Hüküm ve tasarruf nedir?
Kısaca
Devletin bu kaynaklar üzerinde egemen yetki ve kamu hukuku bakımından denetim yetkisini kullanmasını ifade eder. Kaynakların devletin mülkiyetinde olması anlamına gelmek zorunda değildir; devlet bu kaynakları yönetme ve düzenleme yetkisine sahiptir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.43 · A. Kıyılardan yararlanma
Devletin kıyılar üzerinde egemen yetki kullanması ve bunları kendi denetiminde tutması anlamına gelir. Bu ifade, kıyının özel mülkiyet konusu olamayacağı anlamına gelir.
- Anayasa m.168 · III. Tabii servetlerin ve kaynakların aranması ve işletilmesi
Devletin bu kaynaklar üzerinde egemen yetki ve kamu hukuku bakımından denetim yetkisini kullanmasını ifade eder. Kaynakların devletin mülkiyetinde olması anlamına gelmek zorunda değildir; devlet bu kaynakları yönetme ve düzenleme yetkisine sahiptir.
Türk Petrol Kanunu
- Türk Petrol Kanunu m.3 · Mülkiyet
Devletin bir kaynak üzerindeki egemenlik niteliğindeki yetkisini ifade eder. Bu yetki mülkiyet hakkından ayrıdır ve kaynağın aranması, işletilmesi ile bu faaliyetlere ilişkin izin verme yetkisini kapsar.
Karıştırılan kavramlar
Mülkiyet ile hüküm ve tasarruf arasındaki fark nedir?
Kapsam, mülkiyetin kime ait olduğuna değil, yerin kamu idaresinin hüküm ve tasarrufunda bulunup bulunmadığına bağlanmıştır.
Mülkiyeti kamuya ait olmasa da kamu idaresinin fiilen yönettiği yer de ölçüte girebilir.
Yerin hukuki statüsü tespit edilmeden izin yükümlülüğünün varlığına karar verilemez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2021/128 E., 2022/68 K., 04.08.2022İlgili madde: 6491 s. K. m.3
- 2013/96 E., 2014/118 K., 03.07.2014İlgili madde: 6491 s. K. m.3
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/818 E., 2025/136 K., 19.03.2025İlgili madde: Anayasa m.43
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.