Halkoylaması nedir?
Kısaca
Anayasanın kabulü veya değiştirilmesi için seçmenlerin doğrudan oy kullandığı oylama.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.67 · II. Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları
Seçmenlerin doğrudan karar vermesi yoluyla yapılan oylamadır. Seçimle aynı ilkelere tabi tutulmuştur.
- Anayasa m.177 · III. Anayasanın yürürlüğe girmesi
Anayasa değişikliği ya da yeni Anayasa metninin doğrudan halkın oyuna sunulması işlemidir. Bu maddede, 1982 Anayasasının kabulünü sağlayan halkoylamasını ifade eder.
- Anayasa geç. m.16
Anayasanın kabulü veya değiştirilmesi için seçmenlerin doğrudan oy kullandığı oylama. Maddede yalnızca Anayasanın halkoylamasına ilişkin oylama ele alınmıştır.
Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun
- Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun m.1
Anayasa değişikliği kanunlarının seçmenlerin oyuyla kabul ya da reddedilmesi işlemi. Bu maddenin uygulama alanı yalnızca Anayasa gereğince yapılan halkoylamalarıdır.
- Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun m.2
Anayasa değişikliği kanununun seçmenlerin oyuna sunulması ve kabul ya da reddinin seçmen iradesiyle belirlenmesi işlemidir. Anayasa değişikliğinin halkoylamasına sunulması Cumhurbaşkanının takdirine bağlı bir yetkidir.
Karıştırılan kavramlar
Yayım tarihi ile halkoylaması tarihi arasındaki fark nedir?
Kanunun Resmi Gazetede yayımlandığı gün, halkoylamasının tarihini belirleyen olaydır.
Kanunun Meclis tarafından kabul edildiği gün ya da Cumhurbaşkanına gönderildiği gün, bu maddeye göre halkoylamasının tarihini belirlemez.
Halkoylaması tarihi yalnız yayım tarihinden hesaplanır; Meclis kabul tarihi ile yayım tarihi arasındaki süre, halkoylamasının tarihini etkilemez.
Zorunlu ile ihtiyari halkoylaması arasındaki fark nedir?
Kabul oyu beşte üç veya üçte ikiden az olan kanun; Cumhurbaşkanı geri göndermezse Resmi Gazetede halkoylamasına sunulmak üzere yayımlanır.
Kabul oyu üçte iki olan kanun; halkoylamasına sunma Cumhurbaşkanının isteğine bağlıdır.
Zorunlu halkoylamasında Cumhurbaşkanının halkoylamasına sunmaktan kaçınma yetkisi yoktur. İhtiyari halde Cumhurbaşkanı dilerse doğrudan onaylayabilir.
Meclis oylaması ile halkoylaması arasındaki fark nedir?
TBMM'nin üye tamsayısı üzerinden yapılan gizli oylama.
Seçmenlerin geçerli oylarıyla yapılan halkoylaması.
Meclis aşamasında beşte üç ve üçte iki eşikleri, halkoylamasında ise geçerli oyların yarısından çoğunluğu aranır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- 1987/9 E., 1987/15 K., 18.06.1987İlgili madde: Anayasa m.67
- Birinci Bölüm, 2018/21459 E., 28.12.2021İlgili madde: 3376 s. K. m.1
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.