Hak yoksunluğu nedir?

3 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Mahkûmiyetin sonucu olarak failin belirli hakları kullanmasının yasaklanmasıdır. Hükmün içinde açıkça belirtilebilir ya da cezaya bağlı olarak kendiliğinden doğabilir.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Türk Ceza Kanunu

  • TCK m.65 · Af

    Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen, hükümlüye belli hakların kullanılmasını yasaklayan sonuçtur. Özel af karşısında da varlığını sürdürür; madde metninde açıkça bu şekilde düzenlenmiştir.

  • TCK m.69 · Ceza zamanaşımı ve hak yoksunlukları

    Mahkûmiyetin sonucu olarak failin belirli hakları kullanmasının yasaklanmasıdır. Hükmün içinde açıkça belirtilebilir ya da cezaya bağlı olarak kendiliğinden doğabilir.

Adli Sicil Kanunu

  • Adli Sicil Kanunu m.12 · Adlî sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesi

    Mahkûmiyete bağlı olarak kişinin belirli haklardan yoksun kalmasıdır. Maddenin (b) bendi, Anayasa'nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetleri ayrı bir süre rejimine bağlar.

Karıştırılan kavramlar

Cezaya bağlı hak yoksunluğu ile hapis cezasının infazı arasındaki fark nedir?

Hak yoksunluğu, hapis cezasının infazına bağlı bir sonuçtur ve özel affın konusu değildir.

Hapis cezasının infazı özel af ile sona erdirilebilir veya kısaltılabilir.

Af hapis cezasının infazını bitirse dahi hak yoksunluğu sürer ve hükümlü bu yoksunluklar bakımından haklarını yeniden kazanmaz.

TCK m.65

Hak yoksunluğu içeren mahkûmiyet ile diğer mahkûmiyetler arasındaki fark nedir?

Anayasa'nın 76. maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler (b bendi).

Bunların dışında kalan mahkûmiyetler (c bendi).

Hak yoksunluğu içerenlerde 15 yıl (geri verme kararı ile) veya 30 yıl süre aranır; diğerlerinde 5 yıl yeterlidir.

5352 s. K. m.12

Mahkûmiyet yasağı ile türk Ceza Kanunu m.53 hak yoksunluğu arasındaki fark nedir?

Birinci fıkradaki mesleki icra yasağı, belirli suçlardan mahkûmiyet nedeniyle doğar.

TCK m.53 hak yoksunlukları, mahkûmiyetin doğurduğu ve belirli sürelerle sınırlı kısıtlamalardır.

Hak yoksunluğu süresi dolsa bile birinci fıkradaki yasak devam eder; iki kurum birbirinden bağımsız işler.

1219 s. K. m.45

Türk Ceza Kanunundaki hak yoksunluğu ile türk kanunlarındaki hak yoksunluğu arasındaki fark nedir?

Doğrudan TCK m.53 kapsamındaki yoksunluklar.

Milletvekili Seçimi Kanunu, Devlet Memurları Kanunu gibi özel kanunlardan doğan yoksunluklar.

Madde metni 'Türk kanunlarına göre' dediği için her iki grup da kapsama girer. Özel kanunlardan doğan yoksunluklar da m.17 kapsamında karara bağlanabilir.

TCK m.17

Zorunlu tanıma kararı ile takdir edilen hak yoksunluğu arasındaki fark nedir?

Yabancı hükmün Türk kanunlarına göre bir haktan yoksunluk doğurması ve istem gelmesi hâlinde karar verilir.

Yabancı hükmün Türk hukuk düzenine aykırı olması hâlinde karar verilmez.

Aykırılık bulunursa mahkeme sonuçların geçerli olmasına karar veremez; aykırılık yoksa ve istem varsa karar vermesi gerekir.

TCK m.17

Müsadere zamanaşımı ile hak yoksunluğu süresi arasındaki fark nedir?

Müsadere hükmünün infazı, kesinleşmeden yirmi yıl sonra sona erer.

Cezaya bağlı hak yoksunlukları, ceza zamanaşımı dolana kadar devam eder (m.69).

İki süre birbirinden bağımsızdır; müsaderenin infaz süresi hak yoksunluğu süresi ile karıştırılmamalıdır.

TCK m.70

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2018/616 E., 2022/446 K., 15.06.2022
    İlgili madde: 5352 s. K. m.12
  2. Ceza Genel Kurulu, 2019/275 E., 2022/261 K., 12.04.2022
    İlgili madde: 5352 s. K. m.12
  3. Ceza Genel Kurulu, 2018/453 E., 2022/130 K., 01.03.2022
    İlgili madde: 5352 s. K. m.12

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.