup görevi kötüye kullanmışsa ve fiil 257. maddenin şartlarını da taşıyorsa, uygulanacak hüküm ayrı bir değerlendirme konusudur; 238. madde kendi unsurlarının bulunduğu hallerde uygulanır.

Zimmet, failin zilyedliğine devredilmiş ya da koruma gözetim yükümlülüğü bulunan malı zimmete geçirmesidir.

Görevi kötüye kullanma, görevin gereklerine aykırı hareketle başka bir suç oluşturmayan hallerde uygulanan genel ve tali suçtur.

Mal üzerinde zilyetlik ya da koruma gözetim yükümlülüğü yoksa zimmet değil, başka bir suç (ör. hırsızlık ya da görevi kötüye kullanma) söz konusu olur.