İkâme nedir?
Kısaca
Taşıyanın, sözleşmede gösterilen gemi yerine başka bir gemiyle taşımayı yapma ya da tamamlama yetkisini kararlaştırdığı sözleşme kaydıdır.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
2 maddeTürkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.101 · A. Adaylık ve seçimi
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması hâlinde, yerine ilk oylamadaki sıraya göre başka bir adayın konulmasıdır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1212 · 3. Başka gemiye yükleme ve aktarma
Taşıyanın, sözleşmede gösterilen gemi yerine başka bir gemiyle taşımayı yapma ya da tamamlama yetkisini kararlaştırdığı sözleşme kaydıdır. Madde bu yetkinin varlığını ön koşul olarak aramaktadır.
Karıştırılan kavramlar
Tasfiye yükümlülüğü ile İSKİ'nin ikame tesis yetkisi arasındaki fark nedir?
İlgilinin ilk yükümlülüğü, kendi tesisinde özel tasfiyeyi yapmaktır.
İSKİ'nin yetkisi, ilgilinin yapmadığı işi onun yerine yapmak ve giderini tahsil etmektir.
İkame yetkisi kullanıldığında ilgilinin giderleri yüzde elli fazlasıyla ödemesi gerekir; bu, yükümlülüğün ortadan kalkması anlamına gelmez, diğer müeyyideler de saklıdır.
İspat yükü ile delil ikame yükü arasındaki fark nedir?
İspat yükü, belirsizlik hâlinde aleyhe sonuca katlanma riskidir ve madde metninde tanımlanan kuraldır.
Delil ikame yükü, somut olarak hangi tarafın delil sunacağını belirleyen ve taraflarca getirilme ilkesi davalarında ortaya çıkan yüktür.
Delil ikame yükü, ispat yükü kuralının tam belirlenmesinden önce mahkemenin delil toplama sırasını etkiler; ispat yükünü değiştirmez.
Fesih seçeneği ile ikame yükleme arasındaki fark nedir?
Fesih seçeneğinde taşıtan navlunun yarısını öder ve sözleşme sona erer.
İkame yüklemede taşıtan yerine başka eşya koyar ve sözleşme devam eder.
İkame yüklemede taşıyanın durumu ağırlaştırılamaz; fesihte ise taşıyana navlunun yarısı ödenir.
Asıl gider ile ikame (fazla) gider arasındaki fark nedir?
Asıl gider, müşterek avarya olarak doğrudan kabul edilen fedakârlık veya giderdir.
İkame gider, asıl giderin yapılmaması için üstlenilen ek giderdir ve ikinci fıkra uyarınca önlenen giderin tutarıyla sınırlıdır.
İkame gider, önlenen giderin tutarına kadar garameye girer; bu tutarı aşan kısım garameye girmez.
İlgili konular
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.